Almatydaǵy Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıyna jınalǵan, qara jamylǵan qara qurym halyq kóz jasyna erik berdi. Saraıdyń ishinde de, syrtynda da eńkildep jylap jatqan jurt keshe ǵana barsha jankúıerin óreli ónerimen tamsandyryp, san mıllıon kórermenge shattyq syılaý arqyly Qazaqstandy álemge tanytqan áıgili sportshynyń 25 jasynda qyrshynynan qıylǵanyna sene alar emes... Amal neshik, qamshynyń sabyndaı ǵumyrynda ǵalamat iz qaldyrǵan qarshadaı ul týraly ókinishpen, ózekti órtegen óksikpen, tek ótken shaqta aıtýǵa májbúrmiz.
Qaıǵydan kókiregi qars aıyrylǵan Qazaqstan halqy 21 shildede memleketimizdiń maqtanyshy, dańqty sportshy, mánerlep syrǵanaýdan Olımpıada jáne álem chempıonattarynyń júldegeri, Azııa oıyndary men Dúnıejúzilik Ýnıversıadanyń jeńimpazy, týǵan eliniń naǵyz patrıoty Denıs Tendi aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy.
Qoshtasý rásimine jurtshylyq tańǵy saǵat 8.30-dan bastap jınaldy. Ýaqyt ozǵan saıyn qosh aıtysýǵa kelgender kúrt artyp, Abaı dańǵyly boıynda san myń adam qaz-qatar turdy. Árıne, Denıs Tendi aqtyq saparǵa shyǵaryp salýǵa osynsha kóp halyqtyń kelýi tegin emes. Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıyna jınalǵandar arasynan týǵan-týystary men áriptesteri, dostary men jora-joldastarynan bólek, joǵary laýazym ıelerin, óner men qoǵam qaıratkerlerin, sport sańlaqtary men estrada juldyzdaryn jáne ózge de salada eńbek etip júrgen tanymal tulǵalardy kóptep keziktirdik.
Denıstiń dara joly
Denıs dara týǵan ul edi. Jýyrda ǵana 25 jasqa tolǵan aıtýly azamattyń el sportyna sińirgen eńbegi orasan zor. Bozbala shaǵynda-aq dara talantymen oqshaýlanyp, qatarynyń aldy boldy. Atan túıeniń júgin arqalap, otandyq mánerlep syrǵanaý ónerin órge súıredi. Sporttyń bul túri bizdiń elde uzaq ýaqyt boıy turalap qalǵanyn kóziqaraqty jankúıerler jaqsy bilýge tıis. Álemdik dodalardy aıtpaǵanda, qurlyqtyq jarystardyń ózinde jerlesterimizdiń oza shapqan kezderi sırek. Kóbine-kóp qalyń toptyń arasynda qalyp qoıyp júrdik. Sol olqylyqtyń ornyn toltyrǵan Denıs Ten edi. Almatynyń óreni bekzada ónerdi jańa bıikke kóterip, kóz arbaǵan beles- terge jeteledi. Qazaqstanda da myqty mánerlep syrǵanaýshylardyń baryna tórtkúl dúnıeniń kózin anyq jetkizdi.
Denıs Tenniń júrip ótken joly barsha jankúıerlerdiń kóz aldynda. Jastar býyny arasyndaǵy jarystarda jasyndaı jarqyrap, eresekter dýyna erkin qosyldy. 12 jasynda Qazaqstan chempıony atanyp, bilikti bapkerlerdiń nazaryn ózine aýdartty. 2011 jyly Astana men Almatyda ótken Azııa oıyndarynda altyn tuǵyrǵa kóterildi. 2013 jyly Londonda jalaýy jelbiregen álem chempıonatynda kúmispen kúptelse, 2015 jyly Shanhaıda qolaǵa qol sozdy. 2014 jyly Sochıde alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda qola medaldy moınynda jarqyratty. 2017 jyly Almatyda uıymdastyrylǵan Dúnıejúzilik Ýnıversıadada bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Sporttyq shejirege zer salsaq, Qazaqstannyń birde-bir mánerlep syrǵanaýshysy buryn-sońdy bul mejege mańaılaı da almaǵan.
Eliniń naǵyz patrıoty edi
Iá, Denıs elin súıgen, Qazaqstanyn shyn jaqsy kóretin, júregi izgilikke toly, minezi kórkem jan bolatyn. Eń jaqyn dostary ǵana emes, bir sát qana tildesken, júzdesken kez kelgen azamat onyń jaıdary, óte kishipeıil, qınalǵanǵa qol ushyn sozatyn qaıyrymdy, meıirimdi azamat ekenin aıtady. Onyń eshkimge dabyra qylmaı-aq aýyr naýqasqa ushyraǵan balalardyń hal-ahýalyn bilip, kóńilderin kóterip, syı-sııapat jasap júretinin talaı kórgenbiz.
«Denıs Ten jáne onyń dostary» atty muzdaǵy shoýynyń ózi nege turatyn edi. Onyń zor qajyr-qaırat jumsap júzege asyrǵan osy shoýy Qazaqstandy álemge tanytý turǵysynan tutas bir mekemelerdiń atqara almaıtyn júgin kóterdi. Álemniń eń úzdik sportshylaryn muzaıdynǵa jınaý arqyly jahan jurtshylyǵynyń nazaryn Qazaqstanǵa aýdarǵany óz aldyna, el jastarynyń mánerlep syrǵanaý sportyna degen qyzyǵýshylyǵyn oıatyp, osy sporttyń damýyna ólsheýsiz úles qosty. Denıs shoýdan túsken qarajatty da negizinen osy sportty damytýǵa jumsady.
Mine, álemdik sport tarıhynda óz ornyn oıyp turyp alǵan osyndaı keremet sportshy, Otanyn sheksiz súıetin abzal azamat qapııada qandyqol qaraqshylardyń qolynan qaza tapty. Almatynyń qaq ortasynda, tapadaı tal túste kóliktiń áınegin urlaýǵa kelgen qarǵys atqyr qos jendet memleketimizdiń maqtanyshyna aınalǵan órimdeı jastyń ómirin qıdy.
Nege? Nelikten bulaı boldy? Eńseni ezgen aýyr qaıǵynyń astarynda árkimniń-aq kókeıinde osy suraq tur. О́kinishke qaraı, bul saýaldyń jaýabyn biz bere almaımyz.
Qaraly jıynda Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly, respýblıkalyq konkı sporty federasııasynyń prezıdenti Bolat Jámishev, dańqty sportshylar – Jaqsylyq Úshkempirov pen Serik Sápıev tebirene sóz sóıledi. Aqtyq saparǵa shyǵaryp salý rásimi aıaqtalǵannan keıin Denıs Tenniń denesi Almaty qalasy mańyndaǵy Drýjba aýylynda jer qoınyna tabystaldy.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY