Naǵyz qazaq qazaq emes, Naǵyz qazaq – dombyra
Qadyr Myrza Áli
Dombyra – kúmbirlegen dáýir jyry,
Daýysy ulasqandaı daýylǵa uly!
Shattyǵy qaýyrsynnyń jeńildigi,
Qaıǵysy qorǵasynnyń aýyrlyǵy!
О́zegin saǵan bergen aqyn julyp,
Orynyn saǵan bergen batyr turyp!
Qap-qalyń kitaptardyń mazmun júgi,
Jup-juqa shanaǵyńda jatyr tunyp!
Qos ishek, toǵyz perne, sheshen shanaq,
Ker zaman seni de atqan kesel sanap!..
Dombyra kókiregi sher – kóne mura,
Kók túrik tórine ilgen kósem sanat!
Estirtken eńkildep kúı – hanǵa qaza,
Dombyra – qarsy teńeý dańǵazaǵa!
Terbeıdi sendegi sóz júrek kólin,
Bermeıdi sendegi saz janǵa maza!
Ketbuǵa – kúıdiń piri, shabytty erden,
Dombyra qalǵan mura – anyq kómbem!
Júregi han aldynda shaılyqpaǵan,
Atyńnan aınalaıyn, halyq bergen!
Dombyra – qazaq úshin ǵumyr máni,
Sen tókken kúımen rýhym jyǵylmady!
Dombyra – suńqar edi baldaqtaǵy,
Dombyra – tulpar edi tuǵyrdaǵy!
Shyqqanda keń shanaqtan gúl órilip,
Jarq eter kókjıekten kúder úmit!
Nemese "Qosbasary" býyndy alar,
Pernesin kúıshi bassa tym erinip...
Qos mektep – Táttimbet pen Qurmanǵazy,
Ekeýi eki úlginiń dúr mańǵazy!
Bireýi tókpe kúıdiń tóreshisi,
Bireýi shertpe kúıdiń syrbaz máni!
Baǵzydan jetken mura qyz-ulǵa aman,
Dombyra – qyzyl bóri, qyzyr qaǵan!
Betinde qý taqtaıdyń qyzyl arsha,
Ishegi taýtekeniń yzyńdaǵan!
Qobyzdy Qorqyt desem qol kósemi,
Dombyra – Dospambetsiń sen keshegi!
Dına men Aqqyzdaısyń – darıǵa aqqý,
Tógilgen Táttimbetsiń tórde sheri!
Dombyra – sen Turansyń qamal berik,
Ordańa qut daryǵan Qaǵan qonyp!
Túmen bap Túrkistansyń kóne astana,
Bastaǵan basty Ordasyń babam joryq!
Abylaı aq týysyń – azat baıraq,
Dombyra asyl pyshaq, ǵajap qaıraq!
Eshbir jaý attaı almas esigińnen,
Dombyra barda qylmas qazaqqa aıbat!
Quryshtan quıylǵandaı berik buıym,
Qylyshtan ótkir seniń joryq kúıiń!
Meni de ılep ótti zulmat nebir,
Seni de túırep ótti soǵyp quıyn!
Dombyra – kókeı kesip, kisen ashqan,
Ondaıda Jerge aınalyp túsedi Aspan!
Kezekti alǵan kezde naqysty kúı,
О́zekti órtteı qaýyp ishek osqan!
Dombyra – baǵzy mura Saqtan beri,
Alashtyń aıboz daýsy, aqtańgeri!
Dombyra – tylsym aǵash nur sıpatty,
Shuǵyla shanaǵynan soqqan lebi!
Aýmaısyń er Tólegen, ór Jibekten,
Shegińde shejiresi eldiń ótken!
Perneńdi boılaýyq kúı balqytqanda,
Perdesin jannyń appaq jelbiretken!
Sileıgen balbalymdaı sal dombyra,
Súleımen baldaǵyndaı mán dombyra!
Arymnyń Aı dıdarly, Kún sıpatty,
Jarymnyń júzin ashqan án dombyra!
Dombyra – sende rýhy han Keneniń,
Jetkizdiń kókke týdyń jan kemelin!
Qolyma alsam seni Talasbekteı,
Túsimde túmen-túmen qol kóremin!..
Mahambet – sen dep bergen qaıran basyn,
Namysyń qaıdan sosyn qaıralmasyn!..
Shertkende jan dybysyn qanmen teýip,
Derttengen kóńilimde oınar jasyn!
Tartqanda úsh ishektep, teris burap,
"Qońyr qaz" ushar betke alys qulap!..
Dombyra – Arqadaǵy Aqan seri,
Dombyra – pań Qulager qamys qulaq!
Shertkende sheber saýsaq bııazy lep,
Kókeıge qudiretin quıar izet!
Dombyra – sen Abaısyń sóz patshasy,
Dombyra – sen Adaısyń kúı áziret!
Qashaǵan, Aqtan aıtqan sóz muraǵat,
Kúı bolyp Mańǵystaýdy kezdim abat!
Dombyra – Darııadaı asaý sýda,
Nurtýǵan, Nartaı jeke – ózge ulaǵat!
Basynda Baıantaýdyń Máshhúr Júsip,
Sóıledi dombyradaı tasqyn qysyp...
Aırylyp qaldym sol bir parasattan,
Kózine qapııada qastyń túsip...
«Qarqaraly basynda jalǵyz arsha»,
Tıetin ándeı kim bar janǵa uzansha!
Alty qyr astyndaǵy sal túsken úı,
Áýeni áýdem jerden tańǵa uzarsa!
Dombyra daýysynda Alash úni,
Kózimniń aǵy da sol, qarashyǵy!
Tıegi – tobylǵynyń qatty dińi,
Súıegi – qyzyl qaıyń, aǵash iri!
Sen barda baıtaǵym keń, ulysym baı,
Qaıtemin osyndaıda ulysynbaı!
Sańq etip Qazybektiń kómeıindeı,
Jarq etip Qabanbaıdyń qylyshyndaı!
Jetisý jeti jarǵy maqamysyń,
Maqpaldy, úkilisiń, oqalysyń!
Kenendeı Alataýdyń basyn bult qyp,
Jambyldaı otqa tústiń Otan úshin!
Súgirdiń Qarataýda shertisi – órnek,
Aǵady Syrdy boılap, Ertis órlep!
Ústirttiń ústindegi ún túsimde,
Sińedi shaǵyldarǵa derti shóldep...
Altaıdyń arǵy beti, bergi basy,
Qazaqtyń qaraǵaıly dombyrasy!
Ámire, Ásetterdiń ár ánine –
Alashtyń Álıhandaı jan kýási!
Birjansyń – Qoıandyny ánmen ashqan,
Sákensiń – taý ishinde sáýleli aspan!
Dombyra – Júsipbek pen Jánibeksiń,
Qazaqty qara óleńmen ánge qosqan!
Jaralǵan zaman eski, jurt kónede,
Dombyra – tórimdegi qut dódege!
«Qońyry» Ábikenniń – Alash zary,
О́miri Áshimtaıdyń ultqa ónege!
Saıdaly sary Toqanyń sarynynda,
Aparar súrleý jatyr ary Ǵunǵa!
Dombyra – Baıjigitsiń kúı qaǵany,
Dombyra – Kókbalaqsyń anyǵynda!
Daırabaı, Qyzdarbeksiń – kúı mektebi,
Itaıaq, Sembek, Ábdı – túıdekteri.
Manarbek, Maǵaýııa – qos dombyra,
Úlgi ultqa – úmit shamy, úıretkeni!
Eki shek, oǵyz perne, tıek kepil,
Arbaǵan sıqyr sazy – jibek kókil!..
«Kóruǵly» kókjıekten kóringende,
Syrqyrar kórde jatqan súıek nópir!
Qandyrar jiti qulaq shyn quryshyn,
Qaırattyń kómeıinde bir dybysyń!
Dombyra – Aqseleýdiń «Saryarqasy»,
Tar eken Saryarqa da – dúldúl úshin...
Dombyra – qoınaýyń qut, qońyr óleń,
Aıdalǵan Jaıaý Musa senimenen!..
Atylyp Mádı seri qapylysta,
Qalǵansyń tar qapasta, temir eden...
Jyraýdyń jyry sensiń – Alpamystaı,
Baıshubar qos ishekte qaıtedi ushpaı!..
Dombyra shertilmese batyryna,
Qalady Gúlbarshyndaı jar tabyspaı!
Dombyra – Beıbaryssyń Mysyrǵa asqan,
Dombyra – Ámir Temir – kúshiń dastan!
Dombyra – Súıinbaıdyń aldaspany,
Qalshıtyp Qataǵannyń mysyn basqan!
Aıtystyń dombyra alǵash – aqtańgeri,
Shomylǵan sulý sózdiń maqpal kóli!
Dombyra – babam qıyr jatqan jeri,
Dombyra – qazaq qazyq qaqqan jeri!
Dombyra - qypsha beldi, alma moıyn,
Has sulý taranǵandaı talǵam, oıym!
Dombyra Tumar áje bolmysyndaı,
Kórsetpes jatqa betin, jaýǵa boıyn!
Dombyra – án jaýyny, kúı nóseri,
Babadan qalǵan mura syı keshegi:
Dombyra – qazaǵymnyń taqııasy,
Dombyra – qazaǵymnyń kımeshegi!
Dombyra – Nurǵısasyń saz dúldúli,
Súıekten ótedi ótkir sóz kúmbiri!
Qara shal qaǵysynda qaz qańqyldap,
Kelinshek shalysynda jaz bulbuly!
Dombyra – «Aq jaýyny» Seken dúrdiń,
О́ksigi óńeshimde óter kúnniń!..
Tolqyny kóńilińniń kólin shaıqar,
Sol máńgi, qalǵany bos, beker...qurbym!..
Saýyrly shanaq úni netken asqaq,
Barady gákký dybys kókke bastap!..
Kim aıtty seni aǵash dep sańǵyrlaǵan –
Alashqa máńgi aınalyp ketken aspap!
Dombyra – sen jýsansyń burqyraǵan,
Kózimniń jasyn saǵan irkip alam!
Sen narǵa kóp uqsaısyń júk qaldyrmas,
Dombyra sen esende – jurtym aman!
Seriniń sen kózisiń – sal kúligim,
Baılyǵym, baqyt, yrys, mal-múligim.
Dombyra, sende jatyr bar ǵumyrym,
Júrekke jetkize ber án dúbirin!
Dombyra – sen qymyzsyń túnemeli,
Dombyra – sen shaıyrdyń uly óleńi!
Dombyra – sertti jannyń jan serigi,
Dombyra – dertti jannyń júrek emi!
Ketemin, kúıiń meńdep, emirenip,
Ketemin, sazyń terbep, tebirenip!
Qudaıdyń bizdi súıgen bir kýási,
Dombyra, bul qazaqqa seni berip:
Tańdaıǵa Alash rýhyn tamyzdy azat!
Dombyra, sen jaıly aıtar ańyz ǵajap!
Tórimde turǵaı máńgi tól aspabym,
Tóbeme tuttym seni – Naǵyz Qazaq!