Jaqynda jańadan ózgerister engizilgen zeınetaqy týraly zań qoǵamda qyzý talqyǵa tústi. Endi el turǵyndary kólik nemese páter tárizdi jeke múlikti satýdan túsken kiristiń 10 prosentin Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna aýdarýǵa mindetti degen áńgimeni árkim áleýmettik jelide ár saqqa júgirtti.
Osy máselege oraı dereý sóz alǵan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Svetlana Jaqypova eldegi Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna aýdarymdardyń barlyǵy azamattyń tabysynan túsken kiristen ǵana tólenetinin túsindirdi. Bir sózben aıtqanda, jeke múlkin satýdan túsken aqshadan eshkim salyq tólemeıdi.
Vıse-mınıstr atap ótkendeı, mekeme men kásiporyn jumysshysy tek eńbekaqysynan, jeke kásipker kásipkerlik qyzmetinen, sol tárizdi jeke notarıýs kórsetken qyzmetinen túsken kiristen salyq tóleıdi. «Jeke nemese zańdy tulǵalarǵa azamattyq-quqyqtyq shart negizinde qyzmettiń nemese jumystyń belgili bir túrin kórsetetin azamattar úshin mindetti zeınetaqy jarna sol jumys nemese qyzmetiniń nátıjesinde tapqan tabysynan tólenedi», dedi S.Jaqypova.
Onyń aıtýynsha, «Áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy aıasynda qabyldanǵan túzetýlerdi júzege asyrý úshin Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi el Úkimetiniń «Áleýmettik qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderine ózgerister engizý týraly» qaýlysynyń jobasyn ázirlegen. Qaýly jobasy azamattyq-quqyqtyq sıpattaǵy shart boıynsha tabys tabatyn jeke tulǵalardyń mindetti zeınetaqy jarnalaryn tóleý tártibi men merzimin de aıqyndaýdy qarastyrady. «Búginde bul joba múddeli memlekettik organdarmen, sarapshylyq keńestermen jáne akkredıttelgen uıymdarmen kelisý prosedýrasynan ótýde», dedi Svetlana Qabykenqyzy.
Bul máselege baılanysty Májilis depýtaty Amanjan Jamalov zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly zańnyń normalaryn túsindirýlerge qatysty problemany Úkimet qaýlysyna túzetýlerdiń der kezinde engizilmegenimen baılanystyrady. Alaıda depýtat qazirgi quqyqtyq normatıvtik aktilerde azamattardy páter satýdan jáne depozıtter boıynsha syıaqy prosentterinen túsken qarjydan zeınetaqy jarnasyn tóleýdi mindetteý qarastyrylmaıtynyn aıtady.
«Qaýlyda neniń zeınetaqy jarnalaryn esepteýdiń nysany bola almaıtynyn tikeleı kórsetetin norma bar. Ol tizim kiris salyǵynan bosatylǵan kiristermen sáıkes keledi. Bul tizimge múlikti satýdaǵy jáne depozıtter boıynsha prosentterdiń qun ósiminen túsken tabystar kiredi. Jaqynda Úkimet qaýlysyna túzetýler engizilip, bul máseleniń barlyǵy sheshiledi dep senemin», deıdi Májilistegi Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi A.Jamalov.
Daýdyń basy negizi shilde aıynyń ortasynan bastap frılanserlerdiń BJZQ-ǵa kiristerdiń 10 prosentin tóleýi tıis degennen bastalǵan syńaıly. Osy máselelerge qatysty buǵan deıin BJZQ basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary Sáýle Egeýbaeva tek ýaqtyly jarna tólemegen agentter úshin ósim qarastyrylatyndyǵyn aıtqan bolatyn. «Agent degenimiz – mindetti zeınetaqy jarnasyna aqsha aýdarýǵa tıis zańdy, jeke tulǵalar. Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly zań turǵysynan olarǵa birinshi kezde aıyppul salynyp, qaıtalanǵan jaǵdaıda jaýapqa tartylady», degen bolatyn basqarma tóraǵasynyń orynbasary S.Egeýbaeva.
Ekonomıkalyq daýlar boıynsha advokat Jangeldi Súleımenov te áleýmettik jelidegi paraqshasynda múlikti satýdan túsken zeınetaqy tólemderi týraly daýǵa qatysty pikirin bildirgen.
Onyń aıtýynsha, zańdaǵy azamattyq-quqyqtyq sıpattaǵy sharttar boıynsha kirister týraly jazylǵan, oǵan páterler men avtokólikterdi satýdan kirister kelmeıdi. «Bul kirister múliktik tabys dep atalady» deıdi J.Súleımenov.
Aıta ketýimiz kerek, shildeniń 14-inen bastap zańǵa engizilgen ózgeristerge saı, azamattyq-quqyqtyq shart boıynsha tabys taýyp otyrǵan jeke tulǵalar da advokat, jeke sot oryndaýshysy, jeke notarıýs, kásibı medıator, jeke kásipker tárizdi óz tabysynan BJZQ-ǵa mindetti zeınetaqy jarna aýdarýy tıis.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»