Bylaıǵy jurt shilińgir shildeniń ystyǵynda shı qalpaq kıip, salqyn kóleńke izdep ketkende, shaqyraıǵan kún astynda eńkeıip eńbek etip júrgen sharýalardyń baryn esten shyǵarmaýymyz kerek.
Dál qazir alqaptarǵa ekken kókónisti kútip-baptap, jemisin jınaýǵa daıyn otyrǵan fermerlerdiń jumysyn erlik dep baǵalasa bolmaı ma? Endi osy eńbek kórigi elimizdiń ár óńirinde qaınap tur desek taǵy jańylyspaspyz. Solardyń aldyńǵy qatarynda jetisýlyq dıqan-sharýalar da júr.
Osydan 4 jyl buryn «Eńbekshiqazaq aýdanynyń jergilikti qaýymdastyǵy» qoǵamdyq qorynyń qoldaýymen «Shelek fermerleri» atty baǵdarlama jasalǵan bolatyn. Onyń maqsaty Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy shaǵyn sharýalardyń basyn qosyp, ónim óndirýge jumyldyrý edi. Qazir sol maqsat oryndaldy deýge tolyq negiz bar. Aldymen 22 usaq sharýa qojalyǵynyń basyn biriktirip, aýylsharýashylyq kooperatıvin qurǵan yntaly top kókónis jáne baý-baqsha ónimderin ósirýmen aınalysýǵa ýaǵdalasty. Bul aıaq asty qabyldanǵan sheshim emes-ti. «Shelek fermerleri» naryqty zerdelep, tabys tabýǵa yńǵaıly ortany anyqtap alǵannan keıin baryp, táýekelge bel býǵan. Ásirese tutyný naryǵyndaǵy azyq-túlik ónimderiniń túrleri irgedegi Almaty qalasynda joǵary suranysqa ıe ekendigin ábden zerttegennen keıin baryp, ózderi ósirgen baý-baqsha ónimin tikeleı satyp alatyn saýda jelilerine usynyspen shyqty.
Qazir «Shelek fermerleri» óndirgen kókónis ónimderi tikeleı Almaty qalasyndaǵy sýpermarketterge kelip túsedi. Mysaly, «Magným», «Arzan» sııaqty saýda jelisiniń dúkenderindegi baǵasy arzan qııar, qyzanaq, qyryqqabat sııaqty ónimderde eńbekshiqazaqtyq dıqandardyń qolynyń taby bar. Eńbegi aqtalǵan fermerler qorǵa quıylǵan qarjyǵa toqmeıilsip, aıaqty kóterip jatyp alǵan joq. Isti ilgeriletýge izdenispen kiristi. Áýelgide ashyq egistikte ónim óndirgender kókónisti jyl on eki aı ósirýdiń tıimdiligin túsinip, jylyjaılar salýǵa kiristi. Árıne ońaı bolǵan joq. «Eńbekshiqazaq aýdanynyń jergilikti qaýymdastyǵy» qoǵamdyq qorynyń qoldaýyna memlekettiń járdemi qosylyp, sharýalardyń jospary iske asty. Fermer Ersinbek Áýkenulynyń tabysty joly osylaı bastalǵan. Ol on tórt jyldan beri «Shelek fermerleri» kooperatıviniń múshesi retinde óz isin jandandyryp keledi. Bastapqyda ashyq dalada kókónis ósirgen Ersinbektiń qazir 4 jylyjaıy bar.
– Tanaptardaǵy maýsymdyq jumystardyń tabysy jetkilikti bolǵanymen, kún salqyndaı bastaǵanda «ári qaraı qaıter ekenbiz» degen ýaıym da torlaı bastaıtyn. Endi jylyjaılar ashyp, jyldyń 4 mezgilinde de ónim alýǵa jaǵdaı jasalǵannan keıin eńbek dástúri úzilmeıtin boldy. Tórtinshi jylyjaıdy iske qostyq. О́nim kólemin ár jınaǵan kezeńde 14 tonnaǵa deıin jetkizdik. Jumys barysyn da jańa júıemen júrgizemiz. Sýarý, tyńaıtý jumystary tolyq avtomattandyrylǵan, – deıdi fermer.
«Shelek fermerleri» jobasynyń aıasynda isi ilgerilegen sharýalarǵa qazir ınvestor bolýǵa yntaly kompanııalar tabylyp jatyr eken. Mysaly, «Fılıp Morrıs Qazaqstan» kompanııasy Eńbekshiqazaq aýdanynyń jergilikti qaýymdastyǵy» qoǵamdyq qorynyń seriktesi retinde únemi qol ushyn sozýǵa, qarjylaı qoldaýǵa daıyn. Qazir osy kompanııanyń qoldaýymen «Shelek fermerleri» jobasy Almaty oblysynyń barlyq aýdanyna úlgi retinde usynyla bastaǵan. Keleshekte bul úrdiske tutas elimizdiń fermerleri yqylas qoısa dep úmittenedi mamandar.
– Jeke fermerlerdi jınap, ortaq múddege jumyldyrý ońaı emes. Jumysty jańasha júrgizýge baýlý odan da kúrdeli. Qazirgi zaman logıstıkanyń zamany. Agrosaladaǵy aqsap turǵan osy isti qolǵa alyp jatyrmyz. Fermerlerimiz tek ónim óndirýdiń jańasha ádisterin meńgerip qana qoımaı, agrobıznes pen ozyq tehnologııany basqarýdy da úırenýi kerek. Nátıje bar. «Shelek fermerleri» jobasy sonyń dáleli, – dedi Eńbekshiqazaq aýdanynyń jergilikti qaýymdastyqtar qorynyń atqarýshy dırektory Baqytgúl Elshibaeva.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy