Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 1996 jylǵy «Shetelde turatyn otandastardy qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamasy týraly» Jarlyǵy aıasynda kóp jumys atqaryldy. Sonyń qatarynda Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń uıytqy bolýymen 2004 jyly shetelderde turatyn qazaq dıasporasy balalarynyń arasynan ana tilin biletinderge arnalǵan «Qazaqstan – atajurtym, qasıetim – ana tilim» atty halyqaralyq olımpıada ótkizilip keledi. Sol ıgi is bıyl Qaraǵandy qalasynda ótti.
Oǵan 6 memleketten 60-qa jýyq oqýshy qatysty. Olımpıadanyń ashylý rásiminde qazylar alqasynyń tóraǵasy, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń prezıdenti, akademık О́mirzaq Aıtbaıuly «Memlekettik tildiń endigi taǵdyry saǵan baılanysty, jas urpaq!» dep jastarǵa salmaq sala til qatyp úmitin úkilep kelgen sheteldik baýyrlardyń ul-qyzyna sóz arnap, «Elim, jerim, atajurtym, tilim dep alǵa umtylǵan senderdeı quldyrańdaǵan qulyndaryma, súı- kimdi botalaryma dán rızamyn» dedi. Úmitkerler birinshi kezeńde shyǵarma jazyp, odan keıin aýyzsha test tapsyryp, ónerlileri týǵan elge degen saǵynyshyn óleńmen, ánmen jetkizdi.
Oqýshylar synaqtan keıin óńirdiń kıeli jerlerine saıahattady. Náýbet jyldarynan mol derek beretin KarLag murajaıyn aralap kórdi. S.Seıfýllın atyndaǵy qazaq drama teatrynda R.Otarbaevtyń «Muqaǵalı-Farıza» atty shyǵarmasy boıynsha qoıylǵan qoıylymdy tamashalady.
Qorytyndysynda, Iran, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Mońǵolııa, Qytaı jáne Reseı Federasııasynyń Samara, Omby, Altaı ólkesinen kelgen oqýshylar ártúrli atalymdar boıynsha marapattaldy. Sondaı-aq bes oqýshy Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń, bir talapker Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory taǵaıyndaǵan granttaryn aldy. Olımpıadanyń jabylý sátinde Qaraǵandy oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy E.Imanǵalıev oblys ákimi Erlan Qoshanovtyń shettegi aǵaıyndardyń balalary tek qana ádebıet pen til mamany bolyp qoımaı, tehnıkalyq mamandyqty da meńgerý kerektigin eskerip, Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıtetine eki grant bóletinin, N.Nurmaqov atyndaǵy oblystyq mamandandyrylǵan daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa 9-10 synyp oqýshylaryn kelisimshartpen bilimin jalǵastyrýǵa múmkindik týǵyzatynyn jetkizdi. On bes jyl qatarynan ótip kele jatqan olımpıadaǵa myńnan asa oqýshy qatysqanyn, 130-y joǵary oqý oryndaryn bitirip, eline qyzmet etip júr. Shetelden kelgen qandastardyń ótinishin aıta keter bolsaq, ásirese kórshiles Reseıdegi otandastarymyz oqýlyq pen muǵalimderdiń jetispeýshiligi baryn aıtyp, Qazaq elinen kelgen oqýlyqtar tek qazaq synyptaryna arnalǵanyn, bul kóp jaǵdaıda qıyndyq týǵyzatynyn, sondyqtan orys synyptaryna arnalǵan qazaq tili men ádebıetine qatysty quraldar bolsa degen tilekterin atajurttaǵy azamattar eskerse eken deıdi. Bir quptarlyq ıgi is Omby qalasyndaǵy №130 mektepte qazaq tili shet tili retinde oqytyla bastapty. Al Iran elinen kelgen Aıda Kórpe atalǵan elde 5 myńnan asa qazaqtyń ómir keship jatqanyn aıtty.
«Osyndaı baıtaq elge ata-anam buryn nege ákelmegen, endi qımaı attanaıyn dep turmyn» degen sózi júrekti shymyrlatty. Halyqaralyq olımpıadany uıymdastyrýǵa «Saryarqa – Daryn» óńirlik ǵylymı-tájirıbelik qosymsha bilim berý ortalyǵy, N.Nurmaqov atyndaǵy mektep-ınternattyń ujymy úlken úles qosty.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan»