Orynbordan Astanaǵa deıin

1920 jyly 26 tamyzda Búkil­reseılik OAK men RKFSR HKK «Qyrǵyz (qazaq) avtono­mııaly so­sıa­lıstik keńes res­pýblıkasyn qu­rý týraly» Dekret qabyldady. On­da Orynbor gýbernatorlyǵy men Orynbor qalasy QazAKSR quramyna qosylyp, Orynbor qalasy Qazaqstan astanasy boldy. 1925 jyly Ortalyq Azııa­daǵy ulttyq-aýmaqtyq mejeleýden soń, Túrkistan AKSR-niń qu­ra­mynda bolyp kelgen Syrdarııa jáne Jetisý oblys­tary, sondaı-aq Qa­raqalpaq avtonomııalyq oblysy Qazaq avtonomııalyq res­pýb­lıkasy quramyna endi. Osy­ǵan oraı Qazatkom sessııasy (qyrkúıek, 1924) el astanasyn Tashkentke aýystyrý, oǵan ruqsat etilmegen jaǵdaıda Shymkentke kóshirý jaıynda qaýly aldy. Alaıda Máskeýdiń aralasýymen, respýb- lıka astanasy Aqmeshitke aýystyrylady. Sol jylǵy 15 – 19 sá­ýirde Aqmeshitte ótken Keńes­ter­diń Búkilqazaqstandyq V sezi halqymyzdyń oryssha «kırgız» dep atalýyn «qazaq», «Kırgız AKSR-i» ataý­yn «Qa­zaq AKSR-i» dep óz­ger­tý, al res­pýblıka astanasy Aq­meshit qa­­lasynyń ataýyn Qy­zyl­­or­da dep ataý týraly qaýly qa­byl­dady.

1925 jyldyń kóktemi men jazynda memlekettik bas­qa­rý organ­dary Syr boıyna kó­shi­ril­di. Qyzylorda 1929 jyly ma­myr aıyna deıin Qazaq AKSR-i astanasy boldy.

Syr boıynyń ekono­mı­kal­yq já­ne tabıǵı jaǵdaıy qo­laısyz de­­­gendi jeleý etken F.I. Go­lo­she­­kın basqar­ǵan BK(b)P Qazaq ól­kelik ko­mı­teti el astanasyn Qy­­zyl­ordadan Almatyǵa aýys­ty­rýdy jón dep tapty. Qazaq AKSR-i ortalyǵynyń Alma­tyǵa kóshirilýi jónindegi she­shimdi RKFSR OAK men HKK maquldady (1927 j. 30 mamyr). El astanasynyń Syr óńirinen Jetisýǵa aýysýyna Túrkistan-Sibir temir jolynyń iske qo­sylýy da ás­er etti. Bas qala bol­ǵan jyldary Almaty mıl­lıonnan astam turǵyny bar, jan-jaqty damyǵan ásem qa­laǵa aınaldy. Almaty 1997 jyl­ǵa deıin Qazaqstannyń asta­­nasy boldy.

1991 jyly Qazaqstan táýel­­sizd­ikke qol jetkizgennen keıin astanany eldiń ońtústik-shy­ǵysynan res­pýblıkanyń or­talyǵy bóligine kóshirý máse­lesi kóterildi. Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Pre­zıdenti N.Á.Nazarbaevtyń tapsyrma­sy boıynsha memlekettiń jańa asta­nasyn ornalastyrýǵa oń­taı­ly qalany anyqtaý maq­sa­tymen respýblıkanyń búkil aýmaǵy muqııat zertteldi. Tal­daý qorytyndylary barlyq nus­qalardyń ishinen eń qo­laı­ly­sy Aq­mola qalasy eken­di­gin kórsetti. Bul qalanyń orna­lasqan orny sáý­letshilik turǵysynan kez kelgen jo­bany júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Respýblıkanyń Joǵarǵy Keńesi el Prezıdentiniń aıqyn dálelderimen kelisip, onyń astanany Aqmolaǵa kóshirý tý­raly usynysyn maquldady. 1995 jyly 15 qyrkúıekte Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń astanasy týraly» Zań kúshi bar Jarlyǵy jarııa­landy. 1997 jyly 20 qazanda Prezıdent N.Á.Nazarbaev Qazaqstannyń ja­ńa astanasy Aqmola qalasy bol­ǵa­nyn resmı túrde jarııalady. 1997 jyly 8 qarashada Qazaqstan Respýblıkasynyń mem­lekettik rámizderi men Prezıdent baıraǵyn Almatydan Aqmola qa­la­syna shy­ǵaryp salýdyń saltanatty rásimi ótti. 1998 jyly 6 mamyr kúni Pre­zıdent Jarlyǵymen Aqmola ­ aty Astana bolyp ataldy.