Astana qalasyndaǵy «Barys Arena» muz aıdynynda Astananyń 20 jyldyq mereıtoıy aıasynda kásipqoı boks keshi ótti. Bul sharanyń basty jekpe-jegi qazaqstandyq bylǵary qolǵap sheberi Beıbit Shúmenov (18-2, 12 KO) pen Túrkııa eliniń boksshysy Hıznı Altýnkaıa (30-2, 17 KO) arasynda ótken bolatyn.
Atalǵan boks keshi aldynda Búkilálemdik boks uıymynyń (WBA) keńeıtilgen jınalysy ótti. Jıynda WBA vıse-prezıdenti Hose Olıver uıymnyń jumysy týraly keńinen áńgimelep, WBA nelikten Shúmenovke qoldaý bildirgenin aıtyp, onyń kásipqoı rıngtegi múmkindikterine baǵa berdi.
– Aldymen Qazaqstanǵa kelgenime qýanyshty ekenimdi aıtqym keledi. Iá, Beıbit uıymnyń alǵashqy aýyr salmaqtaǵy belbeýi úshin judyryqtasady. Sebebi Beıbit belbeýdi jekpe-jekten jeńilip bergen joq. Sondyqtan biz oǵan chempıondyǵyn qaıtaryp alýǵa múmkindik berip otyrmyz. Jaqsy jekpe-jek jáne Beıbittiń úlken boksqa oralýyn kútemiz. Qazaqstanmen baılanysymyz tyǵyz, munda WBA delegasııasyn ala keldik. Bolashaqta kimmen jumys isteýge bolatynyn qarap júrmiz. Qazaqstanda kásipqoı boksshylar qatary kóbeıip keledi, – dep atap ótti Hose Olıver. Sondaı-aq ol Qazaqstanda áýesqoı bokstyń qarqyndy damyp kele jatqanyn, áýesqoı bokstaǵy jetistikterimizden habardar ekenin jetkizdi. Bolashaqta qazaq boksshylarymen tyǵyz qarym-qatynasta jumys istep, bizdiń eldiń boksshylaryna basymdyq beretinderin de tilge tıek etti.
Negizgi jekpe-jek bastalmas buryn, «Barys Arena» sport keshenine jınalǵan jankúıer qaýym kásipqoı boksta baq synap júrgen bir top qazaqstandyq boksshylardyń ónerin tamashalady. Boks keshiniń shymyldyǵyn qazaq eline ánshilik qyrymen tanylǵan Ibragım Eskendir (4-0, 4 KO) ashyp berdi. Ol reseılik qarsylasy Serik Ájibaevty (0-1) birinshi raýndtyń alǵashqy mınýtynda, al birinshi aýyr salmaqta synǵa túsetin Edil Qojamberdıev (4-2, 4 KO) taǵy bir reseılik boksshy Sergeı Beloshapkındi (11-27-1, 3 KO) ekinshi raýndta tehnıkalyq nokaýt- pen jeńdi. 2004 jyly Afıny Olımpıadasyna qatysqan jeńil salmaqtaǵy Meıirjan Rahymjanov kásipqoı bokstaǵy debıýt kezdesýin ótkizip, birinshi raýndtan soń tóreshiler sheshimimen jeńiske jetti. Ýálıhan Bısenqulov (6-0, 6 KO) segiz raýndqa josparlanǵan kezdesýde ázerbaıjandyq qarsylasy Anar Abdýllaevty (2-2, 2 KO) kezdesýdiń ekinshi raýndynda tehnıkalyq nokaýtpen tize búktirdi.
Sondaı-aq Aıdan Eljanov (5-1, 3 KO) ázerbaıjandyq Asqar Ragımovti (2-1, 1 KO) upaı sanymen, Dıas Tastemirov (3-0, 3 KO) jeńilip kórmegen Ázerbaıjan eliniń boksshysy Elvın Ahýnzadany (5-1, 2 KO) ekinshi raýndta merziminen buryn jeńdi. Al Bobyrjan Momynov (7-0, 6 KO) Grýzııadan kelgen Gıorgı Blıadzeni (8-7, 3 KO) besinshi raýndta tehnıkalyq nokaýtpen jeńdi. WBA Asia beldigi úshin sharshy alańǵa Aıdos Erbosynuly (8-0, 6 KO) men ázerbaıjandyq Ismat Eınýllaev (13-3, 9 KO) shyǵyp, otandasymyz alǵashqy raýndta qarsylasynan basym túsip, karerasyndaǵy tuńǵysh beldigine qol jetkizdi. Arman Rysbek (4-0, 3 KO) grýzııalyq boksshy Sandro Terashvılıden (5-2, 2 KO) birinshi raýndtyń birinshi mınýtynda basym tústi. Negizgi jekpe-jek aldyndaǵy sońǵy kezdesýde qazaqstandyq Álı Baloev (5-0, 4 KO) ázerbaıjandyq bylǵary qolǵap sheberi Kazım Ýmýdovty (2-0, 1 KO) 30 sekýnd ishinde sulatyp saldy.
Al boks keshiniń basty jekpe-jegi joǵaryda aıtqanymyzdaı, Beıbit Shúmenov pen túrkııalyq Hıznı Altýnkaıa arasynda órbidi. Buǵan deıin ótkizgen 29 jekpe-jeginiń tek bireýinde ǵana jeńilgen túrkııalyq boksshyny osal dep aıta almaımyz. О́ıtkeni ol 17 qarsylasyn merziminen buryn, ıaǵnı nokaýtpen jeńgen. On eki raýndtyq formatta ótken jekpe-jekte ortaǵa birinshi aýyr salmaqtaǵy WBA tujyrymynyń vakantty beldigi sarapqa salyndy.
Araǵa eki jyldan asa ýaqyt salyp kásibı sharshy alańǵa oralǵan qazaqstandyq boksshy Beıbit Shúmenov kezdesý bastala sala qarsylasyn soqqynyń astyna alyp, birinshi raýndta bir ret nokdaýnǵa túsirdi. Búıirden tıgen soqqydan keıin túrik boksshysy bir tizerlep aldy. Osylaısha, otandasymyz óziniń boksta alynbaı qalǵan enshisi bar ekenin, úlken boksqa bostan-bosqa oralmaǵanyn dáleldeı túskendeı boldy. Keıingi raýndtarda eki boksshy da bir-biriniń osal tusyn izdep, biraz ańdysyp baqty. Degenmen, Beıbit reti kelgende shabýylǵa shyǵyp, qarsylasyn soqqysymen buryshtan-buryshqa tyqsyrýmen boldy.
Jekpe-jektiń tórtinshi bóligine kelgende Beıbit Shúmenovtiń ekinshi tynysy ashylǵandaı, shabýyldy údete tústi. Onyń aýyr soqqylary qarsylasynyń esin jıdyrmaı, əbden tıtyqtatty. Qasha júrip judyryqtasqan Hıznı de óziniń qarajaıaý emestigin dáldep baqqysy keldi. Oraıy kelgende soqqy jasap qalýǵa umtyldy. Biraq onysynan túk shyqpady. Toǵyzynshy raýndta Beıbittiń dóp tıgen taǵy bir soqqysynan keıin Hıznı Altýnkaıa ekinshi ret nokdaýn aldy. Osy bir soqqydan soń túrkııalyq boksshy jekpe-jekti jalǵastyrýdan bas tartyp, jeńilgenin moıyndady. Tehnıkalyq nokaýt!
Sonymen eki jyldyq úzilisten sharshy alańǵa jeńis úshin, chempıondyq ataq úshin qaıta oralǵan 34 jastaǵy Beıbit Shúmenov óziniń 18-shi jekpe-jeginde jeńiske jetip, birinshi aýyr salmaqtaǵy WBA tujyrymynyń chempıondyq beldigin ıemdendi. Astananyń 20 jyldyq mereıtoıyna oraı ótkizgen boks keshinen soń Beıbit Shúmenov sóz sóılep, jeńisin Astana kúnine arnady.
Aıta keteıik, Shúmenov kásipqoı bokstaǵy sońǵy kezdesýin 2016 jyldyń mamyr aıynda amerıkalyq Djýnıor Entonı Raıtqa qarsy ótkizip, tehnıkalyq nokaýtpen jeńiske jetken bolatyn.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»