Pavlodar – Semeı tas joly boıyndaǵy Novoıamyshevo jáne Chernoresk aýyldarynda kólikpen jáne zamanaýı medısınalyq qurylǵylarmen jabdyqtalǵan jedel járdem beketteri ashyldy. Jedel-járdem beketiniń ashylýynyń aldynda ǵana Novoıamyshevo aýylyna jaqyn jerde kólik apaty bolyp, bir adam aýyr jaraqattanǵan edi. Naýqas dereý jańa sanıtarlyq avtokólikpen oblys ortalyǵyna jetkizildi.
Jedel-járdem beketteriniń ashylýyna qatysqan Sanıtarlyq avıasııa respýblıkalyq ortalyǵynyń dırektory Nurjan Otarbaevtyń aıtýynsha, jedel medısınalyq járdem júıesin jańǵyrtý aıasynda elimizde barlyq jedel qyzmet túrlerin bir júıege biriktirý mindeti qoıylǵan. Maqsat – 10 myń adamnan az turǵyny bar aýyldardy da jedel járdemmen qamtamasyz etý. Tipti, shaǵyn bólimshelerdiń turǵyndaryna da medısınalyq kómek qoljetimdi bolýy kerek. Sondaı-aq aýyldyq dárigerlermen birlese qyzmet etý arqyly jedel járdem dárigerleri járdem berýdiń halyqaralyq standarty boıynsha tájirıbe almasady.
Al óńirde qaı jerden bolsyn jedel járdem shaqyrsa, barlyq aqparat bir júıege túsip, kim jyldamyraq kómektese alady, ushaq nemese tikushaq qajettigin anyqtaı alady. Oblys ortalyǵyndaǵy jedel medısınalyq járdem ortalyǵy elimizdegi barlyq stansalardyń qyzmeti sarapqa salynǵan respýblıkalyq baıqaýda úzdik te atandy. Bul kúnderi jedel-járdem ortalyǵy GPS-navıgasııasy júıesin paıdalanýda. Basqarý júıesi avtomattandyrylǵan túrde jumys isteıdi.
Jalpy, GPS-navıgasııasy júıesi qazir oblys ortalyǵynan tys aýmaqtarda da qoldanylýda. Baqylaýshy mamandar aýdan ortalyqtaryn, aýyldardy monıtor terezesi arqyly qadaǵalaı alady. Tosyn oqıǵa oryn alyp, adamdar zardap shekken bolsa, dereý sol jaqqa jetedi nemese jaqyn ornalasqan ambýlatorııalyq aýrýhanaǵa habarlasady. Bul qondyrǵylar energııasyz eki saǵat jumys isteı alady eken. Qońyraý shalǵan adamnyń baılanys nómiri avtomatty túrde saqtalady. Jan-jaqty jabdyqtalǵan reanomobıldegi arnaıy quraldar arqyly reanımasııaǵa jetkizilýi tıis naýqastarǵa alǵashqy kómek kórsetiledi. Dári-dármek, ottegi apparaty, reanımasııalyq sómke, ár dárigerde planshet bar.
Bas dáriger Qanadan Ahmetjanovtyń aıtýynsha, úsh jyl buryn oblystyq jedel járdem stansasyna sanıtarlyq avıasııa engizildi. О́ńirde «Jedel járdem» klasteri quryldy. Osylaısha jedel járdem qyzmetiniń aýdandyq bólimsheleri oblys ortalyǵyndaǵy ortalyqqa birigip, jańa deńgeıde jumys isteýde. Ortalyq quramynda «Folksvagen» 4 sanıtarly avtokóligi «An-2» ushaqtary jáne «Evrokopter» bar.
О́ńirdegi barlyq aýdandar, qosalqy stansanyń jedel járdem kólikterimen, zamanaýı medısınalyq jabdyqtarmen jáne bir ret qoldanatyn quraldarmen jabdyqtalǵan. Turǵyndarǵa sapaly medısınalyq kómek kórsetý úshin kardıometrler, kývezder, ýzı-apparattar jáne ehonsefalograf satyp alynypty. Mysaly, 26 brıgada kúnine 550 shaqyrtýǵa barady. Jedel járdem ortalyǵynda 76 dáriger, 170 feldsher, barlyǵy 544 qyzmetker kúni-túni qyzmet etedi. О́tken jyly 11 jas dáriger kelipti. Ortalyq janynan aýdandardan keletin dárigerler úshin oqý ortalyǵy ashylǵan. Jedel-járdem dárigeri Sergeı Grıshýk bıyl respýblıka boıynsha «Úzdik feldsher» atandy.
Al jedel járdem beketteri ashylǵan eki aýyl oblysaralyq, respýblıkalyq mańyzy bar Pavlodar – Semeı tas jolyna jaqyn ornalasqan. Bul jol aralyǵy aıtarlyqtaı qaýipti jol bóligi sanaldy. Byltyr bul jerde 50 jol-kólik apaty oryn alypty. Endi jańadan ashylǵan bul beketter óńir, aýdan joldaryndaǵy jol apaty kezindegi ólim-jitimdi azaıtýǵa septigin tıgizedi. Jeter ýaqyttary da qysqardy. Aldaǵy ýaqytta taǵy da 5 jańa jedel medısınalyq járdem beketin ashý josparlanýda.
Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan»
PAVLODAR