El ekonomıkasynyń básekege qabiletti bolýy jumys kúshiniń áleýetimen tyǵyz baılanysty ekendigin elimizdegi kásipodaqtar qyzmetine júktelgen jańa mindetterdiń barysynan aıqyn ańǵaramyz. Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynda kásipodaqtar qyzmetine úlken mán berilgen bolatyn. Osy oraıda kásipodaqtar qyzmetin jandandyrýdyń zamanǵa saı júıesin qurýdy, áleýetin tolyq paıdalanýdy basshylyqqa ala otyryp, Qazaqstannyń Kásipodaqtar federasııasy tarapynan «Jol kartasy» ázirlendi.
Búginde federasııanyń 2 mıllıonnan astam múshesi bar. Aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynda Almaty qalasynda alqaly jıynda Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Baqytjan Ábdiraıym kásipodaqtar qyzmetiniń máni áleýmettik ádilettilikti damytýmen baılanysty ekendigin atap ótken bolatyn. Iаǵnı federasııanyń mindeti – kásipodaqtardyń birligin nyǵaıtýmen qatar uıymdyq qurylymdardyń qyzmetin jetildirý bolmaq. Kásipodaqtar áleýmettik jáne eńbek qatynastary máselelerin sheshýge, kásiporyndarda qolaıly jaǵdaılar men turaqtylyqtyń qamtamasyz etilýin jiti baqylaýda ustaýǵa tıis.
Osy baǵytta «Almaty qalasy Kásipodaqtar ortalyǵy» aýmaqtyq kásipodaqtar birlestiginde «Almaty qalasynyń kásipodaqtaryn jańǵyrtýdyń jol kartasy» boıynsha saladaǵy máselelerdi sheshýge, áleýmettik seriktestikti damytý jáne nyǵaıtýǵa baılanysty keshendi jumys jolǵa qoıylǵan. Birlestiktiń quramyna 687 kásipodaq uıymy kiredi. Almatydaǵy kásipodaq músheleriniń sany – 183 myń.
Aǵymdaǵy jyly Almaty qalasynyń ákimdigi, «Almaty kásipodaqtar odaǵy» aýmaqtyq kásipodaqtar birlestigi, «Almaty qalasy Kásip- odaqtar ortalyǵy» AKB, Almaty qalasy Kásipkerler palatasy arasynda 2018-2020 jyldarǵa arnalǵan óńirlik kelisim jasalǵan bolatyn. Bul qujatqa sáıkes, jaldamaly jumysshylardy eńbekpen qamtamasyz ete otyryp, áleýmettik qamsyzdandyrýdyń der kezinde oryndalýy qadaǵalanady. Iаǵnı jumysshylar eńbekaqysyn, zeınetaqy jáne áleýmettik aýdarymdardy ýaqytynda alyp otyrýy tıis.
«Almaty qalasy Kásipodaqtar ortalyǵy» aýmaqtyq kásipodaqtar birlestiginiń tóraıymy Záýresh О́mirbaeva qaýipsiz eńbek jaǵdaılarynyń kúsheıtilýine baılanysty sońǵy jyldarda óndiriste jaraqat alý jaǵdaılarynyń azaıǵandyǵyn aıtady. Bul kórsetkish bıyl elimiz boıynsha 1500-di quraǵan. Qazirgi kezde eńbek qaýipsizdigin ary qaraı jetildirýge baılanysty qoǵamdyq baqylaý júıesi arqyly ónerkásiptik jáne eńbek qaýipsizdigi keńesteri qurylǵan. Iаǵnı keńes quramyna kásipodaq jáne jumys berýshiniń ókilderi kiredi. Bul álemdik tájirıbede qalyptasqan úderis. Elimizdiń qoldanystaǵy eńbek týraly zańnamasynda bekitilgen óndiris keńesiniń sheshimderi jumys berýshi úshin mindetti bolyp tabylady. Ári oǵan jumys berýshi jaýapty. Kásipodaqtar árbir jumys ornynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda óndiristik qorlar men tehnologııalyq jabdyqtardy jańartýdy qadaǵalap otyrady. Osy baǵytta áleýmettik seriktestik aıasynda «Qa- ýipsiz jumys» baǵdarlamasy ázirlendi. Baǵdarlama óndiristik jaraqat alýdyń, oqys oqıǵalardyń aldyn alý sııaqty qaýipsizdik sharalaryn jaqsartýǵa baǵyttalǵan.
Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy aıasynda jumyssyzdardy jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdarǵa járdemdesý negizinde eńbek naryǵynda suranysqa ıe kásipterge baýlý maqsatynda qysqa merzimdi kásiptik oqytý júıesi de jolǵa qoıylǵan.
Aǵymdaǵy jyly Astana qalasynda Joǵarǵy sot pen Kásipodaqtar federasııasy arasynda ózara áriptestik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Onda taraptar kelisý úrdisteri, tatýlasý ortalyǵynda qyzmet kórsetetin mamandardy oqytý jáne qyzmet sapasyn jaqsartý arqyly daýlardy retteý týraly zańnamany damytý jáne ózara baılanys jasaý máseleleri boıynsha áriptestikke qol jetkizdi. Osyǵan oraı Kásipodaqtar federasııasynyń aýmaqtyq kásipodaqtar birlestikteriniń bazasynda Tatýlasý ortalyqtaryn ashý qarastyrylýda. Al Almatyda ashylǵan Tatýlasý ortalyǵy sotqa shaǵymdardyń sanyn azaıtýǵa múmkindik beredi. Bitimgerlik rásimderdiń rólin kúsheıtý azamattarǵa daýlardy sotqa jetkizbeı sheshýde úlken kómek kórsetedi. Sonymen qatar 2018-2019 jyldar aralyǵynda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, Kásipodaqtar federasııasy, «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy tarapynan «Ujymdyq shart jasańyzdar!» respýblıkalyq aksııasy uıymdastyrylyp otyr. Jastar saıasatyn iske asyrýda ári oqıtyn jastardyń áleýmettik jáne eńbek quqyqtary men múddelerin qorǵaýda «Atameken» kásipkerler palatasy jáne Almaty qalasynyń jumyspen qamtý ortalyǵymen birlesip bos oryndar jármeńkesin, semınarlar, dóńgelek ústelder turaqty ótkizilip keledi.
Jumysshylar múddesin qorǵaýda halyqaralyq baılanystar da jolǵa qoıylǵan. Aǵymdaǵy jyly Túrkııanyń, QHR Haınan provınsııasy kásipodaq ortalyqtarynyń delegasııalarymen ótken kezdesýler barysynda demalys berýge, demalys bólimderin bólýge, qyzmetkerlerdi qysqartýǵa, bala kútimine arnalǵan demalysqa, jalaqyny ulǵaıtý múmkindigine qatysty shetel tájirıbeleri talqylandy.
«Almaty qalasy Kásipodaqtar ortalyǵy» aýmaqtyq kásipodaqtar birlestigi jumysshylar múddesin qorǵaýdy jetildirýge baılanysty Almaty qalasy Memlekettik eńbek ınspeksııasy jáne kóshi-qon basqarmasy, Qoǵamdyq keńes, Jastar uıymy, Isker áıelder qaýymdastyǵy, «Jas Otan» jastar qanaty, bastaýysh kásipodaqtar uıymdarymen tyǵyz baılanysta jumys istep keledi.
Elvıra Serikqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY