• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 26 Maýsym, 2018

Elorda – táýelsizdik jemisi

2500 ret
kórsetildi

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń el astanasyn Almaty­dan Arqa tórine kóshirý ıdeıasy táı-táı basqan táýelsiz eli­­miz úshin kóptegen ıgilikterge jol ashty. Saryarqa saý­y­­ryn­da kún sanap tolaǵaıdaı tolysyp kele jatqan Asta­na­­­nyń aıshyqty sáýleti, jahan aldyndaǵy bıik mártebesi ja­­­sam­pazdyqtyń jarshysyndaı kórinedi. Astanamyz al­ǵash Almatydan Aqmolaǵa kóshken sátte sol uly kóshtiń ke­­­rýeninde bolǵan azamattyń biri retinde ýaqyt bederinde qat­­­talyp, sanamyzda saqtalyp qalǵan keıbir sátterdi qa­ǵaz betine túsirýdi jón kórdik. 

Áli kúnge deıin esimde. 1995 jyldyń qyrkúıek aıynyń 15 juldyzynda el Pre­zı­dentiniń «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń astanasy týraly» Jarlyǵymen mınıs­trler kabınetine jyl so­ńyna deıin astananyń qonys aýda­rýynyń ýaqyty men soǵan baılanysty shyǵys kóle­min anyqtaý tapsyryldy. Son­y­­men qatar joǵary jáne orta­lyq bılik júıeleriniń kó­ship-qonýyn uıymdastyrý máselesin qamtamasyz etý úshin Memlekettik komıssııa qurylyp, oǵan ortalyq jáne jergilikti bılik uıym­da­rynyń jumystaryn úılestirý quqyǵy júkteldi. Úkimetke «Jańa astana» bıýdjetten tys qoryn quryp, elordany laıyqty abattandyrý isine qarjy jınaqtaý isi de tapsyryldy. 

 1996 jyldyń qazan aıynda sol kezdegi Aqmola qalasynda Prezıdent keńeı­tilgen keńes ótkizip, onda áýe­jaı, temir jol vokzalyn retke keltirý, jol jón­deý, salý, kógaldandyrý, jaryq­tan­dyrý jaıy tal­qy­la­nyp, bas qalanyń ınfra­qu­ry­ly­myn jaqsartý isi jan-jaq­ty sarapqa salyndy. Aero­port, vokzaldar jáne jol­dar Kólik jáne kommýnı­ka­sııa mı­nıs­trliginiń q­uzy­rynda bol­ǵandyqtan, birin­shi bolyp kósh bastaý osy mınıs­trlikke júk­­teldi. Sol ýaqyttarda bul salany Iý.I.Lav­rı­nen­ko basqardy. Men mınıs­tr­­diń birin­shi orynbasary bol­ǵan­dyq­tan, kóshýge baı­la­nysty ju­mystardy uıym­dastyrý isimen aınalystym.

Arqanyń alǵashqy qysy bári­mizge úlken synaq boldy. Qyzylshunaq aıaz, alaı-tú­leı boran, ýaqytsha jataqhanadaǵy lekerlengen páterler, jupyny dúken sóre­leri, tamaqtanatyn oryn­dar­­­dyń tapshylyǵy biraz adam­­­nyń saǵyn syndyrardaı áser etip, keıbireýler tipti Almatyǵa qaıta oralyp jatty. Alaıda kópshilik aza­mat­tar bul mańyzdy is el bo­la­sha­ǵy­na asa kerek ekenin tú­si­nip, qand­aı qıyndyqqa bol­syn qarsy tura bildi. 1997 jyldyń shilde aıynda mınıstrlik tolyqtaı kóship, kadrlarmen qamta­ma­syz etilgennen keıin tamyz aıy­nan bastap óziniń ju­my­­syna tolyqqandy kirisip ket­ti. Sol jyldyń ózinde atal­ǵan qurylym zor jumys atqa­rdy dep aıtýǵa bolady. Qysqa merzimde aerovokzal ǵımaratynyń kúrdeli jón­deýden ótýi, ushyp-qoný jo­laǵy zamanaýı jaryq belgi júıe­simen qamtylyp, onyń 3000 metri iske qosylýy, ja­ńa ushý jolaqtary aralyq bu­ry­lys joldarynyń soǵylýy, VIP zal ǵımaraty kóleminiń ul­ǵaıtylýy syndy eleýli ju­mystar atqaryldy. Eń bas­­tysy qalaaralyq joldyń keńeıtilý jumystary aıaq­talyp, alǵashqy aınalmaly jol salyndy. 

Tyń temirjol basqar­ma­synyń kúshimen qalalyq temir­jol vokzalynyń ǵıma­raty jóndelip, vokzal aýma­ǵy keńeıtildi, kóptegen ákim­shi­lik ǵımarattar jóndeýden ótip, jańa ár aldy, qyzmet aý­maq­­tary ózgertildi. Temir­jol­shy­lar mádenıet saraıy da jań­ǵyrtylyp, «Kúlásh Baı­seıitova atyndaǵy opera jáne balet teatry» (keıin Jastar teatry ataldy) qala tur­ǵyn­dary men qonaqtaryna rý­ha­nı azyq beretin irgeli má­de­nıet oshaǵyna aınaldy. Osy jumystardyń júıe­li jolǵa qoıylýyna kósh-ke­rýen­niń basy bolǵan Kólik já­­ne kommýnıkasııa mınıs­tr­ligi úlken úles qosty dep aıta alamyz. Ásirese Almatydan kóshi­rilgen qyrýar júk pen halyqty tasymaldaýda avto­kó­lik­shiler men temir­jol­shy­lardyń orasan eńbegin aıryq­sha ataı ketken jón. Alǵash­qy jyldary baılanys máselesi de aıtarlyqtaı qıyndyq týǵyzdy. Bar ATS-ter­diń qural-jabdyqtary eski bolǵandyqtan, barlyq aýdan­dar­­men turaqty baılanys­ty tolyqtaı qamtamasyz ete almady, telefon nómir­le­riniń tapshylyǵy sezilip tur­dy. Jańa qurylǵan «Qazaqtelekom» mekemesiniń kú­shi­men keıinnen bul másele oń sheshimin tapqanyn da kózimiz kórdi.

Talaı qıyndyq artta qal­dy. Qazaq eli tarıh sahna­syn­da bıik beleske qaıta shyq­ty. Halyq óz Prezıdentin qoldap, ǵasyrlar boıy ańsaǵan tá- ý­el­sizdiginiń aıǵaǵyndaı bol­­ǵan araıly Astanasyn maq­tan etedi. Biz Kólik jáne kom­mýnıkasııa salasynyń ar­da­gerleri eren eńbektiń ná­tıjeli bolǵanyna shyn jú­rek­ten qýanyshtymyz jáne Elba­synyń Astanamyzdyń 20 jyldyǵyn atap ótý jónin­de­gi jarlyǵyn qýanyshpen q­a­byl­dadyq.  Shyn máninde táýelsiz eli­mizdiń Tuńǵysh Prezı­de­ntiniń tarıhı sheshimi ómir aǵymyn kúrt ózgertip, jańa qýat ákeldi, Elbasynyń óz bas­taýymen, qadaǵalaýymen so­ǵylǵan jańa qala kóne da­lanyń kórkine, álemdegi ásem shaharlardyń birine aı­nal­dy. Aıbyndy Astana – beıbitshilik pen berekeniń qutty besigi, táýelsizdiktiń jemisi.

Serik ÁLIǴOJA, Qazaqstan Respýblıkasy Avtokólikshiler odaǵynyń basqarma tóraǵasy