Ár jyldaǵy egin oraǵynyń ózine tán ereksheligi bolmaı qalmaıdy. Bıylǵy ózgeshelik – aýa raıynyń salqyndyǵy men qolaısyzdyǵy, úzdiksiz jaýǵan jaýynnyń saldarynan kóktemgi egis jumystarynyń aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda bir-eki aptaǵa kesh bastalǵandyǵy. Sondaı-aq bıyl Aqtóbe óńirinde dándi daqyldar alqabynyń kólemi ájeptáýir ulǵaıyp, 700 myń gektarǵa jetti.
Aqtóbelik dıqandar alǵa qoıǵan maqsattaryna qol jetkize ala ma? Bul saýalǵa ázirshe naqty jaýap qaıtarý erterek. О́ıtkeni óńirdegi egin alqaptarynyń basym bóliginde bıdaı masaqtarynyń dándenýi men tolysý kezeńi endi ǵana aıaqtalyp keledi. Soǵan qaramastan qazirgi kúni alqaptarda kúzdik bıdaı men arpany orý jumystary bastalyp ketti. Atap aıtqanda, Qobda, Mártók, Muǵaljar jáne Temir aýdanynyń agrarshylary 20 myń gektardan astam egistiktiń ónimin oryp úlgerdi. Mundaǵy ónimdilik ár gektarǵa shaqqanda 7,5 sentnerdi quraıdy. Sýarmaly egistik bolmaǵandyqtan muny tómen kórsetkish deýge bolmas. Mundaı jaǵdaıda bıdaıdyń quramyndaǵy qamyrlylyq mólsheri joǵary bolady dep tujyrymdaıdy agrarshy ǵalymdar.
Aldaǵy kúnderde aımaqta jappaı egin oraǵy naýqany qarqyn alady dep kútilýde. Qazirgi kúni oǵan qajetti aýylsharýashylyq tehnıkalarynyń 98 prosenti jaýapty kezeńdi oıdaǵydaı ótkizý úshin saqadaı saı. Sondaı-aq dıqandardy janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etý isinde de aıta qalarlyqtaı kedergiler joq. О́ıtkeni ótken shilde aıynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi oblystaǵy egin orý naýqanyn qalypty jaǵdaıda júrgizý úshin 8,5 myń tonna dızeldik otyndy jeńildetilgen baǵamen bólipti. Lıtriniń baǵasy − 162 teńge. Naryqta baǵa 182 teńge ekenin eskersek, munyń ózi astyq ósirýshiler úshin ájeptáýir kómek bolyp shyǵady. Iаǵnı bul jeńildetilgen otyn 11 prosentke arzan.
Qazir dızeldik otynnyń teń jartysynan astamy oblysqa jetkizilgen. Sondaı-aq birqatar bóligi aýylsharýashylyq taýaryn óndirýshilerge bólindi. Búginde oblysta aýa raıy egis orý naýqanyn kidirissiz júrgizýge qolaıly. Osy múmkindikti bos jibermeýge astyq ósirýshiler bir kisideı jumylyp otyr.
Taǵy bir aıtaıyn degenimiz, óńirde sonaý keńestik kezeńde salynǵan elevatorlar men astyq saqtaý qoımalarynyń birazy keıingi kezde ıesiz qalǵany, endi birazy eskirgeni jasyryn emes. Soǵan qaramastan oblysta 2018 jyldyń ónimin saqtaýǵa qajetti barlyq sharalar jasalǵan. Munda alty qambaǵa astyq qabyldaý úshin arnaıy lısenzııa berilgen. Onyń syrtynda oblystaǵy kóptegen jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter men agrofırmalarda ózderiniń astyq saqtaý oryndary bar ekenin eskersek bul iste kidiris bolmaýǵa tıis.
Temir Qusaıyn,
«Egemen Qazaqstan»