2 shilde – Qazaqstannyń Dıplomatııalyq qyzmeti kúni

2 shildede Qazaqstan Dıplomatııalyq qyzmet kúnin atap ótedi. 1992 jyldyń osy kúninde Prezıdent Nursultan Nazarbaev «QR Syrtqy ister mınıstrligi týraly», «Qazaqstan Respýblıkasynyń elshiligi týraly» jáne «QR Tótenshe jáne О́kiletti elshisiniń negizgi mindetteri men quqyqtary týraly» erejelerdi bekitý jónindegi Jarlyqqa qol qoıdy. Táýelsiz Qazaqstannyń syrtqy saıasatynyń alǵashqy tujyrymdamasy qabyldandy, onyń negizine teńgerimdilik jáne kóp vektorlyq qaǵıdattary jatqyzyldy. Qazaqstan úshin qolaıly syrtqy saıası jaǵdaılardy qalyptastyrýdyń jáne qazaqstandyq dıplomatııanyń keıingi tabystarynyń berik negizin naq solar qalaǵan bolatyn.

Dıplomatııa beıbit ómir qalyptas­tyrýda árqashan negizgi ról atqarady, al dıplomat kásibiniń eń kúrdeli jáne jaýapty kásipterdiń birinen sanalatyny kezdeısoq emes. Buny «Dıplomattar sóılegende zeńbirekter únsiz turady» degen qanatty sóz de rastaıdy. Shamamen óte ejelgi dáýirde paıda bolǵan dıplomatııa kásip retinde memleketter jáne halyqaralyq qatynastar júıesi ómir súrip turǵan barlyq kezeńde qajet bolatyny anyq. Bul rette HHI ǵasyrda kommýnıkasııalar salasynda, memleketter­diń, qoǵamdar men azamattardyń arasyn­daǵy qatynastardyń sıpatynda bolyp jatqan san alýan ózgeristermen birge dıplomatııalyq jumystyń da máni, sıpaty jáne mehanızmderi de jyldam ózgerip, tolyqtyrylyp otyratyny sózsiz.

Eger syrtqy saıasat vedomstvosy­nyń mıssııasyna qysqasha toqtalatyn bol­saq, onyń máni dıplomatııalyq qor­ǵaý quraldarymen bizdiń elimizdiń egemen­digin, qaýipsizdigin, aýmaqtyq tutas­tyǵyn jáne shekaralarymyzdyń myzǵy­mastyǵyn, basqa memlekettermen ózara qatynastarda jáne halyqaralyq arenada eldiń saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne ózge de múddelerin qamtamasyz etý bolyp tabylady.

Biz 183 memleketpen dıplomatııalyq qatynastar ornattyq. Shet elderde Qazaqstan Respýblıkasynyń 90-nan astam dıplomatııalyq mıssııalary – elshilikteri, halyqaralyq uıymdardyń janyndaǵy turaqty ókildikteri, bas konsýldyqtar men konsýldyqtary jumys isteıdi. Qazaqstanda 137 shet memlekettiń elshileri (68-i qyzmetti qosa atqarady) tirkelgen jáne 20 astam halyqaralyq uıymdardyń ofısteri jumys isteıdi.

Syrtqy saıasattyń negizgi jetistik­teriniń biri shektes memlekettermen mem­le­kettik shekarany halyqaralyq-quqyq­tyq resimdeý jáne onyń búkil perımetri boıynsha dostyq beldeýin qurý bolyp tabylady.

Bıylǵy jylǵy mereke qysqa ýaqyttyń ishinde jahandyq dıplomatııanyń asa mańyzdy ortalyǵyna aınalyp úlgergen Qazaqstannyń bas qalasy Astananyń 20 jyldyǵy qarsańynda atap ótiledi. Bul týraly 2018 jylǵy 5 maýsymda Syrtqy ister mınıstrliginiń Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy qorymen jáne Tuńǵysh Prezı­dent – Elbasy kitaphanasymen birle­sip uıymdastyrǵan «Astana – beıbit­shilik qalasy» atty halyqaralyq konferen­sııa­nyń qatysýshylary da aıtqan bolatyn.

Búginde bizdiń elimiz – halyqaralyq qatynastardyń qalaýly jáne bedeldi qatysýshysy. Qazaqstannyń aty álemdik qoǵamdastyqta senimdi áriptestigimen, beıbitsúıgish saıasatymen, halyqaralyq kún tártibi máselelerin sheshýdegi jaýap­ty qyzmetimen, medıatorlyq sala­daǵy tıimdi jumysymen, jahandyq jáne óńirlik qaýipsizdikti nyǵaıtý salasyn­daǵy jarqyn bastamalarymen belgili.

Eldegi saıası turaqtylyq, naryqtyq ekonomıkanyń serpindi damýy jáne qolaıly ınvestısııalyq ahýal Astananyń jahandyq dıplomatııadaǵy halyqaralyq bedelin nyǵaıtýǵa yqpal etedi.

Qazaqstannyń áli de jas memleket sanalatynyna qaramastan, otandyq dıplomatııa qyzmetiniń aýqymynda Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy (EQYU), Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy (UQShU), Shanhaı ynty­maqtastyq uıymy (ShYU), Azııada­ǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes (AО́SShK), Islam Ynty­maqtastyq Uıymy (IYU), Túrki tildes memleketterdiń yntymaq­tastyq keńesi (TMYK) jáne basqa da halyqaralyq qurylymdar sııaqty iri óńirlik jáne halyqaralyq uıymdardaǵy tıimdi jumys pen tabysty tóraǵalyqtar bar.

Bizdiń 2018 jylǵy qańtardaǵy BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tarıhı tóraǵa­lyǵymyz halyqaralyq qoǵamdastyqtyń tarapynan joǵary baǵaǵa ıe boldy. Biz Ortalyq Azııa kún tártibin belsendi túrde talqyǵa saldyq, Aýǵanstandaǵy jaǵdaıǵa jáne jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý taqyrybyna basa nazar aýdardyq. 18 qańtarda Prezıdent N.Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken «Jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý: senim sharalary» atty joǵary deńgeıdegi taqyryptyq brıfıng tóraǵalyqtyń basty oqıǵasyna aınaldy, al 19 qańtarda «Aýǵanstanda jáne Ortalyq Azııada qaýipsizdik pen damýdyń ózara baılanystylyǵynyń úlgisi retinde óńirlik áriptestik qurý» atty alǵashqy mınıstrler pikirtalastary ótkizildi.

Biz ıadrolyq qarýdan azat álemge qol jetkizý qajettiligi týraly aıtyp qana qoımaı, sonymen birge osy jahan­dyq maqsatqa qol jetkizý jolynda dáıekti túrde jumys isteımiz. Prezı­dent Nursultan Nazarbaevtyń Semeı ıadro­lyq polıgonyn jabý týraly Jarlyqqa qol qoıǵan kúnin – 1991 jylǵy 29 tamyzdy BUU-nyń Bas Assambleıasy Halyq­aralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni retinde biraýyzdan bekitti. Sonymen qatar Qazaqstan Ortalyq Azııada Iаdrolyq qarýdan azat aýmaq qurý­ǵa belsendi túrde qatysty. 2015 jyly Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasy bo­ıynsha BUU Bas Assambleıasynyń Iаdro­lyq qarýdan azat álem qurý týra­ly jal­pyǵa birdeı deklarasııasy qabyldandy.

Iаdrolyq qarýdy taratpaýdy ilgeri­le­týdegi mańyzdy qural bizdiń Prezı­dentimizdiń taǵy bir bastamasy – ATOM (Abolish Testing. Our Mission) jobasy bolyp tabylady, onyń onlaın petısııa­syna 100-den astam eldiń 300 myńnan astam adamy qol qoıyp ta úlgerdi. Ol jobada Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shartty (IаSJTSh) ratıfıkasııalaýda progreske qol jet­kizý talabymen jetekshi memleketter­diń kóshbasshylaryna úndeý jasalady. 2018 jylǵy naýryzda Qazaqstan Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartqa (IаQTSh) qol qoıdy. Damýshy elderdiń bastamasy boıynsha osyndaı Sharttyń paıda bolýy jáne qabyldanýy halyqaralyq qoǵamdastyqtyń aýqymdy bóliginiń álemniń tutastaı birqatar jetekshi memleketteriniń arsenaldarynda ıadrolyq qarýdyń saqtalýyna alańdaıtynyn jáne ústinen ıadrolyq ajal ajdahasy tónip turmaıtyn álem qurý jolynda áreket etetinin bildiredi.

Qazaqstan rýhanı dıplomatııanyń mańyzdy ortalyǵyna aınaldy. Bıylǵy jyly Astanada Memleket basshysynyń ózindik biregeı bastamasy – Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń altynshy sezi ótedi.

Prezıdent N.Nazarbaevtyń qoldaýy­men kepilger-elder (Reseı, Túrkııa, Iran), Sırııa jáne qarýly Sırııa oppo­zı­sııasynyń úkimetteri, BUU Bas hat­shysynyń arnaıy elshisi Staffan de Mıstýra, sondaı-aq baqylaýshylar retinde AQSh jáne Iordanııa ókilderi qatysqan Sırııadaǵy jaǵdaıdy retteý jónindegi «Astana prosesi» sheńberindegi kelissózderdiń toǵyz raýndynyń ótýi Qazaqstannyń halyqaralyq dıplomatııa­syn damytýdaǵy mańyzdy oqıǵa boldy. Qatysýshylardyń mundaı formaty alǵash ret ótkizildi. Kelissózderdiń meılinshe mańyzdy qorytyndylarynyń biri Sırııada deeskalasııanyń tórt aımaǵyn qurý týraly memorandýmǵa, Ustalǵandardy/kepildegilerdi bosatý, qaza bolǵandardyń máıitterimen almasý jáne habarsyz ketkenderdi izdestirý jónindegi jumys toby týraly erejege qol qoıý, sondaı-aq basqa da ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizý boldy. Sonyń nátıjesinde Sırııa Arab Respýblıkasynda (SAR) zorlyq-zombylyq deńgeıi men qurbandar sanynyń aıtarlyqtaı azaıýy baıqalýda. Astana prosesi BUU aıasyndaǵy Jeneva prosesi úshin asa mańyzdy qosymsha tirek bolyp tabylady.

Ortalyq Azııada bizdiń elimizdiń ómir­lik mańyzy bar múddeleri toǵysqan. Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaqstan Prezıdenti óńirlik jaqyndasý saıasatyn belsendi túrde júrgizip keledi. О́ńir­diń memleket basshylarynyń sońǵy kez­de jıilep ketken ekijaqty jáne kóp­­­jaqty formattardaǵy qarym-qaty­nas­tary óńirlik yntymaqtastyqtyń damý ústindegi saıası erki men serpinin kórse­tedi. Aǵymdaǵy jylǵy 15 naýryzda Astanada Ortalyq Azııa memle­ket­teri basshylarynyń birinshi konsýl­tasııa­lyq kezdesýi bolyp ótti, onyń qory­tyndylary boıynsha barlyq problemalar men máselelerdi sheshý úshin óńir elderiniń vıse-premerleri deńgeıinde besjaqty jumys komıssııasyn qurý týraly óńirlik damý úshin mańyzy bar sheshim qabyldandy, al Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń kez­desýlerin turaqty ótkizip turý jos­parlanyp otyr.

Reseı Qazaqstannyń asa mańyzdy strategııalyq odaqtasy bolyp qala beredi. Eki el prezıdentteri 2013 jylǵy qarashada qol qoıǵan XXI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly shart strategııalyq áriptestiktiń negizi qyzmetin atqarady. Bizdiń qarym-qatynastarymyz tatý kórshilikpen, barlyq deńgeılerdegi ekonomıkalyq jáne saıası yntymaqtastyqpen ǵana emes, sonymen birge tarıhymyz ben máde­nıetimizdiń ortaqtyǵymen de bekı túsedi. Strategııalyq áriptestikti nyǵaıtý­daǵy sheshýshi róldi bizdiń memleket basshylarymyzdyń júıeli túrde ótetin kezdesýleri men kelissózderi atqarady.

Tatý kórshilik, dostyq jáne yntymaq­tastyq týraly shart (2002 jylǵy jeltoqsan, Pekın) jáne Qazaq­stan Res­pýb­lıkasy men Qytaı Halyq Respýb­lıkasy (QHR) memleket basshylarynyń jan-jaqty strategııalyq áriptestik qatynastarynyń jańa kezeńi týraly birlesken deklarasııasy (2015 jylǵy tamyz, Pekın) Qytaımen qatynastardy jan-jaqty damytý úshin negiz quraıtyn asa mańyzdy qujattar bolyp tabylady.

QHR-men qarym-qatynastar serpindi jáne senimdi saýda-ınvestısııalyq ózara is-qımylmen sıpattalady. Sony­men qatar Qytaı tarapy «Astana» halyq­ara­lyq qarjy ortalyǵynyń» (AHQO) negi­zinde Astana halyqaralyq bırjasyn (AIH) qurýǵa belsene qatysýda (úlesi  25%). Qytaı memlekettik damý banki­niń ókildigi basqa da halyqaralyq kom­panııa­larmen qatar AHQO-ǵa tirkelip te qoıdy.

Qazaqstan-Amerıka qatynastary búgin­gi kezeńde memleketaralyq baıla­nys­tar­dyń qarqyndylyǵy jáne Qazaq­stan Respýblıkasyna AQSh ınvestısııa­larynyń artýy esebinen «keńeıtilgen stra­tegııalyq áriptestik» deńgeıine shyq­t­y. Astana men Vashıngton ekonomı­ka­lyq, saıası jáne gýmanıtarlyq salalar­daǵy yntymaqtastyqty odan ári keńeıtý, terrorızm men ekstremızmge qarsy is-qımyl jasaý, «S5+1» dıalogi (Ortalyq Azııa elderi jáne AQSh) sheńberindegi óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtý jáne Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin jumys isteý nıetinde.

Qazaqstan-Eýropa qatynastarynyń serpindi damýy 2015 jylǵy 21 jeltoq­sanda Astanada Qazaqstan men Eýropalyq Odaqtyń arasyndaǵy keńeıtilgen árip­tes­tik jáne yntymaqtastyq týraly jańa kelisimge (KÁYK) qol qoıy­lýy­na muryndyq boldy, ol kelisim­de ynty­maqtastyqtyń 29 salasyn qamt­ıtyn «saý­da blogi» aıtar­lyqtaı tolyqtyryldy. Prezıdent Nursultan Nazarbaev 2008 jyly bastama jasaǵan «Eýropaǵa jol» memlekettik baǵdarlamasynyń arqasynda Qazaqstan Fransııamen, Germa­nııamen, Ulybrıtanııamen, Ispa­nııa­men, Italııamen jáne Vengrııamen strategııalyq áriptestik qatynastaryn ornat­ty. Búgingi tańda Eýropalyq Odaq bizdiń elimizdiń asa iri ınvestory jáne saýda áriptesi bolyp tabylady. Qazaq­stan dıplomatııasynyń belsen­di túrde qatysýymen Eýropa Odaǵynyń Orta­lyq Azııaǵa qatysty jańa Strategııasy ázirlenýde.

Táýelsizdik jyldary ishinde Qazaqstan Taıaý Shyǵys, Azııa, Latyn Amerıkasy jáne Afrıka memleketterimen ózara tıimdi jáne senimgerlik qatynastar orna­tý­ǵa qol jetkizdi. Bul jumysta saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne gýmanıtarlyq baılanystardy damytýǵa, BUU-daǵy jáne basqa da halyqaralyq uıymdardaǵy ortaq múddelerdi ilgeri­letýge basymdyq beriledi.

Memleket basshysynyń joldaýlaryn jáne basqa da strategııalyq baǵ­dar­lamalyq qujattardy iske asyrý sheń­berindegi ekonomıkalyq dıplomatııany syrtqy saıasat vedomstvosy turaqty nazarynda ustaıdy. Búginde teńizge shyǵý múmkinsizdigi (land-locked position) elge óziniń tranzıttik-kólik áleýetin iske asyrýǵa jáne Eýropa men Azııanyń arasyndaǵy halyqaralyq saýdada baılanystyrýshy býynǵa aınalýǵa kedergi keltirmeıtin barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵan. Memleket basshysynyń «Nurly jol» baǵdarlamasynyń, «Batys Qytaı – Batys Eýropa» tranzıttik dáliziniń jáne Qytaımen shekaradaǵy «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyn iske qosýmen úılesimdegi Qytaıdyń «Beldeý jáne jol» bastamasynyń jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń sınergııasy bizdiń el úshin ınvestısııalar tartýda, saýdany, qarjy sektoryn jáne tranzıttik áleýetti damytýda artyqshylyq múmkindikterin týdyrady, sondaı-aq Qazaqstannyń pármendi eýrazııalyq habqa aınalýyna járdemdesetin bolady.

SIM otandyq bıznes pen syrtqy áriptesterdiń arasyndaǵy, sondaı-aq QR beıindik memlekettik organdary men halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń jáne uıymdarynyń arasyndaǵy asa mańyzdy baılanystyrýshy býyn bolyp tabylady. Budan basqa Qazaqstan­nyń shetelderdegi dıplomatııalyq ókildikteri sheteldik ınvestısııalar tartý boıynsha maqsatty baǵyttalǵan jumys júrgi­ze­di, sondaı-aq qazaqstandyq eksportty ilgeriletýge járdemdesedi. Memleket bas­shysynyń iri saýda-ınvestısııa­lyq kelisimder jasalatyn shetelderge saparlarynyń barysynda qol jet­kizilgen ýaǵdalastyqtarǵa turaqty túrde monıtorıng júrgiziledi.

Syrtqy ister mınıstrligi Qazaqstan ósýiniń jańa belesterin bildiretin jáne EKSPO-2017 murasyn demeıtin AHQO-ny, Jasyl tehnologııalar men ınves­tısııalyq jobalar halyqaralyq ortalyǵyn, Aı-Tı-startaptar halyqara­lyq tehnoparkin damytýǵa járdemdesedi.

Qazaqstannyń ınvestısııalyq ahýa­lyna lıberaldy vıza saıasaty oń áser etedi. 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap biz 48 eldiń (EYDU men Eýrodaqtyń barlyq elderi, BAÁ, Malaızııa, Sıngapýr jáne Monako) azamattary úshin kúntizbelik 30 kún merzimge Qazaqstan aýmaǵyna kirýge arnalǵan vızasyz rejim engizdik. Jıyrma elmen ózara vızasyz rejim jumys isteıdi. Bul rette SIM qazaq­stan­dyqtar úshin vızalyq rejimdi odan ári jeńildetý boıynsha belsendi jumysyn jalǵastyrýda.

Sonymen qatar biz elektrondyq qujat aına­lymyn jetildirýdi, konsýl­dyq qyzmetterdi, elektrondyq vızalar resim­deýge kóshýdi qosa alǵanda, Qazaq­stannyń dıplomatııalyq qyzmeti jumysyna sıfrlyq tehnologııalardy engizýdi jalǵastyrý nıetindemiz.

Syrtqy saıasat vedomstvosy konsýl­dyq qyzmetiniń negizgi baǵyty bizdiń elimizdiń shetelderdegi azamattarynyń quqyqtary men múddelerin pármendi túrde qorǵaý jáne halyqqa memlekettik qyzmetter kórsetý bolyp tabylady.

Bizdiń basqa elderdiń «damýyna resmı kómek» (DRK) júıesi QR syrtqy saıasatynyń tıimdi mehanızmine aınalýda. BUU Damý bankimen jáne Japonııa úkimetimen birlesip, aýǵan áıelderiniń ekonomıkalyq derbestigine járdemdesý jobasy iske asyryldy, ol jobanyń sheń­berinde osy eldiń azamattary Qazaq­stan­da memlekettik basqarý jáne densaý­lyq saqtaý salalarynda oqýdan ótti. Tutastaı alǵanda, táýelsizdik jyldary ishinde elimiz Ortalyq Azııanyń elderine, Latyn Amerıkasyna jáne Afrıkaǵa 450 mln dollar somasynda gý­ma­nıtarlyq kómek jáne qoldaý kórsetti.

 DRK júıesi bizdiń syrtqy saıasaty­myzdyń múddeleri sheńberinde damýshy elderdiń ekonomıkasy men adam kapıtalyn damytýǵa baǵyttalǵan. Atap aıt­qanda «Qazaqstan Respýblıkasynyń damýǵa resmı kómek salasyndaǵy mem­lekettik saıasatynyń 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan negizgi baǵyttaryna» sáıkes QR-nyń strategııalyq basymdyqtary­nyń qatarynda «áriptes elderdegi áleý­mettik-ekonomıkalyq jáne saıası ahýaldy turaqtandyrý, zańsyz kóshi-qonnyń aldyn alý, terrorızmge jáne ekstremızmge qarsy kúresti kúsheıtý, tatý kórshilik beldeýin qalyptastyrý, Qazaqstannyń halyqaralyq ustanymdaryn jáne oń ımıdjin nyǵaıtý» bar.

Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń oıdaǵydaı ótkizilýi sheteldik týrısterdi tartýǵa, álemdik aqparattyq keńistikte keń aýdıtorııany qamtýǵa, Qazaqstanda jasyl ekonomıkany odan ári damytýǵa arnalǵan baza jasaýǵa múmkindik berdi.

SIM «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde óziniń aldyna qazaqstandyq dıplomattardyń básekege qabilettiligin arttyrý, kadr saıasatynyń transparenttiligi, dıplomatııany sıfr­landyrý, sheshimderdegi pragmatızm men rasıonalızm, álemdik tájirıbeni tartý jáne ozyq dástúrlerge adaldyq, syrtqy saıasat vedomstvosynyń jurtshylyq úshin ashyqtyǵy sııaqty júıeli sıpattaǵy mindetterdi qoıady.

SIM Qazaqstannyń polıtologııalyq qoǵamdastyǵymen júıeli túrde kezdesip otyrady, ol bir-birin ózara tolyqtyrýǵa jáne syrtqy saıasattyń qandaı da bir máselelerine syn kózben qaraýǵa yqpal etedi. Biz úsh tilde «Dıplomatııa jar­shysy» atty taldamalyq jýrnal shyǵara­myz. HHI ǵasyrda sıfrly dıplomatııa róliniń artýyna baılanysty, biz áleýmettik jelilerde de belsendi jumys júrgizýdemiz.

«Jahandyq álemdegi Qazaqstannyń zamanaýı mádenıeti» jobasynyń úı­lestirýshisi retinde Mádenıet jáne sport mınıstrligimen birlesip, osy zamanǵy Qazaqstan mádenıetiniń (beıneleý óneri, ádebıet, klassıkalyq jáne dástúrli mýzyka, teatr, kıno, horeografııa) týyndy­laryn ilgeriletý maqsatyn­da álem­degi asa iri kitaphanalardyń, mura­ǵat­tardyń, murajaılardyń, galereıa­lar­dyń, konsert zaldarynyń, teatrlar­dyń jáne basqa da mádenıet mekemeleri­niń basshylyǵymen mazmundy baıla­nys­tardy jolǵa qoıý boıynsha jumys júrgizilýde.

«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» ulttyq jobasyn qoldaý retinde, sondaı-aq Dıplomatııa kúnine oraı SIM óziniń «Dıplomatııanyń 26 jańa esimi» jobasyn iske qosty, onda forın-ofıstiń jas jáne perspektıvalyq qyzmetkerleri týraly áńgimelenedi. Mınıstrlikte kóptegen talantty jáne isker dıplomattar jumys isteıdi. Biz 26 adamnyń tarıhy arqyly qoǵamǵa otandyq dıplomatııanyń áleýeti, onyń qazirgisi jáne bolashaǵy týraly aıtqymyz keledi.

SIM turaqty túrde uıymdastyratyn sheteldik jýrnalısterdiń Qazaqstanǵa baspasóz týrlary qazaqstandyq jobalardy, bastamalardy, bizdiń elimizde ótetin óńirlik jáne halyqaralyq deńgeıdegi is-sharalardy (EKSPO-2017, Astana ekonomıkalyq forýmy, Eýrazııalyq medıa-forým jáne t.b.), sondaı-aq zamanaýı mádenıet pen ónerdiń otandyq úzdik úlgilerin álemdik BAQ-ta sapaly jáne jan-jaqty kórsetýge baǵdarlanǵan.

Bizdiń dıplomattar el ishinde de, shetelderde de biliktiligin arttyrýdan júıeli túrde ótedi, memlekettik jáne shet tilderdi bilý deńgeıin arttyrý boıyn­sha kýrstar uıymdastyrylady. Qyz­met­kerlerdi attestattaý turaqty júrgiziledi.

Mınıstrliktiń Ortalyq apparatynda ǵana 7 ǵylym kandıdaty, 2 PhD doktory, «Bolashaq» stıpendııasynyń 18 túlegi, QR Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy Dıplo­matııa ınstıtýtynyń 86 túlegi jáne basqa da joǵary oqý oryndarynyń túlekteri jumys isteıdi.

Áıelderdi jaýapty memlekettik dıp­lomatııalyq laýazymdarǵa ilgeriletý saıasaty aıasynda Qazaqstan Respýblı­kasynyń Belgııadaǵy elshisi jáne Eýropa odaǵy men NATO janyndaǵy QR ókildiginiń basshysy Aıgúl Quspan, Shveı­sarııadaǵy elshisi jáne Jeneva qalasyndaǵy BUU bólimshesi men DSU janyndaǵy QR turaqty ókili Janar Aıtjanova, Taılandtaǵy elshisi jáne ESKATO janyndaǵy QR turaqty ókili Raýshan Esbolatova shetelde Qazaq­stannyń múddesine ókildik etýde.

Elimizdiń alǵashqy Syrtqy ister mınıstri, Tótenshe jáne ókiletti elshi Aqmaral Arystanbekovany, tanymal qazaqstandyq dıplomattar men memleket qaıratkerleri – Parlament Senatynyń Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń tóraıymy Birǵanym Áıtimova, Mádenıet jáne sport mınıstrligi Týrızm ındýstrııa­sy komıtetiniń tóraıymy Maınıýra Myrzamadıevany erekshe atap ótý qajet.

Otandastarymyz – EQYU-nyń adam saýdasyna qarsy kúres jónindegi arnaıy ókili Madına Jarbosynova, BUU-nyń Ońtústik Afrıkadaǵy esirtki jáne qylmys jónindegi basqarmasynyń aımaqtyq ókili Juldyz Aqysheva jáne QR SIM Erekshe tapsyrmalar jónin­degi elshisi Zýlfııa Amanjolova qazaq­stan­dyq dıplomatııanyń erekshe maqtanyshy bolyp tabylady.

SIM sheńberinde Qazaqstan dıplomat­tarynyń birlestigi jumys isteıdi, ol korporatıvshilik máselelerdi sheship qana qoımaı, sonymen birge muqtajdarǵa kómek kórsetetin áleýmettik-baǵdarlanǵan joba­larǵa da qatysady.

Búgingi tańda Qazaqstan dıplomatııa­sy bizdiń elimizdiń Memleket basshysy baǵdar men serpin beretin belsendi syrtqy saıasatynyń arqasynda joǵary deńgeıden tabylyp otyr. Syrtqy saıasat vedomstvosy Otanymyzdyń – Qazaqstan Respýblıkasynyń, onyń Prezıdenti men azamattarynyń múddelerine adal jáne qaltqysyz qyzmet etýdi odan ári jalǵastyrý nıetinde.

Qaırat ÁBDIRAHMANOV,

Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri