Keshe Astanada Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen Qazaqstannyń ekinshi Jahandyq ınvestısııalyq forýmy (Kazakhstan Global Investment Roundtable-2018) bastaldy.
KGIR-2018-ge álemniń iri kompanııalarynyń jáne otandyq bıznestiń 600-den astam jetekshileri, ulttyq ekonomıka, qarjy, aýyl sharýashylyǵy, energetıka, ınvestısııa jáne damý mınıstrlikteriniń basshylary, álemdik saıasatkerler, sarapshylar men halyqaralyq uıymdardyń ókilderi, dıplomatııalyq korpýs qatysýda. Astanaǵa Qazaqstannyń ınvestısııalyq damýyn talqylaý úshin Túrkııadan – 60 ınvestor, AQSh-tan – 43, Germanııadan – 37, Ulybrıtanııadan – 60, Qytaıdan – 49, Fransııadan – 28, Reseı Federasııasynan – 30, BAÁ-den – 74 jáne basqa da elderden ınvestorlar keldi.
Is-sharanyń basty maqsaty – Qazaqstannyń ınvestısııalyq múmkindikterin pash etý, ınvestısııalyq, ekonomıkalyq damý jáne básekege qabilettilik salasyndaǵy el saıasatyn talqylaý. Sonymen qatar bul basqosýda 2017 jyldyń tamyzynda qabyldanǵan Qazaqstannyń Ulttyq ınvestısııalyq strategııasyn iske asyrýdyń alǵashqy nátıjeleri qarastyrylýda.
Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev plenarlyq otyrystaǵy sózinde elimizdiń ınvestısııalyq múmkindikteri týraly áńgime qozǵady. «Bul bizdiń osy formatta ekinshi basqosýymyz. Byltyrǵy jeltoqsandaǵy birinshi basqosýda negizgi áńgime Qazaqstanǵa ne úshin ınvestısııalaımyz degen suraq aıasynda órbise, búgingi kúnniń suraǵy qalaı ınvestısııalaımyzǵa kelip tirelip tur. Osy máselege biz de óz tarapymyzdan biraz ázirlendik» degen Úkimet basshysy Qazaqstan ekonomıkasynyń qazirgi jaǵdaıy men kúsheıip kele jatqan áleýeti týraly baıandap berdi. О́tken jyly Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstandy úshinshi jańǵyrtýdyń keń kólemdi baǵdarlamasyn jarııalaǵan bolatyn. Sonyń aıasynda biraz sharýa tyndyryldy. 2017 jyldyń ekonomıkalyq ósimi 4 paıyzdy qurady. Elimiz jahandyq bıznes reıtınginde alǵa basyp, 32-oryndy ıelendi. Shıkizattyq emes sektorǵa kelgen ınvestısııalardyń úlesi 50 paıyzǵa jetti. Bıylǵy jyly 3,9 mlrd dollardyń 54 jobasy iske asyrylmaq. Munda ónerkásiptik óńdeýdiń joǵary shegine ekpin túsirilýde.
Sonymen qatar bıznestiń aldyndaǵy ákimshilik kedergilerdi azaıtý boıynsha kóptegen pármendi sharalar júzege asýda. Bul jóninde Memleket basshysy qol qoıǵan tıisti zańda bızneske memleket tarapynan jasalatyn baqylaý 30 paıyzǵa azaıtyldy. Jer qoınaýyn ıgerý týraly jańa zań qabyldanyp, «birinshi keldi – birinshi aldy» qaǵıdasymen jumys isteıtin avstralııalyq ádiske jol ashyldy. Memleket pen jekemenshik áriptestigi nyǵaıtylyp, kóshi-qon zańyna ózgeris engizildi. Sheteldik tehnologııany ákelse, oǵan kedendik baj salyǵy salynbaıtyn boldy.
Jalpy plenarlyq otyrystyń ózi suraq-jaýap tártibinde órbidi. CNBC (Sıngapýr) arnasyndaǵy Street Signs habarynyń birlesip júrgizýshisi Orıel Morrıson jıyndy osyndaı tártippen júrgizip otyrdy.
Munda qatysýshy árbir ınvestordyń, Qazaqstan Úkimetiniń basshysyna, basqa da spıkerler men qatysýshylarǵa ózin tolǵandyrǵan suraqty birden qoıa alýy otyrystyń mánin arttyra tústi. Osyǵan oraı Premer-Mınıstr ózine qoıylǵan birneshe suraqqa jaýap berdi.
Premer-Mınıstrden keıin sóz tizginin qolǵa alýshylardyń barlyǵy Qazaqstanda ınvestısııalyq ahýaldyń jyl ótken saıyn jaqsaryp kele jatqandyǵyn aıtyp, ózderiniń Qazaqstanmen istes bolý tájirıbelerimen bólisti. ROTEC Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Mıhaıl Lıfshıs bizdiń elmen 2011 jyldan beri istes bolyp kele jatqandyǵyn aıta kele, «Eger menen bireý «Qazaqstanda ınvestor úshin qandaı qolaısyzdyq bar?» dep surasa, men munda bári jaqsy dep jaýap bergen bolar edim. Al qandaı máselelerdi jaqsartý kerek dese, birinshi kezekte ınfraqurylymdar men logıstıkany aıtar edim», dedi.
Al SUN Group Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Shıv Hemka sońǵy jıyrma jyldyń ishinde Qazaqstannyń kóp ózgergendigin aıtty. «Men Aqmolaǵa 1996-1997 jyldary kelgenimde bul keńestik beınedegi eskirgen shaǵyn qala edi. Endi Astananyń qazirgi beınesine qarańyzdar, aıyrmashylyq jer men kókteı. Bul Qazaqstannyń damý qýaty men bolashaq zor áleýetin bildiredi. Munda kelgen ınvestorlar ókinbeıdi, olar Qazaqstanmen birge ósedi», dedi.
Al plenarlyq otyrysta BAÁ Halyqaralyq Investorlar Keńesiniń «UAE International Investors Council» Bas hatshysy Djamal Saıf al-Jarvan, Qazaqstandaǵy qazirgi júrgizilip jatqan ózgeristerdi Birikken Arab Ámirlikterindegi jaǵdaımen salystyryp, bizdiń eldi bıznes úshin tartymdylyǵy jóninen Dýbaı sekildi keremetti ákelgen Ámirlik eliniń jolyn qýýshy dep atady. О́ıtkeni munda qazir soǵan saı áreketter jasalyp jatyr.
Kazakhstan Global Investment Roundtable sheńberinde jalpy quny 4,7 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn 32 kommersııalyq qujatqa qol qoıyldy, ol joǵary tehnologııalyq jobalarǵa ınvestısııa tartýǵa jáne el ekonomıkasynyń barlyq salalaryn qamtýǵa qolaıly múmkindikter beredi. Atap aıtqanda: farmasevtıka salasynda «Kazakh Invest» jáne «TNK Servier JSC» kompanııalarynyń arasyndaǵy farmasevtıkalyq preparattardy óndirý jónindegi jobany júzege asyrý týraly ózara túsinistik memorandýmy; mashına jasaý salasynda Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi men Hebei Hua Tong Cable kompanııasy men t.b. arasynda kabel ónimderin óndirý boıynsha jobany júzege asyrýdyń jol kartasy; jeńil ónerkásip salasynda birinshi kezeńde gofrlengen karton paketterin óndirý boıynsha ıntegrasııalanǵan zaýyt salý jáne ekinshi kezeńde aq jáne qońyr qaǵazdar jasaý týraly «Kazakh Invest» jáne «Cukurova Holding» túrik kompanııasy arasynda memorandým jasaldy.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»