Qyzylordada kásipkerler kóbeıip keledi

Degenmen sońǵy jyldary mem­lekettik baǵdarlamalar aıasynda óndiris oryndary aıaǵynan nyq turyp keledi. Ázirge shetel ónimderimen úzeńgi qa­ǵysýǵa shamasy jetpegenimen, ishki naryq­tyń yndynyn jabýǵa jetip ja­tyr. Osy oraıda jyl saıyn ót­kiziletin úzdik taýarlar kór­mesi búgingi men bolashaqtyń baǵ­da­ryn kórsetip keledi.

Qyzylordada kásipkerler kóbeıip keledi

Jaqynda Qyzylordada oblys ákim­digi men Kásipkerler palatasynyń uıym­dastyrýmen «Qazaqstannyń úzdik taýary – 2018» oblystyq kórme-baı­qaýy ótti. Bir qýanyshty jaıt, otan­dyq taýar óndirýshiler qata­ry­nyń jyl saıyn ósip kele jat­qa­ny baıqalady. Máselen, 2016 jyly kórmege 17 kásipker ǵana taýaryn qoısa, ótken jyly olar­dyń qatary 22-ge jetken. Bıyl 34 kásipker qatysty. 

Oblys ákimi Qyrymbek Kó­sher­­baev­ 2018 jyldy «Jappaı kásip­kerlik­ti qoldaý jyly» dep jarııa­laǵany bel­gili. Osy isti alǵa bastyrý úshin ózin-­ózi tıim­siz jumyspen qamtyǵan jáne ju­­mys­syz júz myńǵa jýyq adam­ anyqtalǵan edi. Búginde olardyń 27 myńǵa jýyǵy jumysqa orna­las­tyrylǵan. Kásipkerlikke ıke­mi barlarǵa «Bastaý – Bıznes» jo­ba­lary arqyly jeke kásibin ashýǵa kómek jasalǵan. Osy jumys­tardyń arqasynda kásip ashyp, endi óz ónimin kórme-baıqaýǵa qoıyp jatqandar bar.

Sonymen oblystaǵy myna­ úz­dik taýar óndirýshiler báseke­les­terinen qara úzip shyqty. «О́ndiristik maqsattaǵy úzdik taýarlar» atalymy boıyn­sha jeńim­paz bolǵan úsh kásiporyn­dy aıtyp óteıik. Olar – «Qazaqstan­nyń «Kemıkal» munaı hımııalyq kompanııasy» JShS, «Asem tas» JShS, «Janzere» JShS. 

«Halyqqa arnalǵan úzdik taýar­lar» atalymy boıynsha úz­dik dep tanylǵan «DALATEX» JShS aıyna 11 myń dana erler jeı­desin tigedi. Kásiporynda 40 adam jumys isteıdi. Osy atalymdaǵy taǵy bir jeńimpaz «Narıman» jeke kásipkerligi Shıeli aýdany, Bestam aýyldyq okrýginde ornalasqan. Mýzykalyq quraldar ázirleıtin kásipker aı saıyn 20 mýzykalyq qural-jabdyq jasaıdy. 3 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Qyzylorda qalasyndaǵy «Sultan Súırik» JShS toqyma ónimderin shyǵaratyn seriktestik jylyna 10 myńnan astam tuty­ný­shyǵa qyzmet kórsetedi. «Úzdik azyq-túlik taýarlary» atalymy boıynsha «Araltuz» AQ jeńim­paz dep tanyldy. Aral aýdany­nyń Jaqsyqylysh kentinde orna­lasqan kásiporyn jyl saıyn 500 myń tonnadan astam tuz óndiredi, seriktestikte 1213 adam eńbek etedi. «SPK Qyzylorda balyq» JShS 2012 jyly quryl­ǵan. Qazaly aýdanynyń Áıteke bı kentinde ornalasqan kompanııa balyq ónimderin shyǵarady. Jy­lyna 1260 tonna balyq ónim­derin óńdeıtin zaýytta 50 adam jumyspen qamtylǵan. Al «AB INVEST GROUP» JShS saflor maıyn óndiredi. Kásiporyn 7 adamdy jumyspen qamtyp otyr.

Shara sońynda «Qazaqstan­nyń úz­dik taýary – 2018» oblys­tyq kórme-baıqaýyna ónimde­rin ákelip, belsendi qatys­qan kásipkerlerdi Kásipker­ler pala­tasynyń dırektory Ǵalymbek Jaq­sylyqov alǵys hattarmen marapattady. Oblystyq kór­me-baıqaý jeńimpazdary osy jyl­dyń qazan aıynda Astana qala­synda ótetin respýblıkalyq kór­me-baıqaýǵa qatysady.

Almatynyń kompanııalary belsene atsalysty

О́tken aptanyń sońynda Almaty qalasynyń da úzdik kásipkerleriniń esimderi belgili boldy. Megapolıstiń jergilikti 60 kompanııasy «Qazaqstannyń úzdik taýary» óńirlik kórme-baı­qa­ýyna qatysyp, ónimderin ortaǵa saldy. Olardyń basym bóligi – baıqaýǵa birinshi ret qatysyp otyrǵan jas kásiporyn­dar.

Kórme túrinde ótken baıqaýda nan, sút ónimderin shyǵaratyn, aıaq kıim, syrt kıim tigetin, tú­ıe júninen taýar óndiretin, aýyl sharýashylyǵy, medısına jáne bıologııalyq preparattar óndi­retin, jıhaz shyǵaratyn kompanııalar, týrızmdi damytýǵa septigin tıgizýge umtylǵan jer­gi­lik­ti kásipkerler de baq synady. 

Burynnan belgili óndirýshi­lerdiń arasynda Almaty teh­nolo­gııa­lyq ýnı­ver­sıtetiniń jeńil ónerkásip jáne dızaın fakýl­teti stýdentteriniń qoly­nan shyqqan «Umaı ana» jobasy bar. Týrısterge arnalǵan tábárik túrindegi jıyntyqta tórt tilde jaryq kórgen Umaı ana týraly ańyz kitap, sómke, aýdıo-ki­tap jáne Umaı ana qýyrshaǵy usynylǵan. Sol sııaqty akademık Tóre­geldi Sharmanovtyń ıdeıasy boıyn­sha iske asyp jatqan bıe sútinen jasal­ǵan shokoladtar da kórmege kelý­shilerdiń qyzy­ǵýshylyǵyn oıatty.

Eki kúnge sozylǵan «Qazaq­stannyń úzdik taýary» óńirlik baıqaýyn sapa jolyna túsken almatylyq kásipkerlerdi qaı turǵyda da qulshyndyratyn jarys ári úlken jeńiske bastaıtyn joldama dep te qarystyrýǵa bolady.

Kásipkerler úshin aıtýly is-sha­ra­ǵa «Atameken» UKP Bas­qarma tór­aǵasynyń orynbasary Eldos Ramazanov, Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek, «Atameken» UKP baıqaý­lardy uıymdastyrý jónin­degi basqarýshy dırektory Sal­tanat Ábdikárimova, Almaty qalasy kásipkerler palatasy óńirlik keńesiniń tóraǵasy Iýrıı Tileýmuratov, Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń dırektory­ Baǵdat Telebaı, sondaı-aq bıznes-qoǵam­dastyq pen memlekettik organ­dardyń ókilderi qatysty.

Sonymen memlekettik mekemeler men «Atameken» ult­tyq kásipkerler pala­tasy ókil­­de­rinen quralǵan saraptaý­ komıssııasynyń sheshimimen Alma­ty qalasy boıynsha­ «Qa­zaq­­stannyń úzdik taýary»­ óńir­lik kórme-baıqaýy jeńimpaz­darynyń tizimi tómendegideı bol­dy. «О́ndiristik maqsattaǵy úzdik taýar­lar» atalymynda «Almaty elektr-me­hanıkalyq zaýyty» JShS, «Almaty avtotirkemeler zaýyty» JShS, «Almaty kópir qurylysy zaýyty» JShS top jardy. 

«Halyqqa arnalǵan úzdik taýarlar» atalymynda «Semıramı­da» tigin fırmasy» JShS, «Adal Plent»JShS, «Elteks Alataý» JShS jeńiske jetti.

Almatynyń «Úzdik azyq-tú­lik taýarlary» ataǵyna «EFKO Almaty» JShS, «Igelı­ko­va D.M» JK, «Qyzyl aıdahar» JShS laıyq dep tabyldy. Osy arada zańnamalyq ózgeristerge baılanysty, bıyl árbir atalym boıynsha teńdeı úsh jeńimpaz tańdalyp, júlde birinshi, ekin­shi jáne úshinshi oryndarǵa bólin­begenin atap ótý kerek.

«Búgin úzdikterdiń úzdigi bas qosty. Bular – ónerkásip baıra­ǵy, Qazaqstan bıznesiniń elıtasy sanalatyn kompanııalar. Saraptaý komıssııasynyń aldynda qıyn tańdaý turdy. Baıqaýǵa qa­tysyp otyrǵan árbir kompanııa je­ńim­paz atanýǵa ábden laıyq boldy», dedi Almaty qalasy kásipkerler palata­synyń dırektory Baǵdat Telebaı.

Almaty qalalyq ákimdiginiń ókil­deri óńirlik baıqaýda jeńis­ke jetken aldyńǵy qatar­ly iskerler «Qazaqstannyń úz­dik taýary» respýblıkalyq baı­qaýynda da júldeli oryndardan tabylatyndyǵyna senim artyp otyr.

Baqtııar TAIJAN,

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan»