Konstıtýsııalyq Keńestiń «Qaraǵandy oblystyq sotynyń usynysy boıynsha «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 27-baby 5-tarmaǵynyń konstıtýsııalylyǵyn tekserý týraly» normatıvtik qaýlysy jarııalandy. Konstıtýsııalyq Keńes «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Zańynyń sot daýlaǵan normasyn Ata Zańǵa sáıkes dep tapty.
Konstıtýsııalyq keńestiń atalǵan sheshimine sáıkes, atqarýshylyq is júrgizý kezinde sot oryndaýshysyna kelýden bas tartqan adamǵa májbúrlep ákelýdi qoldaný sot sheshimderin jáne ózge de memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalardyń aktilerin oryndaýdy qamtamasyz etýde atqarýshylyq is júrgizýge qatysýshy azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn buzbaıdy eken. Alaıda Konstıtýsııalyq keńes májbúrlep ákelýdi qoldaný máselelerine qatysty zańnamanyń jáne quqyq qoldaný praktıkasynyń eleýli kemshilikterine múddeli memlekettik organdardyń nazaryn aýdarýdy da jón sanaıdy.
О́ıtkeni qoldanystaǵy «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» zańdy qoldaný tetigi praktıkada qatań quqyqtyq shekteý sıpatyna ıe sharalarmen ushtasatyn kúshtep, ıaǵnı májbúrlep ákelýdi oryndaý tártibin reglamenttemeıdi. Sebebi zańnamada májbúrlep ákelýdi júzege asyrý ýaqyty, májbúrlep ákelýge jatpaıtyn adamdardyń tizbesi, tulǵanyń kelmeý sebepterin dáleldi dep tanýdyń mán-jaılary, arnaýly quraldardy, dene kúshi men qarýdy qoldaný múmkindigi, sondaı-aq adamnyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qozǵaıtyn basqa da máseleler aıqyndalmaǵan. Demek, zańnamada kúshtep ákelýdi qoldaný sýbektisi anyq belgilenbegen.
Sondyqtan, Konstıtýsııalyq keńestiń pikirinshe, májbúrlep ákelýdi sanksııalaý rásimindegi sot baqylaýy ony qoldanýdyń formaldy sharttaryn ǵana anyqtaýmen shektelmeýi tıis. Bul proseste sottyń mindeti istiń barlyq mán-jaılaryn zertteı otyryp, kúshtep ákelýdi qoldanýdyń negizderin, zańdylyǵy men negizdiligin muqııat tekserýdi bildiredi.
Konstıtýsııalyq keńes atap ótkendeı, ártúrli is júrgizýlerde qoldanylatyn kúshtep ákelý memlekettik májbúrleý sharalarynyń quqyqtyq bolmysy ortaq, tańdaý negizderi, iske asyrý tetigi uqsas, adamnyń jáne azamattyń konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn qozǵaıdy. Demek olardy qoldaný tártibi jáne júzege asyrý sýbektisi zańda anyq belgilenýi tıis.
Osy oraıda, Konstıtýsııalyq Keńes Úkimetke «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Zańǵa jáne ózge de quqyqtyq aktilerge túzetýler engizý týraly usynym jiberdi. Qajetti zańnamalyq túzetýler qabyldanǵanǵa deıin ýákiletti memlekettik organdarǵa atqarýshylyq is júrgizýde kúshtep ákelýdi qoldanǵanda Qylmystyq-prosestik kodekste jáne «Prokýratýra týraly» zańda kózdelgen tıisti kepildikter deńgeıinde adam quqyqtaryn saqtaýǵa usynys berildi.
Aleksandr TASBOLAT, «Egemen Qazaqstan»