О́tken jyly otandyq fotojýrnalıstıkada alǵash ret daý týyp, belgili fototilshi Sársenbek Qyzaıbekuly «avtorlyq quqyǵymdy buzyp, sýretimdi ruqsatsyz paıdalandy» degen aryzben Almaty qalalyq ishki saıasat basqarmasynan 1,5 mıllıon teńge kóleminde ótemaqy talap etken-di. Fototilshini osy qadamǵa barýǵa májbúrlegen mundaı oqıǵalardyń jıileýi bolatyn. Qalaı desek te, bul oqıǵa fototilshilerdiń sýretterin suraýsyz basa beretin BAQ ókilderi úshin sabaq bolǵany daýsyz.
Qysqasy, Almaty qalasyndaǵy Bostandyq aýdandyq soty fotograftyń aryzyn jartylaı qanaǵattandyryp, sýdıa Aıda Ábilmájinova Almaty qalalyq ishki saıasat basqarmasyn shaǵymdanýshy Sársenbek Qyzaıbekulyna 300 aılyq eseptik kórsetkish (680700 teńge) kóleminde ótemaqy tólep berýge mindettedi. Alaıda bul aıdardyń mindeti basqa. Al óte sátti túsirilgen sýrettiń syry tómendegideı.
– Bul sýret Almaty oblysynyń Eńbekshiqazaq aýdanynda ótken «Sonar-2014» qusbegiler baıqaýy kezinde túsirildi. Jarys bastalar aldynda ár jerden kelgen qusbegiler qyrandaryn sylap-sıpap, ózara shúıirkelesip jatady. Fotograftar da osyndaı sátterde jaqsy sýret túsirip qalýdyń sátin ańdımyz. Jarys bastalýǵa jaqyndaǵan kezde qusbegiler sapqa túryp jatty.
Kózime birden qarshyǵasyn qolyna qondyrǵan qazaqtyń qara domalaq balasy tústi. Olardyń qımylyn obektıvte ańdýmen boldym. Bala men qarshyǵanyń arasynda bir baılanys, kózge kórinbeıtin súıispenshilik bar ekenin ańǵardym. Tek osy balany fotokózben ańdyp otyrdym. Ońtaıy kelgende sýretti túsirip qaldym. Alaıda bastapqyda bul sýretke rıza bolmadym. Jalǵasty sátti izdep, taǵy sońdaryna tústim. Aınalyp kelgende kóp kadrlardyń ishinen osy sýretke kóz toqtady. Keıin birqatar gazet-jýrnaldarda, oqýlyqtyń muqabasyna da shyqty. Qytaıda ótken halyqaralyq fotobaıqaýda da júldeli boldy. Osy fotony «Úrker» syılyǵyna da usynyp kórgenmin, biraq joly bolmady.
Keıin bılbordtarda elimizdiń jer-jerinde iline bastady.
Sodan keıin qyzyqtyń kókesi bastalǵany belgili. Foto ruqsatsyz qoldanǵanǵa deıin avtor aqysyna bar bolǵany 50 myń teńge suraǵan... Nátıjesi joǵaryda. Bul jerde fototilshi óziniń avtorlyq quqyǵyn qorǵap qalǵandyǵyn basty jeńis sanaıdy.
Osy oqıǵadan keıin bizdegi saıttar sýretti paıdalanǵanda avtoryn izdeıtin boldy. Meniń sýretterim buryn ruqsatsyz jıi basylatyn. Buǵan deıin olarǵa túsinistikpen qarap keldim. Kóp másele qazaqy jolmen sheshiletin. Bul fotonyń daýy qoldanystaǵy zańmen sheshildi. Demek bizdiń zańda bári durys. Biraq zań jolymen júrmeıdi ekenbiz, – deıdi tájirıbeli fototilshi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY