ELDIK MÁSELELER EL NAZARYNDA TURÝY TIIS

Nursultan NAZARBAEV: Ishki saıası sala men ulttyq qaýip­siz­diktiń 2020 jylǵa deıingi negizgi maq­sat­tary qoǵamda kelisim men turaqty­lyqty saqtaý, el qaýipsizdi­gin nyǵaıtý bolyp qala beredi.

(Qazaqstan halqyna Joldaýynan).

“Árıne, dúnıejúzilik qarjy daǵdarysy bizdiń josparlary­myz­ǵa biraz ózgerister engizdi. Degen­men, bul – elimizge óte qajetti strategııa. Qaýipsizdiktiń nebir túri bolady. Ekonomıkalyq qaýip­siz­dik, ishki-syrtqy máselelerdegi qaýip­sizdik, aqparttyq qaýip­siz­dik. Bular jóninde meniń bıylǵy halyqqa arnaǵan Joldaýymda naqty kórsetilgen. Sondyqtan, bul sharalar baǵytynda kóp jumys isteýimiz kerek. Tóńire­gimizdegi jaǵ­daıdy, onyń ishinde dúnıe júzindegi bolyp jatqan oqıǵalar men ishki-syrtqy jaǵ­daıdy eske­rip, qandaı másele­lerge kóńil bólý kerek ekenin sa­raptaıtyn bola­myz”, dedi Elbasy óz sózinde. Prezıdenttiń kómekshisi – Qaýip­sizdik Keńesiniń hatshysy Marat Tájın 2009 jyly strate­gııa­da qarastyrylǵan is-shara­lar­dyń memlekettik organdar tarapy­nan oryndalýy jóninde baıandady. Atalǵan máseleni talqylaý kezinde Memleket basshysy iske asyry­la­tyn sharalardyń tıimdiligine basa mán berilýi tıis ekendigin atap kórsetti. Sondaı-aq, ulttyq qaýip­sizdikti qamtamasyz etýdiń negizgi baǵyttary boıynsha qalyptasqan úrdisterdi taldaý boıynsha aldaǵy kezeńge kózdelgen naqty basym­dyqtar aıqyndaldy. Budan keıin Memleket bas­shy­sy kún tártibindegi ekinshi másele boıynsha jan-jaqty áńgime qozǵa­dy. “Bul másele jóninde de meniń halyqqa arnaǵan bıylǵy Jol­daýym­da naqty aıtyldy. Soǵys arda­gerlerine qansha qarjy bóli­nip, qandaı kómek kórsetiletini, onyń kólemi qandaı bolatyny naqty belgilendi. Mine, osy máse­lelerdiń oń sheshilýi jaǵdaıynda qarastyratyn bolamyz”, dedi bul turǵyda Nursultan Nazarbaev. Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńis­tiń 65 jyldyǵy týrasynda aıt­qan­da, Memleket basshysy ony búkil el aýmaǵynda joǵary deńgeıde atap ótý qajettigine basa nazar aýdardy. Elbasy óz sózinde Jeńistiń 65 jyldyǵyn merekeleý Qazaqstan tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵalardyń biri ekendigin, sondyqtan birde-bir soǵys ardageri, olardyń jesirleri, soǵys ardagerlerimen teńdesti­ril­gen azamattar, tyl eńbekkerleri ózderin memleket nazarynan tys qalǵandaı sezinbeýi tıis ekendigin aıryqsha atap ótti. Otyrys kezinde Uly Otan so­ǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyn merekeleýge daıyndyq barysy jóninde Premer-Mınıstrdiń orynbasary Erbol Orynbaev esep berdi. Ol óz sózinde ardagerler men tyl eńbekkerlerine materıal­dyq jaǵynan qoldaý-kómek kór­se­tý úshin Úkimetten 5,8 mlrd. teńge kóleminde qarjy bólingendigin jetkizdi. Memleket basshysy óz keze­gin­de bul ataýly merekeniń elimizdiń barlyq óńirlerinde joǵary dáre­jede ótkizilýin qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarylýy tıis eken­digin eskertti. Máselen, ardager­lerge syı-qurmet kórsetý men olar­dy marapattaý, muqtaj maı­dan­ger jandardy baspanamen qam­tamasyz etý jáne turyp jatqan baspanalaryn tıisti jóndeýden ótkizýdi uıymdastyrý, olarǵa qol­jetimdi ári sapaly medısınalyq kómektiń barlyq túrin kórsetý, temir jol men áýe kóliginde tegin jáne jeńildikpen jol júrýlerin tolyq qamtamasyz etý sekildi bir­qa­tar máseleler boıynsha biryń­ǵaı sharalardy oılastyrý jóninde arnaıy nusqaýlar berildi. Bul kúngi otyrys aıasynda sondaı-aq, Uly Otan soǵysyna qatysyp, eren erlik kórsetken qazaqstandyq jaýyngerlerdiń esimin máńgi este qaldyrýmen baılanysty arnaıy usynystar qaraldy. Elimizdiń Qaýipsizdik Keńesi otyrysynyń qorytyndysy boı­yn­sha Memleket basshysy Nursul­tan Nazarbaev Úkimetke jáne osy máselelerge tikeleı múddeli mem­lekettik organdarǵa naqty tap­syrmalar júktedi. Al Elbasynyń bergen bul tap­syrmalarynyń joǵary deńgeıde oryndalýyn baqylaý Qaýipsizdik Ke­ńesi hatshylyǵynyń quzyretine tıdi. Láıla EDILQYZY. KELEShEKTI BOLJAǴAN KEMEL JOLDAÝ JAÝYNGERLIK DAIYNDYQ JOǴARY Keshe Elbasy – Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń Joǵarǵy Bas qolbasshysy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyq etýimen Qorǵanys mınıstrliginiń ótken jylǵy qyzmetiniń qorytyndysy men aldaǵy ýaqytqa josparlanǵan mindetterdi talqylaýǵa arnalǵan keńeıtilgen alqa májilisi ótti. Májilis bastalar aldynda Jo­ǵar­ǵy Bas qolbasshy elimizdiń Qa­rý­ly Kúshteriniń Qurlyq ásker­le­ri men Áskerı-teńiz kúshterine jaýyngerlik tý tapsyrdy. Osy rásimde jaýyngerlik týdy Elba­sy­nyń qolynan Qurlyq ásker­le­ri­niń qolbasshysy, general-leıte­nant Sáken Jasuzaqov pen Áske­rı-teńiz kúshteriniń qolbasshysy I rangaly kapıtan Jandarbek Jan­uzaqov qabyldady. Rásimde Mem­leket basshysy ofıserler aldyn­da elimizdiń táýelsizdigin qorǵap tur­ǵan  Qazaqstan armııasynyń eki qurylymdyq bóliminiń osy sal­tanatta abyroı, dańq, ataq jáne ás­kerı ujymdardyń jaýyngerlik dástúrin kórsetetin ózderiniń bas­ty ári qasıetti belgilerine ıe bol­ǵa­nyn atap ótti. Sonymen birge, Pre­zıdent árbir Qazaqstan azama­tynyń Otanyn qorǵaý basty pa­ry­zy ári mindeti bolý kerektigin aıta kelip, elimizdiń azat bolýy jo­­lynda jan pıda etken ata-baba­larymyzdyń erligin árdaıym este saqtaı júrip, memleketimizdiń táýel­sizdigi men tutastyǵyna, gene­ral-ofıserlerdiń jan aıamaı qyzmet etetinine senim bildiretinin jetkizdi. Osy rásimnen keıin endi bas­qarý qurylymyn qalyptastyrý ke­zeńi aıaqtalyp, basty qolbas­shy­lyq Qurlyq áskerleri men Áske­rı-teńiz kúshteri retinde qurylyp jumys isteıtinin, áskerlerdi bas­qarý jáne olardy qoldaný úsh sala boıynsha, atap aıtqanda, qurlyqta (Qurlyq áskerleri), áýede (Áýe qorǵanysy), teńizde (Áskerı-teńiz kúshteri) júzege asyrylatynyn atap ótkenimiz jón. Saltanatty rásimnen soń mı­nıstrliktiń keńeıtilgen alqa má­ji­lisi bastalyp, onda qorǵanys ve­domstvosynyń basshysy Ádilbek Jaqsybektovtiń ótken jylǵy ju­mystarǵa jáne aldaǵy maqsat-min­detterge arnalǵan baıandamasy tyń­daldy. Munda Qorǵanys mı­nıstri aldymen áskerı qaýip­siz­dik­ti qamtamasyz etý salasynda Qa­rýly Kúshterdiń jaýyngerlik daıyndyǵyn joǵary deńgeıde ustaý memlekettiń basty mindetteri bolyp sanalatynyn, osyǵan baı­la­nysty byltyr jaýyngerlik daı­yndyqtyń qarqyny aıtarlyqtaı óskenin, onyń júzege asyrylýyna qazir zamanaýı ádister men qural­dardyń belsene qatystyrylyp jatqandyǵyn atap kórsetti. Osy oraıda ol búgingi kúni áskerı­ler­diń jaýyngerlik daıyndyǵy ótken jylmen salystyrǵanda 15 paıyzǵa kóterilgenin, sonyń nátıjesinde ártúrli qarý-jaraq pen tehnı­kadan atýda 12 myńnan astam sy­naq-jattyǵýlar jasalyp, áskerı máshınelerdi júrgizý boıynsha 2 700 tájirıbe sabaqtary ótkizil­genin aıtty. Sonymen birge, mı­nıstr byltyr áýe qorǵanysy kúshterinde ushqyshtardyń ushý ýaqyty 24 000-nan astam saǵatty qurasa, bir ǵana ushqyshtyń ortasha ushýy 78 saǵatqa jetkenin, sóıtip, ushý saǵatynyń ósýi 2007 jylmen salystyrǵanda 70-74 paıyzdy quraǵanyn tilge tıek eti. Májiliste osydan keıin jaýyn­­gerlik daıyndyqqa baıla­nys­ty basqa da birqatar máseleler jó­ninde áńgime qozǵaldy. Qorǵa­nys mınıstri osy oraıda qazir búkil dúnıe júzi jıi paıdalanatyn zamanaýı trenajerlerdi qoldaný jáne jaýyngerlerdiń tájirıbesin jetildirý maqsatynda iske asy­ry­latyn jattyǵý sharalaryn ótkizý jónindegi oılarymen bólisti. Vedomstvo basshysy búginde elimiz boıynsha jaýyngerlik ázirlikke zamanaýı trenajerlik keshenderdiń kóptep engizilip jatqandyǵyn, onyń tek jeke adamnyń ǵana daıyn­dyǵyn damytyp qoımaı, ol Qarýly Kúshterge áýedegi jáne qurlyqtaǵy zamanaýı urystyń sul­basyn keltirip bólimderdiń úı­lesimdi is-qımylyn pysyqtaýǵa múmkindik beretinin atap kórsetti. Onyń aıtýynsha, qazirgi kúni Qa­rýly Kúshter ıeliginde “Profı” atys trenajerin qosa eseptegende 85 trenajer bar. Oqý ortalyqtary avıasııalyq, artıllerııalyq, áýe-desant trenajer keshenderimen jabdyqtalǵan, al jaıaý ásker jaýyn­gerlik máshıneleriniń meha­nık-júrgizýshileri jáne T-72 tank ekıpajdary da mindetti túrde tre­najerlerdi paıdalanyp daıynda­la­dy. Májiliste jattyǵý shara­lary jóninde aıta kelip ol my­nadaı málimetter keltirdi. О́tken jyly Qazaqstan armııasy ártúrli 52 jattyǵý sharalaryn ótkizdi. Bul 2008 jylmen salystyrǵanda, bir jarym esege artyq. Solardyń ishindegi mańyzdysy – “Jaýyn­gerlik dostyq”, “Áýe kúshteri”, “Dala qyrany” degen atpen ót­ki­zilgen jattyǵýlar boldy. Sondaı-aq, UQShU-nyń jedel áreket etýshi  ujymdyq kúshteriniń qaty­sýy­men “Matybulaq” synaq alańyn­da ótken “О́zara is-qımyl-2009” birlesken strategııalyq jat­tyǵý sharasynyń da mańyzdy­ly­ǵyn atap ótýge bolady. Osy oqı­ǵa­larǵa baılanysty tól áskeri­miz­diń ótken jylǵy qyzmetine qo­rytyndy jasaǵan shetel sarapshy­lary “Qazaqstan Qarýly Kúshteri búgingi kúni postkeńestik mem­le­ketter armııasynyń arasynda jetekshi úshtikke kiredi jáne Or­ta­lyq Azııa aýmaǵynda sózsiz kóshbasshy bolyp tabylady” degen baǵa berdi. Qazirgi kezde áskerı vedomstvo jumysynyń negizgi ba­ǵyttarynyń biri jattyǵý shara­la­ryn kóptep ótkizip, Áskerı dok­trına aıasynda elimizdiń áskerı-tehnıkalyq múmkindigin arttyrý bolyp sanalady. Osyǵan oraı, áskerler zaman talaptaryna saı bro­netehnıka, avıasııa, qarý-ja­raqtyń basqa júıelerimen qam­tamasyz etilýde. Májiliste Qorǵanys mınıstri osyndaı derekterdi keltire oty­ryp, Joǵarǵy Bas qolbasshynyń qamqorlyǵy arqasynda áskerler­diń ál-aýqatynyń da ósip kele jatqanyn kóldeneń tartty. Munda ol ofıserler men kelisim-shart qyzmetindegiler qolaıly baspana­men qamtamasyz etile bastaǵanyn, qazir paıdalanýǵa 77 myń sharshy metrdi quraıtyn turǵyn úıler berilgenin, al Astana qalasynyń irgesinen 176 otbasyna kottedj qalashyǵy salynǵanyn aıtyp, osy jerden berilgen baspanadan Tal­dy­qorǵan garnızonynyń áskerleri de qonys toıyn toılaǵanyn atap ótti. Sonymen birge, ol elimizdiń jeti áskerı qalashyqtaryna quny 6,3 mlrd. teńgege kúrdeli jóndeý júr­gizilgenin, segiz áskerı qala­shyq­taǵy 12 nysannyń da dál osyn­daı jóndeýden ótkenin, 186 ǵımarattar men turǵyn úı, jataq­hana, ashana, kazarma, sport ke­shen­derine aǵymdaǵy jóndeý ja­sal­ǵanyn aıtty. Al bıylǵy jyly 98 myń sharshy metrdi quraıtyn 1 714 páterden turatyn 17 turǵyn úı men 15 jataqhananyń salyna­tynyn, olardyń qatarynda ásker­lerdi ıpoteka men jalǵa berý ar­qy­ly baspanamen qamtamasyz etý josparlanyp otyrǵanyn jetkizdi. Osylaı deı kelip, Qorǵanys mınıstri qazirgi kún tártibinde turǵan máselelerdiń biri – pogon taqqan azamattardyń jalaqysyn ósirý máselesiniń de tıisti deń­geıde sheshilip otyrǵanynan ha­bar­dar etti. Osy oraıda ol Memleket basshysyna “Sizdiń tapsyrma­ńyz­ǵa sáıkes, 2009 jyly áskerı qyz­metshilerdiń qarjylyq qamtama­syz etilýi 25 paızyzǵa ósti. Sar­baz­dar men serjant laýazy­myn­daǵy kelisim-shart qyzmetin­de­gi­lerdiń kásiptiligine qosylatyn ús­tem­aqy da kóterildi. Áskerı shenge tólenetin qarajat kólemine jeke arnaıy qaraý júıesi engizildi. Bul áskerılerdiń kásibıligine, olar­dyń qyzmet satysy boıynsha ósýine degen yntaǵa alǵysharttar ja­saıdy”, dedi. Odan ári ol mem­lekettiń jasap otyrǵan qamqor­ly­ǵyna baılanysty barsha ofıser­lik korpýstyń jınaqy, jyldam, jan-jaqty jaraqtanǵan jáne bi­limdi ásker qurý boıynsha qoıyl­ǵan tapsyrmalardy oryndaýǵa jumylýy qajet ekenin aıtty. “Osyndaı ólshemderdi  siz ózińiz aı­qyndap berdińiz”, – dedi Qor­ǵanys mınıstri Elbasyna qarata. Májilistiń sońynda qorǵanys vedomstvosynyń basshysy bola­shaqqa belgilengen josparlar tý­raly oılarymen bólisti. Onyń aıtýynsha, búgingi kúni elimizdiń aýmaǵynda osy kúzde ShYU aıa­synda ótetin iri kólemdi “Beıbit mıs­sııa-2010” jattyǵý sharalary­na daıyndyq júrýde. Bul shara eli­mizdiń halyqaralyq áriptes­terimizdiń qatysýymen bolatyn eń iri jattyǵýlary bolady. Budan basqa UQShU aıasynda “О́zara is-qımyl”, NATO baǵdarlamasy boı­ynsha kezekti “Dala qyrany” jat­tyǵý sharalaryn ótkizý jospar­la­nyp otyr. Sóziniń sońynda Ádil­bek Jaqsybekov armııanyń bar­lyq kórsetkishter boıynsha sapa­lyq ósýi áskerı-tehnıkalyq jańar­tylýsyz sheshimin tabýy múmkin emestigin, osy máseleni sheshý úshin qazir áskerimiz otan­dyq qorǵanys ónerkásibi keshenin keńinen paıdalanýǵa bet burǵanyn atap kórsetti. Sondaı-aq,  ol Mem­leket basshysynyń halyqqa bıylǵy Joldaýynda adam kapı­talyna ınvestısııa salý másele­sine basa nazar aýdarǵanyn, Qa­rýly Kúshterdiń osy basymdyqtar qatarynan oryn alyp otyrǵanyn, soǵan baılanysty endi negizgi jumys áskerı bilim men ǵylym júıesin jetildirý, áleýmettik qamtamasyz etýdi nyǵaıtý jáne ıdeologııalyq jumystyń sapaly júıesin qalyptastyrý sııaqty úsh baǵyt boıynsha atqarylatynyn jetkizdi. Osy jerde Qorǵanys mınıstri kemi 8 jyl áskerde kelisim-shart boıynsha soldat jáne serjant retinde qyzmet etken azamattarǵa  respýblıka joǵary oqý oryndarynda bilim alýy úshin tóleıtin qarjysynyń 50 paıyzy memlekettik bıýdjet esebinen tólenetinin eskertti. Osydan keıin májilisti Elbasy qorytyndylady. Memleket bas­shy­sy óz sózinde Qazaqstan Qarý­ly Kúshteriniń Joǵarǵy Bas qolbas­shy­sy retinde elimizdiń armııasyn jeke baqylaýynda ustaıtynyn jáne onyń barlyq jaǵdaıyna basa mán beretinin aıta kelip, ótken jyly dúnıe júzindegi ekonomıka­lyq qıyndyqtarǵa qa­ra­mastan, memleket Qarýly Kúsh­ter­diń damýyna qolda bar múm­kin­diktiń bárin jasaǵanyn atap ótti. Osy oraıda ol kelisim-shart boı­yn­sha ás­kerde qyzmet etken aza­mat­tar­dyń joǵary bilim alýyna, ás­kerı­lerdiń baspanamen qamtama­syz etilip, jalaqylary­nyń bıyl­dan bastap 25 paıyzǵa ósýine jaǵ­daı jasalyp jatqanyn aıtty. Odan ári Prezıdent elimizdiń ha­lyqara­lyq sahnadaǵy bedeline baılanys­ty osy jyly EQYU-ǵa tóraǵalyq etip otyrǵa­nyn, munyń ózi halyq­aralyq qaýipsizdik máse­le­sinde AQSh, Eýropa Odaǵy, Qytaı, Reseı jáne UQShU men NATO uıymyna múshe eldermen  qarym-qatynasty odan ári art­ty­rýǵa múm­kindik jasaıtynyn aıta kele, Qazaqstan aldaǵy ýaqytta dú­nıe júzine esirtkimen jáne lań­kestik­ke qarsy kúreste Qarýly Kúshte­rin saqadaı-saı etip, kór­sete alatyn memleket bolýy ke­rek­­ti­gin jetkizdi. Sonymen birge, Elba­sy otandyq úlesti arttyrý máselesine basa nazar aýdary­la­tynyn eskert­ti. Nursultan Ábish­uly otandyq áskerı óndiristi da­my­tý úshin aldymen birlesken kásip­oryndar quryp, sodan keıin ǵylym men tehnologııalar arqyly jeke ónerkásibimizdi damytýdy maqsat etýimiz kerek degen pikirin bildirdi. “Qazir bizdiń Qarýly Kúshterimizdi damytýǵa áleýetimiz jetedi. Osy baǵytta jumystar da istelinip jatyr. Bul jumystardyń ári qaraı nátıjeli bolýyna Úki­met qoldaý kórsetýi kerek. Osyǵan baılanysty mınıstrlik kásip­kerlermen Qarýly Kúshterge qajet qural-jabdyqtardy óndirý úshin málimetterdi keńinen bólisýi tıis. Qazaqstan armııasy árqa­shan­da kúshti, kásibı deńgeıi joǵary bolýy kerek”, – dedi Elbasy. Joǵarǵy Bas qolbasshy óskeleń urpaqtyń boıyna otansúıgishtik sezimdi qalyptastyryp, halyq arasynda elimiz áskeriniń bedelin kóterý úshin nasıhat ju­mystary­nyń júrgizilýi kerektigin, son­daı-aq, qatardaǵy áskerıler men ofıserlerdiń qyzmet baby­men ósip, zapasqa shyqqan azamat­tardyń qoǵamdaǵy óz ornyn tabýy úshin tıisti jumystardyń jasalýy qajettigin atap kórsetti. Májiliste belgili bol­ǵandaı, mamyr aıynyń sońy men maýsym aıynyń basynda Qazaq­standa tuńǵysh ret qarý-jaraq pen áskerı múliktiń “KADEX-2010” atty halyqaralyq kórmesi ótedi. Astana qalasynda ótetin bul kórmege otandyq kásipkerler men sheteldik óndirýshiler qatysatyn bolady. Dastan KENJALIN, Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV. QAZAQSTANNYŃ JASAMPAZ  JOBASY Darhan KÁLETAEV,  “Samuryq-Qazyna” ál-aýqat qorynyń atqarýshy dırektory, “Nur Otan” HDP Saıası Keńesiniń múshesi. О́z aldyna asa joǵary maqsat-mindetter qoıa biletin kez kelgen el úshin jetistikke jetýdiń ıdeolo­gııa­sy, myǵym memleket pen ony qu­rý­dyń tıimdi baǵdarlamasy bolýy shart. Al memlekettiń kemeldenýi sol kúrdeli maqsattar men qara­paıym joba-josparlardy tabysty iske asyrýdan bastalady. Elbasy Qazaqstan halqyna Joldaýynda osy bir uly murat jolyn naqty aıqyndap berdi. Eldi órkendetýdiń túpkilikti ári uzaq merzimdi baǵdary ózgergen joq. Qaıta ótken jyldardaǵy tájirıbe men nátıje pysyqtalyp, memle­ket­tiń jaqyn bolashaqtaǵy qajet­tiliginen týyndaıtyn mindetter júıelendi. Múldem jańa, ozyq, tórt negizgi qaǵıdaǵa qurylǵan Ult­tyq strategııa jasaldy. Rasynda, osy ýaqytqa deıingi Qazaqstandaǵy orasan ózgeristerdi, jaqsylyq pen jańalyq ataýlyny tereń tarazylap, talqylaı aldyq pa? Prezıdent joldaýlarynda júktelgen maqsat-mindetter qaı deńgeıde, qanshalyqty oryndaldy? Osy rette Elbasy men eldiń aldyndaǵy jaýapkershilikti aby­roı­men kóterýge bizdiń dármenimiz jete me? Munyń barlyǵy da búgingi ısteblıshment pen bılik ınstı­týt­tary úshin basty saýaldar bolýy tıis. О́kinishke qaraı, ázirge bul saýaldardyń basy ashyq kúıinde qalyp otyr. Memleket basshysynyń Jol­daýy memlekettiń jaqyn bola­shaq­taǵy maqsat-mindeti ǵana emes, ol – tabysty memleket qurý jolyn­daǵy basym baǵyt, atqarýshy or­gan­darǵa berilgen naqty tapsyrma, halyqtyń bilýi, túsinýi úshin jasalǵan belgi. Ár otbasynyń, árbir qazaqstandyqtyń boıyna uıa­laı­tyn senimniń máıegi. Bul senim memlekettiń áleýmettik jaýapker­shi­ligin meılinshe seziný, urpaqtyń saý-salamattyǵy úshin qam jemeı, qartaıǵan ýaqytyńda alańsyz ómir súrý deıtin qarapaıym aqıqattarǵa negizdelgen. Prezıdent árdaıym halyqtyń muń-muqtajyn, suranysyn, tala­byn tereń sezinedi, qalt jibermeı tanıdy. Bergen ýádesin oryndaıdy, oryndalmaıtyn ýáde bermeıdi. Halyqtyń sheksiz súıispenshiligine bólenýi de osy sebepten. Osy se­bep­ten bılikti synap-mineıtin jandardyń ózi “Nazarbaev halyqqa bergen ýádesin oryndamady” dep eshqashan aıta almasy anyq. О́tken ýaqyt belesinen kóz ji­ber­sek, táýelsizdik jyldary eli­miz­diń áleýmettik-ekonomıkalyq tur­ǵyda qaryshtap damýyna myǵym ir­getas qalanǵanyn kóremiz. Qazaq­stan álemdik qarjy daǵdarysynyń zardabyn ózge eldermen salys­tyr­ǵanda erterek eńserdi. Qıyn­shy­lyqtarǵa qaramastan bıylǵy jyly jalaqy men zeınetaqy mólsheri ulǵaıtyldy. Jańa ındýstrııalyq baǵdarlama júıeli iske asyrylýda. Mektepter men ýnıversıtetter, ba­la­baqshalar men aýrýhanalar sa­ly­nyp jatyr. “Jol kartasy” aıasyn­da san myńdaǵan adam jumyspen qamtyldy. Agrarlyq sektorǵa, sha­ǵyn jáne orta bızneske memleket tarapynan mol qarjy bólinip otyr. Árıne, bul tizimdi jalǵas­tyra berýge bolady. Osynyń báriniń basy-qasynda Prezıdent tur. Alaıda Prezı­dent­ke de qoldaý qajet qoı! Memleket­tiń basshysy memlekettik deńgeı­degi sharýany ysyryp qoıyp, usaq-túıekpen aınalysýǵa tıis pe? Mine, osydan kelip biz joǵaryda aıtqan ısteblıshment pen bılik ınstıtýt­tarynyń jaýapkershiligi týraly basy ashyq áńgime shyǵady. Qazaqstan halqyna Joldaýy­nan keıin Nursultan Ábishuly “Nur Otan” halyqtyq-demokratııa­lyq partııasy Saıası keńesiniń bıýro­syn ótkizdi. – Tikeleı efırde maǵan 40 myń suraq qoıyldy. Búginge deıin qan­sha adamnyń jaýap alǵanyn qada­ǵalap, taldaý jasap otyrmyn. Áli qorytyndysyn alǵan joqpyn. Nege tikeleı maǵan suraq qoıy­la­dy? О́ıtkeni, olar barlyq ıns­tan­sııadan ótken, aýyldyń, aýdannyń, oblystyń ákimderiniń, jergilikti quqyq qorǵaý organdarynyń tabal­dyryǵyn tozdyrǵan. Eshkim qal­ma­ǵan soń maǵan habarlasyp otyr, – dedi Prezıdent. Memleket basshysynyń aıtqa­ny oryndy. Nazarbaev – el úshin, ­ke­ler urpaq úshin órkendegen, myq­ty memleket quryp jatqan Lıder. Biraq jalpyulttyq jetistik pen tabysqa jetý úshin Elbasyna arqa súıeıtin halyqtyq erik pen ujym­dyq ynta-jiger kerek emes pe?! Osyndaı birlik qana bizdiń halqy­myzdyń arasyna ot jaǵyp, syna qaqqysy keletin solaqaı kúshterdiń shalaǵaı áreketterine jaýap bola alady. Joldaýdy tyńdap alyp, ja­typ kep maqtaýdan ońaı nárse joq. Biraq adamdardy sózden buryn is alǵa jeteleıdi. Memleket úshin aqpa­rat quraldaryndaǵy jalań madaqtan góri, Joldaýda aıtylǵan maqsat-mindetterdiń naqty ári tolyqtaı júzege asqany paıdaly. – Mınıstrlikter men vedom­stvolar baǵdarlamalardyń oryn­da­lyp jatqany týraly anyqtamalar jazýmen ǵana shekteledi. Biz qansha baǵdarlama bar ekenin bilýden qaldyq, – dedi Prezıdent. Shyn­dy­ǵynda solaı. Tipti keıde refor­malardyń qaǵaz júzinde qalyp qoıyp jatatyny da jasyryn emes qoı. Mundaı jaýapsyzdyq memle­ket damýynyń ortaq shemasyna kedergi keltirip otyr. Bul – elektr júıesindegi bir jelini óshirip tastaǵanmen birdeı. Jaryq bar kóringenimen, keıbir bólikti qarańǵylyq basady. Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy qar­sańynda reformalardyń beta­ly­sy­na laıyqty taldaý jasaıtyn ýaqyt kelgen sııaqty. Qandaı ońdy sharýa bitirgenimiz týraly, onyń memleket pen halyqqa bergen orasan paıdasy jaıly qarapaıym adamdar túsinip, túısinýi qajet. Shyndyǵynda, osydan jıyrma jyl buryn egemen el bolamyz, óz qara shańyraǵymyz ben qazynamyzǵa ózimiz ıelik etip, álemdik qaýymdastyqtyń beldi mú­shesine aınalamyz degen oı eshbir qazaqtyń oıyna kirip shyqpaǵan edi. Álbette, búgingi tabys ońaı jol­men kele salǵan joq. Qıyn­shy­lyǵy men qaıshylyǵy basynan asatyn memlekette belgili bir je­tistikke jetý esh múmkin emes nár­se. Munyń dálelin alys-jaqyn kór­shilerimizdiń ishindegi túrli prob­lemalar men daǵdarystardan-aq kórýge bolady. Qazaqstan halqy úshin Mem­le­ket basshysynyń Joldaýy ár­daıym temirqazyq bolyp keledi. Bul joly da solaı. Tek, joǵaryda aıtqandaı, Joldaýdy júzege asy­rýdy aıqaı-súreńi mol naýqanǵa, bir mezettik aksııalarǵa aınal­dy­ryp almaý kerek. Halyqtyń ál-aýqa­tyn jaqsartýǵa, memlekettiń irgetasyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan árbir sátti qadam jańa ıgi basta­malardy týǵyzady. Mysaly, “bir tereze” qaǵıdasyna súıengen ha­lyqqa qyzmet kórsetý baǵdarlama­sy­nyń nátıjesinde jeńildetilgen jeke tulǵalyq nómirlerdi engizýge qol jetkizdik. Nemese, ótkende bir oblystaǵy jalǵyz dárigerlik ambý­latorııany shuǵyl balabaqshaǵa aınaldyrýǵa turǵyndar qarsylyq kórsetti. Aıa­ǵyn­da álgi áreket Pre­zı­denttiń nusqaýyn bir­jaq­ty qa­byldaǵan jergilikti sheneýnikterdiń qateligi bop shyqty. Nátıjesinde tyǵyryqtan shyǵýdyń ózge joly tabylǵan. Bul neni kórsetedi? Bul – samarqaýlyq pen únsiz­dik­ten góri bılik pen halyqtyń belsendi, bir­lesken qımyly ǵana memlekettiń damý strategııasyna muryndyq bolatynyn kórsetedi. Prezıdent N.Nazarbaevtyń halyqqa Joldaýynyń biri “О́tken kúnnen alys joq, keler kúnnen ja­qyn joq” dep bastalady. Mem­leket qurý – ǵasyrdan ǵasyrǵa je­te­tin úı salýmen birdeı. Asyǵys­tyq jasap, irgetasyn ornyqsyz, sylaǵyn sapasyz etsek, úıdi qı­ra­typ tynamyz. Sondyqtan arhıtek­tordyń talaby qanshalyqty zor bolsa, qurylysshylardyń da jaýapkershiligi sonshalyqty úlken bolýy tıis. О́ıtkeni, biz ol úıdi bú­gingi ózimiz úshin ǵana emes, erteńgi urpaq úshin salyp jatyrmyz ǵoı. Qazaqstan álemdik qarjy daǵdarysynyń zardabyn eńserip qana qoımaı, jańa bıikterdi baǵyn­dyrýǵa múmkindik alyp otyr. О́tken jylǵy Joldaý daǵdarys arqyly damýǵa kóshýdi kózdegeni belgili. Mine, qazirgi tańda sol damý men jańarýdyń ýaqyty keldi. Bı­yl­ǵy Joldaý memlekettiń jınaǵan tájirıbesi men múmkindikterin paı­dalanyp, jańa maqsat-mindetterdi iske asyrýdy mindetteıdi. Jadaǵaı syn men kópirme sózge urynbaı, qordalanǵan máselelerdi jedel sheship, alǵa qaraı umtylatyn, keleshekke jumys isteıtin kezeń týdy. Elbasy óz Joldaýynda bárimizdi osyǵan shaqyryp otyr. Mundaı múmkindikti bizdiń hal­qy­myzǵa ýaqyt pen tarıhtyń ózi tartý etti. Bizge qalǵany – aldy-ar­tymyzǵa qaraılamaı, bilek sy­ba­nyp jumys isteý ǵana. Áıtpese, biz bul tarıhı múmkindikten – jańar­ǵan, azat memleketti órkendetý múm­kindiginen aıyrylyp qalamyz. Sol sebepti biz Prezıdentti, onyń saıa­satyn barynsha túsinip, túısi­nip, qoldap-qýattaýymyz qajet. El men Elbasy armandaǵan memleketti qurý jolynda aıanbaı ter tógýge tıispiz. Qazaqstan – damýdyń ózgeshe, evolıýsııalyq jolyn tańdaǵan mem­leket. Munyń bári de – Elba­synyń arqasy. Dúnıe júzi ony álemdik aýqymdaǵy lıder, jańa Qazaqstannyń irgetasyn qalaýshy retinde tanıdy. “Nursultan Nazar­baevy bar qazaqtar – baqytty ha­lyq” degen sheteldikterdiń shynaıy yqylasyna ózimiz de talaı kýá boldyq. Aqıqaty sol. Endeshe, el Prezıdentiniń bıylǵy jylǵy me­reıtoıy da qazaq memlekettiginiń sımvoly, qazaqstandyqtardyń or­taq qýanyshy retinde laıyqty ata­lyp ótýi tıis dep oılaımyn. Bul, aınalyp kelgende, táýelsizdikke táý etken, eldiktiń, birliktiń qadirin biletin qazaqtyń yntymaǵynyń kórinisi bolýy shart. Ornyqty, ór­kendegen memleket qurý jolynda barsha halyqty jumyldyrýdyń sebepshisine aınalýy tıis. Eń bas­tysy, ár azamat ortaq maqsat úshin júzege asyrylyp jatqan mem­lekettik saıasattyń tereńdigi men kemeldigin baǵamdap, baǵalaı bilýi kerek. Memlekettik oı-sana degenimiz – osy.