2020 jyly 18 jasqa tol­ǵan azamattardy qosqanda 12,9 mln adam deklarasııa tapsyrady

Al bul «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jeke tulǵalardyń kiris­teri men múlkin deklarasııa­laý máseleleri boıynsha ózge­ris­ter men tolyqtyrýlar engizý tý­raly»  Zańyna saı atqarylyp jat­qan jumystyń nátıjesi. Búgin­de osyǵan baılanysty bar­lyq zańnamalyq baza jańa Salyq ko­deksinde jazylyp, jalpyǵa birdeı deklarasııalaýǵa qatysty normalar aıqyndalyp otyr. Endi  2020 jyly deklarasııany Qazaqstannyń kámeletke tolǵan azamattary, oralmandar men tu­rýǵa yqtııarhaty bar adamdar, káme­letke tolmaǵandar (ıaǵnı olar­dyń tirkelgen múlikteri bol­sa nemese tabys tabatyn bol­sa ǵana), sonymen qatar Qazaq­stan aýmaǵynda múligi nemese qatysý úlesi bar bolǵan kezde sheteldikter de tapsyrady.

Bul qalaı júzege asady? Tabystar men múlik týraly dek­la­rasııa (jyldyq) jyl saıyn usy­nylatyn bolady.  Ol 2 for­maǵa sáıkes, ıaǵnı keńeıtilgen 270.00 túri jáne qysqa 260.00  túri boıynsha tapsyrylady. Keńeıtilgen deklarasııada bir jyl ishindegi kirister jazylyp, sosyn onda jyljymaıtyn múlikti, kólikti, baǵaly qaǵaz­dar­dy, oǵan qatysý úlesin, ınves­tı­sııalyq altyndy,  qarjy qural­daryn satyp alý  nemese men­shikten shyǵarý deregi kórse­tiledi. Al kirister men múlik týra­ly qysqa deklarasııany (ol 1 paraqta ǵana bolmaq) zeınetker­ler, muǵalimder, stýdentter men jaldamaly jumyskerler tapsyrady. Osylaısha olar bir jyl ishinde basqa kóldeneń tabys almaǵandaryn rastaıdy. Bul deklarasııany halyqtyń 70%-ke jýyǵy tapsyrady dep kú­ti­lýde. Qazirdiń ózinde bul ju­mys­tardyń nátıjesin baıqap kórý úshin Qaraǵandy oblysynda qanat­qaqty joba iske qosyldy.

Bul rette, ıaǵnı deklarasııa­laý júıesine qosylý kezinde jeke adam óz múlkin, debıtorlyq jáne kredıtorlyq bereshegin, qolma-qol aqshalaı qarajattary men sheteldik bankterdegi qar­jy­lyq málimetterin (depozıtter, nesıeler) 250.00 formasyn­da kórsetedi. Osylaısha je­ke tulǵanyń aktıvteri men mindet­te­meleri týraly bastapqy (kiris) dek­larasııa usynylady. Eger bolyp jatsa bulardan ózge de, máselen zergerlik buıymdaryn, bıo­logııalyq aktıvter túrindegi basqa da múlikterin kórsetýge quqy­ly. Al adamdarǵa ońaı bolý úshin deklarasııany elek­tron­dy túrde de  usyný jospar­lanyp otyr. Osyǵan yntalan­dyrý maqsatynda onyń 2 merzimi kózdelgen: deklarasııany qaǵaz túrinde usynatyndarǵa 15 shil­dege deıin, al elektrondy túr­de usynatyn adamdarǵa 15 qyr­kúıekke deıin ýaqyt beriledi.

Sonda aldyn-ala esepteý bo­ıyn­sha, 2020 jyly 18 jasqa tol­ǵan azamattardy esepke alǵanda, shamamen 12,9 mln adam deklarasııa tapsyrady eken. Al bul bizge ne beredi degen saýalǵa toqtalar bolsaq, jumys istep júrgen adamdardyń óz tabystaryn tolyq ári ádil alýyna jol ashady. Naqty tólenetin tabys aıqyndala túsedi. Soǵan saı zeınetaqy qoryna tıisti mól­sherde aqsha aýdarylyp turady. Sóıtip eńbek ótili qamtamasyz eti­le­tin bolady jáne jeke tulǵa­lar­dyń salyqty tolyq tóleýin qamtamasyz etedi.  

Sonymen 2020 jyly deklara­sııalaý júıesine engen kezde aktıvter men mindettemeler týraly deklarasııa toltyrylǵanda onda menshik quqyǵyndaǵy múlik, sonyń ishinde páterler, kólikter, bankterdegi salymdar jáne jeke tulǵanyń 2019 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy qar­jy­lyq jaǵdaıy tutas kórsetilýi tıis. Osylaısha 2020 jyldyń 1 qań­tarynan bastap joǵaryda atal­ǵan zań negizinde elimizde jap­paı jeke tulǵalardyń kiristeri men múlkin deklarasııalaý júzege asyrylady. Al jalpyǵa birdeı deklarasııalaý jeke adam úshin de, memleket úshin de tıimdi bolmaq.

Aleksandr TASBOLAT,

«Egemen Qazaqstan»