Astanadaǵy Ulttyq mýzeıde ashylǵan «Pablo Pıkasso. Vallorıstik Selestına men keramıka» atty kórmege HH ǵasyrdaǵy eń tanymal tulǵalardyń qataryna kiretin óshpes óner ıesiniń keramıkalyq jáne gravıýralyq biregeı týyndylary qoıyldy.
Kórmeni aralaǵan aǵaıynnyń kóńilderi kók jaılaýǵa qonǵandaı kúı keshkeni talas týdyrmasa kerek. Korıfeıdiń ózi kórkemdep órnektegen túrli qumyralar, tabaqshalar, saýyttar, ań-qustar men mıftik beıneler, tańǵajaıyp tabıǵat kórinisteri eriksiz kóz súısintedi.
Kórmede kórneki qural retinde qabyrǵaǵa ilingen Pablo Pıkasso ómirbaıanynan oqyǵanymyzdaı, 1946 jyly Fransııadaǵy Vallorıs qalasyna baryp, sonaý Rım zamanynan keramıka óndirisimen aınalysatyn «Madýra» sheberhanasynyń jumysymen tanysý barysynda taǵdyrynda kúrt ózgeris bastalady. Sýretshiligi men músinshiligi azdyq etkendeı, endigi jerde keramıkanyń qyr-syryn meńgerýge kirisedi. Sonymen qoıshy, shalqyǵan shabyt aýanymen tórt myńnan asa dekoratıvti keramıkalyq pishinder jasap, attyń basyn bir-aq tartady. Onyń barlyǵyna «Pıkasso qolynan shyqqan» dep arnaıy belgi soǵylǵan kórinedi. Olardyń birazyn kózimen kórip, qolymen ustaǵan astanalyqtarda da arman joq. Qalaı bolǵanda da ulylyqpen ushyrasý joralǵysy emes pe, bul degenińiz.
Kórmedegi qundylyqtardyń ekinshi bir bóligi – Pıkassonyń ıllıýstrasııalyq qoltańbalary. Olardy Selestına serııasy dep te ataıdy. Onyń sebebi mynaý. «Selestına» – Servantestiń «Don Kıhoty» jazylǵanǵa deıin Ispanııadaǵy óte keń taraǵan tragıkomedııa. Mundaǵy basty keıipker Selestına atty aılaker áıel qos ǵashyq Kalısto men Melıbeıany óıtip-búıtip óltirip tynady. Fernando De Rohastyń bul kitaby keıin fransýz tiline aýdarylǵanda, ıllıýstrasııasyn Pablo Pıkasso jasapty. Sodan bezendirý baǵytyndaǵy sýretteri klassıkaǵa aınalyp shyǵa kelgen syńaıly.
Qazaq qaýymyna dúnıejúzilik dúldúl sýretker Pablo Pıkasso týyndylarynyń kórsetilýi – shyn máninde jaǵymdy jańalyq. Endeshe osynaý jaqsy dástúr jalǵasyn taba bergeı.
Aıtýly oqıǵaǵa arnalǵan saltanatty rásimde sóz sóılegen Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly bul Astananyń mereıtoıy aıasynda uıymdastyrylǵan shoqtyǵy bıik sharalardyń biri ekendigin atap ótti. «Pablo Pıkasso – tek sýret óneriniń ǵana emes, sonymen birge búkil órkenıet kóshiniń, jalpy adamzattyń alǵa basýyna qomaqty úles qosqan adam. О́ıtkeni mynaý bozjaınaq dúnıeniń sulýlyǵyn bar boıaýymen qaǵaz betine túsirip, oǵan erekshe ár bere bilý árkimniń qolynan kele beretin is emes», dedi ol oıyn túıindep.
Bul keshte Italııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Paskýale D’Avıno men elimizdegi Ispanııa elshiligi mıssııasy jetekshisiniń orynbasary Aıkı Maýleon Mýramatsý memleketter arasyndaǵy meımandostyq belgisindeı osynaý ıgi istiń oıdaǵydaı júzege asýyna tilektestikterin bildirdi. «Álemge áıgili Pıkassonyń jeke kórmesi Qazaqstanda tuńǵysh ret uıymdastyrylyp otyr. Kórkem shyǵarmalar kóptiń kóńilinen shyǵyp, murajaıǵa kelýshilerdi qýantaryna senimimiz mol», desti olar ortaq pikirlerin jetkizip. Eki birdeı el resmı ókilderiniń qosa qabattasa sóıleýi tegin emes. Sebebi Pablo Pıkasso Ispanııanyń týmasy bolǵanymen, onyń osy kórmedegi muralaryn saqtaýshylar ıtalııalyq kolleksıonerler.
Al venesııalyq ónertanýshy ǵalym Djan Kamıllo Kýstoza bolsa, qazaqstandyq kórermender kózaıymyna aınalýy tıis 32 gravıýralyq jáne 66 keramıkalyq jádiger uly sheberdiń ómiriniń sońǵy kezderinde dúnıege kelýimen de qundy ekendikterine ekpin túsire aıtty.
Talǵat BATYRHAN,
«Egemen Qazaqstan»