Ár álem chempıonatynda kem degende eki-úsh sensasııa bolatyny qalypty jaǵdaı. Tek sol komandalar qansha jerge deıin jete alar eken dep taǵat tappaı ketemiz. Al bul joly Horvatııa quramasy toptan 9 upaı jınap, birinshi orynmen shyqqanymen qoımaı, jarystyń fınalyna joldama aldy. Sońǵy matchta baǵy janyp, baby qatar shapsa, shaqpaq jeıdeliler altyn kýbokti bastaryna kóterýi múmkin.
Ekinshi jartylaı fınal oıyny qııan-keski matchqa ulasty. Bul oıynda biriniń artynan biri kútpegen oqıǵalar oryn aldy. Jasyl alańǵa shyqqan fýtbolshylar múmkindikterin asyra paıdalanǵanyna eshkimniń shúbási joq shyǵar. Jastardan jasaqtalǵan Anglııa quramasy alǵashqy bolyp esep ashty. Kıran Trıper aıyp dobyn múltiksiz oryndap, qaqpashyny qapyda qaldyrdy. Brıtanııalyqtar bilgeninen jańylmaı oıyn tizginin ózderinde ustady. Shaqpaq jeıdelilerdiń shabýylǵa shyǵýyna da dym múmkindik bermedi.
Tek 68-mınýtta Shımo Vrsalko kótergen pasty Ivan Perıshıch joq jerden soqqymen jalǵady. Qorǵaýshy baspen qaıtarǵaly turǵan dopty gol qylǵan Ivan Perıshıch tarazy basyn teńestirdi. «Inter» sapynda jarqyraı óner kórsetken Perıshıch birinshilik barysynda óziniń bar sheberligin kórsete almaı tasada júrdi. Tek jartylaı fınalda ǵana jarq etti desek, artyq emes. Sebebi oıyn teń aıaqtalyp, sonyń golynyń arqasynda Horvatııa matchty ekstra-taımǵa ulastyryp jiberdi. Al ekstra-taımnyń ekinshisi bastala bergen tusta dál sol Perıshıch dopqa talasyp baspen keremet pas shyǵardy. Qorǵanys ańdamaı qalǵan jerde zyp berip atyp shyqqan Marıo Mandjýkıch Djordan Pıkfordtyń qaqpasyna ekinshi goldy soqty. Al qalǵan 10 mınýt boıy Zlatko Dalıch shákirtteri ýaqyt sozýmen aınalysty. Anglııa shabýylǵa shyqqanymen, Danıel Sýbashıch qorǵaǵan qaqpaǵa dop daryta almady. Horvatııa óziniń tarıhynda tuńǵysh ret álem chempıonatynyń fınalyna shyqty.
«G» tobynda birge bolǵan Anglııa men Belgııa endi qola júlde úshin talasady. Jubanysh matchy dep atalatyn kishi fınalda eki komandanyń joly qaıta túıisti. Top ishindegi matchta Belgııa 1:0 esebimen jeńip edi. Ol kezde Anglııa bapkeri Garet Saýtgeıt jeńilip, ekinshi oryn ıemdený úshin ádeıi jeńildi degen de tujyrym bar. Qarsylastardyń osaldaýy túsetin ońaı joldy tańdaǵan Saýtgeıttiń saýattylyǵy, qyraǵylyǵy jóninde de kóp jazyldy. Ulybrıtanııalyqtar úshin shynyn aıtqanda barlyǵy jaqsy bastaldy. Aldymen Kolýmbııany artqa tastap, keıinnen kelgen Shvesııany da ońaı jeńdi. Horvatııany da tas-talqan utyp júrgendikten, osy oıynnyń favorıti sanaldy. Alaıda oqıǵa kútpegen jerden basqa arnamen jalǵasty. Endi amal joq, úshinshi oryn úshin Belgııadan basym túsý kerek. Eki komanda da bul joly negizgi quramdy shyǵaryp, ájeptáýir tartysty oıyn kórseteri anyq. Aıtpaqshy bul oıynda sonymen qatar mýndıaldyń úzdik surmergeni básekesiniń de núktesi qoıylady. 6 gol soqqan Harrı Keın men 4 gol soqqan Romelý Lýkakýdyń jeke tartysy da oryn alary anyq. Bul match 14 shilde kúni Astana ýaqytymen 20:00-de bastalady.
Al fınalǵa shyqqan Fransııa men Horvatııa arasyndaǵy oıyndy mıllıardtaǵan adam kóretini anyq. Mysaly, 2014 jyly Brazılııada bolǵan fınaldy 2,5 mıllıard adam tamashalap edi. Horvatııanyń erlik jasap osy kezeńge deıin jetkenine qaramastan, fınaldyń favorıti Fransııa ekeni daýsyz. Bul komanda birinshi kezekte jartylaı fınalyn bir kún erte oınady. Ekinshiden, Horvatııa sekildi qyrylysyp, kóptegen qaqtyǵysqa túsip, 120 mınýt shaıqasyp ta júrmedi. Fransııa soqqan bir golynyń arqasynda qorǵanysty myqtap ustap, esh jaraqatsyz, sary qaǵazsyz fınalǵa shyǵyp aldy. Al Horvatııa sapyndaǵy fýtbolshylardyń qalaı sharshaǵanyn kózimiz kórdi. Birneshe oıynshynyń jaraqaty da joq emes. Sondyqtan fınalda Fransııa basymdyqqa ıe bolýy tıis. Biraq Horvatııa prezıdenti ár oıynnan keıin fýtbolshylarymen jeke-jeke qushaqtasyp, bastaryn sıpap, arqalaryn qaǵady. Kolında Kıtarovıchtiń qoldaýy alaqandaı Horvatııanyń aıaqdopshylaryn kezekti armanǵa jeteleýi bek múmkin. Degenmen fınalǵa osal komanda shyqpaıtyny belgili ǵoı. Altyn kýbok bul joly kimniń qolynda bolatynyn 15 kúni keshke anyqtaımyz.
Ermuhamed MÁÝLEN,
«Egemen Qazaqstan»