Keshe qazaq sporty orny tolmas aýyr qazaǵa ushyrady. 2014 jyly Reseıdiń Sochı qalasynda ótken Qysqy Olımpııa oıyndarynyń qola júldegeri atanǵan mánerlep syrǵanaýshy Denıs Ten qaıtys boldy. mıllıondaǵan jankúıerdiń júreginiń tórinen oryn alǵan talantty sportshy jaqynda ǵana 25 jasqa tolǵan edi...
Almaty qalalyq Ishki ister departamenti ókilderiniń málimdeýinshe, oqıǵa beısenbi kúni kúndizgi saǵat 15:00 shamasynda Almaty qalasyndaǵy Qurmanǵazy men Baıseıitova kósheleriniń qıylysynda bolǵan. «Denıs Iýrevıch Ten kóliginen aına urlap jatqan anyqtalmaǵan eki adamnyń ústinen túsken. Janjal barysynda Denıs Tenge pyshaq jaraqaty tıgen. Osy derek boıynsha tergeý bastalyp, kúdiktilerdi ustaýǵa baǵyttalǵan barlyq shara júrgizilip jatyr», dedi IID ókilderi.
Al Almaty qalalyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy taratqan málimet boıynsha, 19 shilde kúni Jedel járdem stansasynyń pýltine saǵat 14:56-da pyshaq jaraqatyn alǵan adamǵa baılanysty shaqyrtý túsken. Oqıǵa ornyna jedel járdem brıgadasy shuǵyl túrde attanyp, naýqas Denıs Ten jedel járdem kóligimen Ortalyq qalalyq klınıkalyq aýrýhanasyna jetkizilgen. Dárigerlerdiń aldyn ala dıagnozy boıynsha, oǵan oń jaq joǵarǵy sanynyń jaraqaty, san tamyrlarynyń jaraqaty jáne qan joǵaltý dıagnozy qoıylǵan.
Osy oqıǵadan eki saǵattan keıin Almatydaǵy Ortalyq qalalyq klınıkalyq aýrýhanada Denıs Tenniń qaıtys bolǵandyǵy týraly sýyt aqparat habarlandy. Atalǵan aýrýhananyń bas dárigeriniń orynbasary Erjan Quttyǵojınniń aıtýynsha, Denıs Ten aýrýhanaǵa saǵat 15.23-te jetkizilgen. «Marqumnyń barlyq týysy men jaqynyna kóńil aıtamyn. Kenetten kelgen ólim boldy. Klınıkaǵa asa aýyr jaǵdaıda tústi. Eki saǵattan asa ýaqyt boıy júregi men ókpesine jansaqtaý sharalary júrgizildi. Biraq, amal ne, qaıtys boldy. О́mirlik mańyzy bar organdaryndaǵy jaraqattardyń saldarynan esten tanyp qaıtys boldy», dep túsindirdi dáriger.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov sportshy Denıs Tenniń qazasy týraly túsinik berdi. «Búgin saǵat 14:56-da jedel járdem qyzmetine kóshede belgisiz adamnyń pyshaq jaraqatymen jatqany týraly habar kelip tústi. Eki mınýtta shaqyrý brıgadaǵa jiberildi jáne 10 mınýtta jedel járdem brıgadasy oqıǵa ornyna jetti. 11 mınýtta naýqas jedel stasıonarǵa jetkizildi. Jedel járdem mashınasynda reanımasııalyq sharalar jasaldy. Jol ústinde aýrýhanaǵa habar berilip, naýqasty hırýrgtar toby kútip aldy. Dárigerler birden ota jasap, eki saǵat boıy jansaqtaý bóliminde sportshynyń ómiri úshin kúresti. Biraq qandy kóp joǵaltqandyqtan, 17:30-da Denıs Ten qaıtys boldy. Dárigerler tarapynan barlyq kómek tolyq kórsetildi. Biraq jedel járdemge habar berilgenshe sportshy kóp qan joǵaltqan edi. Qannyń kóp ketýi qashanda ómirge qaýip tóndiretin faktorlardyń biri. Oqıǵanyń egjeı-tegjeıi patologııalyq-anatomııalyq zertteýden keıin anyqtalady», dedi mınıstr.
Denıs Tenniń qazasyna baılanysty Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly pikir bildirip, týǵan-týystarynyń qaıǵysyna ortaqtasyp kóńil aıtty.
«Daryndy mánerlep syrǵanaýshy, bizdiń sportymyzdyń ańyzy Denıs Ten dárigerlerdiń baryn salǵanyna qaramastan, qaıtys boldy. Onyń jasy endi ǵana 25-ke tolǵan edi... Barlyǵy da ony jaqsy kórýshi, qurmetteýshi edi. Osydan bir aı buryn ǵana Astanada «Denıs Ten jáne onyń dostary» atty muzdy shoýy ótti. Oǵan álemniń túrli elderinen mánerlep syrǵanaýshy juldyzdar jáne ataqty jattyqtyrýshy Tatıana Tarasova keldi. Denıstiń muzdy shoýy Astananyń 20 jyldyǵyna arnaldy. Al búgin bizdiń «altyn bala» Denıs baýkespe urylardyń qolynan qaza tapty...», dep jazdy mınıstr feısbýktegi paraqshasynda.
Mánerlep syrǵanaýdan jastar jáne eresekter arasynda birneshe dúrkin el chempıony atanǵan Denıs Ten maýsym aıynyń 13-i kúni 25 jasqa tolǵan. 2011 jyly Astana men Almatyda ótken Qysqy Azııa oıyndarynyń chempıony, 2013 jylǵy álem chempıonatynyń júldegeri, 2014 jylǵy Sochı Olımpıadasynyń sońǵy kúninde qorjynǵa qola júlde salyp, Qazaqstan quramasynyń sportshylaryn elge júldesiz qaıtýdan saqtap qalǵan bolatyn. Sondaı-aq Denıs 2015 jylǵy Tórt qurlyq chempıonatynda top jarǵan. Halyqaralyq konkımen syrǵanaý odaǵyna (ISU) enetin túrli halyqaralyq týrnırlerdiń jeńimpazy jáne júldegeri atanǵan. Byltyr ǵana elimizde dúrkirep ótken Qysqy Ýnıversıadaǵa qatysyp, Qazaqstanǵa altyn júlde syılaǵan edi.
Denıs Ten 2011 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 20 jyl medalimen, 2013 jyly Atyraýda ótken «Meniń Qazaqstanym» atty VI respýblıkalyq patrıottar forýmyna qatysyp, «Qazaqstandy álemge tanytqan» atalymy boıynsha marapattalǵan. 2014 jyly Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetiniń «Jyl sportshysy» ataǵyn jeńip alǵan. Dál sol jyly Sochı Olımpıadasynyń qola júldegeri atanǵany úshin oǵan «Qurmet» ordeni berildi. 2015 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyq medali men 2017 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń № 821 Jarlyǵymen Denıs Ten «Sport» nomınasııasy boıynsha «Daryn» memlekettik jastar syılyǵyna ıe boldy. Sondaı-aq Denıs Ten Qazaqstan Respýblıkasyna eńbegi sińgen sport sheberi.
Denıs Tenniń mezgilsiz qaıtys bolýyna baılanysty «Egemen Qazaqstan» gazeti ujymynyń atynan marqumnyń otbasyna, týǵan-týysqandaryna qaıǵyryp kóńil aıtamyz.
Qosh bol, Denıs!
Cerik JARASBAEV, Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetiniń tóraǵasy:
– Qazaqstan halqy, qazaq sporty aýyr qaıǵyǵa dýshar boldy. Orny tolmas qaza. «Ajal aıtyp kelmeıdi» degen osy bolar. 25 jasynda álemge aty áıgili, mánerlep syrǵanaýdan Qazaqstan sportynyń tarıhynda Olımpıadadan medal alǵan alǵashqy sportshy Denıs Ten ómirden ozdy. Bul oqıǵa sońyna deıin zerttelip, qylmyskerler ustalady degen senimdemiz.
Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıteti atynan marqumnyń otbasy, týǵan týystaryna qaıǵyryp kóńil aıtamyz.
Baqtııar ARTAEV, bokstan Olımpıada chempıony:
– Denıs Ten inimniń ótkende ǵana 25 jasqa tolǵan týǵan kúninde birge bolyp, az-kem áńgimelesip, oı bólisken edik. Sol kezde áńgime arasynda «Qýanyshtyń bárin jaqsy kóremin» dep aıtyp qalyp edi. Búgin, mine, ómirden ozǵany týraly sýyt habardy estip, eseńgirep otyrmyz. «Jalǵan dúnıe» dep osyndaıda aıtatyn shyǵar... О́ıtkeni eshteńe máńgi emes. Ár nárseniń ólsheýi bar. Allanyń Denıske ólshep bergen ómiri osy boldy. Árıne bolmaıtyn dúnıe úshin altyn balamyzdyń ómirden ótip jatqanyna qabyrǵamyz qaıysyp, júregimiz aýyrady. Marqumnyń ata-anasyna bekem, sabyrly bolyńyzdar dep aıtqym keledi. Denıstiń aty bizdiń júregimizden máńgi oryn alady. Ony eshqashan umytpaımyz!
Evgenıı PLIýShENKO, mánerlep syrǵanaýdan eki dúrkin Olımpıada chempıony:
– Qandaı masqara! Tipti, aıtarǵa sóz joq. Denıs Tenniń ata-anasyna, týystaryna, dostaryna jáne jankúıerlerine kóńil aıtamyn. Bul jalpy sporttaǵy orny tolmas óte aýyr qaza boldy. Ol keremet adam, tańǵajaıyp sportshy edi. Sózim joq...