Elimizdiń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova halyq aldynda esep berdi. Kezdesýdi ashqan vedomstvo basshysy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jumysynyń úsh baǵytqa negizdelgenin atap ótti. Bul – halyqty áleýmettik qamsyzdandyrýdy jáne qorǵaýdy jańǵyrtý, nátıjeli jumyspen qamtý, halyqtyń kiristerin jáne eńbek resýrstarynyń utqyrlyǵyn arttyrý, azamattardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaý jáne eńbek qatynastaryn retteý jumystary. Mınıstr 2017 jyly halyqtyń áleýmettik qorǵalmaǵan toptaryna jan-jaqty qoldaý kórsetilgenin atap ótti.
«Jalpy eseptik kezeńde jumyssyzdyq deńgeıi 4,9% boldy. Bul táýelsizdik alǵan jyldardaǵy eń tómengi kórsetkish bolyp otyr. Halyqty áleýmettik qoldaý sharalarymen 3,5 mln-nan astam adam qamtyldy. 2017 jyly qazaqstandyqtar zeınetaqysynyń kólemi eki esege ósti, ana men balany qoldaý jónindegi sharalar keńeıtildi, turmystyq zorlyq-zombylyq jaǵdaıyna arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetýdiń jańa standarttary engizildi, múgedekterdiń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý júıesinde aıtarlyqtaı ózgerister bar», dedi M.Ábilqasymova.
Búginde kedergisiz ortany qalyptastyrý úshin belsendi jumystar júrgizilýde. Múmkindigi shekteýli azamattar úshin qoljetimdi áleýmettik mańyzy bar nysandardyń úlesi 91%-ǵa jetti, sonyń ishinde 5 myńnan astam nysan beıimdelgen. Mınıstr Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy halyqty jumyspen qamtý jáne halyqtyń tabysyn arttyrýdyń mańyzdy quraly ekendigin atap ótti. Jyl qorytyndysy boıynsha 576 myń azamat jumyspen qamtylyp, 450 myń adam turaqty jumysqa ornalasty. Jappaı kásipkerlikti damytý týraly aıtqan vedomstvo basshysy «Atameken» UQP-men birlese júzege asyrylyp jatqan «Bastaý-Bıznes» jobasynyń aıasynda mıkrokredıtteýdiń jańa formatyna jáne kásipkerlik negizderin oqytýdyń múmkindikterine toqtaldy. Jalpy, byltyr 15 myń adam kásipkerlik negizderin oqydy. Budan bólek, 7,2 myń adam shaǵyn nesıe alyp, olardyń 4 myńnan astamy start-up jobalarǵa baǵyttaldy.
Memleket basshysynyń bes áleýmettik bastamasyn oryndaý maqsatynda 2018 jyly mıkrokredıt berýge qosymsha 20 mlrd teńge bólinip, jalpy bıýdjet kóleminiń 62 mlrd teńgesin qurap otyr. Osylaısha óziniń jeke isin ashqysy keletin 14 myń adam shaǵyn nesıemen qamtylady. Baǵdarlamanyń beldi sharalarynyń biri – jastar tájirıbesi. Bul jastar úshin bastapqy tájirıbe men jumys tabýǵa múmkindik beredi. 2017 jyly jastar tájirıbesinen 26 myń adam ótip, 12 myńy turaqty jumyspen qamtyldy. Eńbek utqyrlyǵyn yntalandyrý úshin jumys kúshi mol aımaq turǵyndary soltústik óńirlerge kóshirilip, 1565 otbasy qonys aýdardy. Bul kórsetkish 2016 jylmen salystyrǵanda 8 esege artty. Kóship barǵan otbasylar úshin adam basyna 84 myń teńge mólsherinde materıaldyq kómek kórsetildi, turǵyn úı jaldaý men kommýnaldyq tólemderge 35 myń teńgeden 72 myń teńgege deıin aı saıynǵy sýbsıdııa berildi.
Esep berý jıynynda eńbek jáne kóshi-qon máseleleri de aıtyldy. Mınıstrliktiń qabyldaǵan sharalarynyń nátıjesinde 2017 jyly 3 mlrd teńge kólemindegi bereshek ótelip, 25 myń jumysshynyń quqyǵy qorǵaldy. 2017 jyly qol jetkizgen osy oń nátıjeli istiń barlyǵy 2018 jyly halyqtyń áleýmettik qorǵaýlýy men azamattardyń ómir sapasyn odan ári arttyrýǵa negiz bolady. Osylaısha 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi kúnkóris deńgeıi 40%-dan 50%-ǵa deıin kóterildi. Bul tólemderdiń ortasha mólsherin 2 ese arttyrýǵa múmkindik berdi.
Sondaı-aq bıyl jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek engizilip, az qamtylǵan otbasylardyń eńbekke jaramdy músheleriniń jumysqa ornalasýyna aıtarlyqtaı kómek bolýda. Bıyldyń alǵashqy 5 aıynda shamamen 72 myń otbasyna ataýly áleýmettik kómek kórsetildi. AÁK alǵan eńbekke qabileti bar azamattardyń 70%-y jumysqa ornalasýǵa járdemdesý sharalarymen qamtylyp, olardyń 22 myńy turaqty jumys oryndarynda ornalasty.
Sondaı-aq mınıstr 1 shildeden bastap zeınetkerler jańa mólsherde bazalyq zeınetaqy alatyndyǵyna nazar aýdardy.
«Munda 2 mln-nan astam zeınetkerdiń zeınetaqysy qaıta esepteldi. Olardyń ishinde 1 mln-ǵa jýyq adam joǵarǵy mólsherde bazalyq zeınetaqy alatyn bolady, al 930 myń adam úshin zeınetaqy mólsheri 37% -dan 81% -ǵa deıin ósedi» dedi mınıstr.
Bıyl ana men balany qoldaý sharalaryna shamamen 275 mlrd teńge bólinip, bul 2017 jylmen salystyrǵanda 12 paıyzǵa artady. 2018 jyly erekshe qajettiligi bar adamdarǵa áleýmettik qoldaý sharalary keńeıtiletinin atap ótken jón. 1 shildeden bastap bala kezinen I toptaǵy eresek múgedekterge kútim jasaıtyn adamdar úshin jańa járdemaqy engiziledi. Bul 14 myń otbasyna aıyna shamamen 30 myń teńge aqshalaı kómek alýǵa múmkindik beredi.
Azamattardyń nátıjeli jumysqa ornalasýyna jáne turaqty tabys tabýyna arnalǵan ınternet-portal negizinde jumys isteıtin Elektrondy eńbek bırjasynyń enbek.kz onlaın-platformasy quryldy. Onda jumys izdeý jáne jumysqa qabyldaý tetikteri kórsetilgen. Búginde bul ınternet-portalda 42 myńnan astam bos jumys orny, 85 myńnan astam túıindeme jáne 48 myńnan astam jumys berýshi tirkelgen. Jumyspen qamtý sharalary kezinde eńbekkerlerdi resimdeý máselesine toqtalǵan mınıstr, búginde 800 myń adamnyń mártebesi anyqtalǵanyn atap ótti. Sondaı-aq jańa quqyqtyq rejim – biryńǵaı jıyntyq tóleminiń (BJT) ázirlengendigi aıtyldy. Muny tóleıtinder úshin salyq jáne áleýmettik tólemderdiń tómengi mólsherlemeleri anyqtaldy. Sondaı-aq tólem jasaǵandar mindetti medısınalyq jáne áleýmettik saqtandyrý, zeınetaqymen qamtamasyz etý júıelerine qatysýǵa múmkindik alady. Vedomstvonyń qazirgi baǵyty – áleýmettik-eńbek salasyn sıfrlandyrý. Bul rette mınıstrlik jyl sońyna deıin azamattarǵa memlekettik organdarǵa, onyń ishinde múgedekter úshin ótinish bermeı-aq belsendi qyzmetterdi júzege asyrýdy kózdep otyr. Onyń ishinde múgedektikke qatysty 8 qyzmet belsendi rejimge kóshedi. Jumyspen qamtý úderisi elektrondy formatqa aýystyrylady. Bul jumys izdeýden bastap elektrondy eńbek kitapshalaryn engizýge deıin qamtıdy.
Kezdesýde óńirlerden de beınekonferensııa arqyly jáne Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń veb-saıtynda onlaın-forýmda suraqtar qoıyldy. Bazalyq zeınetaqyny qaıta esepteý, bala kezinen I top múgedektigi bar adamnyń kútýshisine járdemaqy tóleý, múgedekter qoǵamdyq birlestikteriniń memlekettik satyp alý rásimine qatysýy, biryńǵaı jıyntyq tólemdi engizý, sondaı-aq jumyspen qamtý máseleleri jáne jumysqa ornalasýǵa járdemdesýge baǵyttalǵan belsendi sharalar, azamattardyń eńbek quqyqtarynyń qorǵalýy jıynda joldanǵan negizgi saýaldar boldy. Sońynda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri jıynǵa kelgenderdi elordanyń aldaǵy 20 jyldyq mereıtoıymen quttyqtap, mınıstrliktiń reformalarynyń ár qazaqstandyqqa qatysy barlyǵyn jáne barlyq otbasy men ekonomıkanyń ál-aýqatyn jańa deńgeıge kóterýge baǵyttalatynyn atap ótti.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»