Bıyl Bilim jáne ǵylym mınıstrligi jańa oqý jylyn birqatar jańalyqtarmen bastaǵaly otyr. 2018-2019 oqý jylynda mektepte oqıtyn balalar sany shamamen 2 mln 990 myńǵa jetpek. Álbette bul málimet birinshi qyrkúıekke deıin áli tolyǵa túsetinin eskergenimiz jón. Onyń ishinde birinshi synypqa qabyldanatyn baldyrǵandardyń sany 1 tamyzdaǵy esep boıynsha – 329 346 oqýshy.
6 jasqa tolmaǵandar da mektepke barady
Oqý jylynyń 1 qyrkúıekten bastalatynyna qaramastan, balany mektepke berý sharalaryn aldyn-ala oılastyrǵan jón. Bıyldan bastap elimizdegi jalpy bilim beretin uıymdardyń uıǵarymy boıynsha birinshi synypqa jeti jasqa tolǵan balalar jáne aǵymdaǵy kúntizbelik jyly alty jasqa tolatyn balalar da qabyldanatyn bolady. Iаǵnı qyrkúıek-jeltoqsan aılarynda týǵan balalar birinshi synypqa bara alady. Sebebi kúntizbelik jyldyń sońyna deıin olar tolyq alty jasqa tolady jáne mektepke qabyldanýǵa quqyǵy bar. Sondaı-aq tıptik erejelerge sáıkes, bilim alýshylardyń daıarlyq deńgeıi jáne damý dárejesi boıynsha synyptardy tolyqtyrýǵa jol berilmeıdi, bir synyptaǵy oqýshylar sany 25-ten aspaýy tıis.
Dırektorlar ortaq kelisimmen taǵaıyndalady
Aǵymdaǵy jyly elimizdegi mektepterdi akkredıtteý jáne mektep dırektorlaryn taǵaıyndaý máselesinde birqatar ózgeris bolmaq. Vıse-mınıstr Ashat Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, endigi ýaqytta bilim basqarmalary men bólimderi mektep dırektorlaryn derbes taǵaıyndaı almaıdy. Budan bylaı olar «Daryn» ortalyǵymen ortaq kelisimge kelýge mindetti.
Aǵylshyn tilinde sabaq berile bastaıdy
Jańa oqý jylynda keıbir mektepter 10 jáne 11 synyptar úshin birneshe pándi aǵylshyn tilinde oqytpaq. Mınıstrliktiń josparyna súıensek, taıaý ýaqytta qazaqstandyqtar pánderdiń 80%-in aǵylshyn tilinde oqyp úırenýi kerek. Búgingi tańda olarǵa dáris berý úshin aǵylshyn tilin V2 deńgeıinde biletin 7 myń pedagog daıyn. Atalǵan muǵalimder hımııa, fızıka, bıologııa, ınformatıka pánderin aǵylshyn tilinde oqytady. Sondyqtan 2018-2019 oqý jylynda jalpy bilim beretin 2 myń mektep nemese mektepter sanynyń 41 prosenti tórt pándi aǵylshyn tilinde oqytýdy bastaıdy. Alaıda bul eki myń mektep qyrkúıekten bastap aǵylshyn tilinde oqytýǵa tolyq kóshedi degen sóz emes. Mınıstrliktiń aıtýynsha, munda arnaıy ádisteme men tehnologııa bar. Kelesi jyly 12 myń pedagog aǵylshyn tilinde sabaq berýge daıyn bolady dep kútilýde.
Jańa pánder engiziledi
Sondaı-aq kelesi 2019-2020 oqý jylynan bastap elimizdiń barlyq orta mektepterinde «Kásipkerlik negizderi» páni 10-11 synyp oqýshylaryna aptasyna eki ret oqytylady. Bıylǵy oqý jylynan bastap osy pán boıynsha baǵdarlama jáne oqýlyq aprobasııadan ótpek. Aprobasııa elimizdiń barlyq 17 óńirinde júrgizilip, mektep muǵalimderi tıisti kýrstardy aıaqtady. Mınıstrlik atalǵan pán oqýlyǵynyń birinshi nusqasy daıyn ekendigin jetkizdi.
Aǵymdaǵy jyldyń qazan aıynan bastap mektepterge jańadan «О́lketaný» páni engiziledi. Integrasııalanǵan oqýlyqty 5-6-7 synyp oqýshylary qazaq jáne orys tilderinde oqıtyn bolady. Kitaptyń mazmuny Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men óńirlerde qurylǵan arnaıy saraptamalyq komıssııanyń tekserisinen ótip maquldanǵan. Qurastyrýshy 8 avtor jıyrma saǵattyq baǵdarlamada bala óz betinshe izdenýge beıimdeletindigin aıtady. Mınıstrlik tapsyrysy boıynsha daıyndalǵan oqýlyq Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn negizge alǵan. Kitapqa tarıh, qazaq ádebıeti, geografııa, mýzyka sııaqty 4 pán kirip otyr.
Elektrondy júıe jumysty jeńildetedi
Jańa oqý jyly qarsańynda barlyq mekteptiń oqýlyqtarmen 100 prosent qamtylýy, onyń ishinde jańartylǵan bilim berý mazmuny bar oqýlyqtar sanynyń jetkilikti bolýy mınıstrlik tarapynan qatań qadaǵalanýda. Sonymen qatar jańa oqý jylynan bastap mekteptegi qaǵazbastylyq máselesin de qysqartý qolǵa alynbaq. Elektrondy kúndelik pen elektrondy jýrnaldar, ata-analarmen baılanys ornatý úshin arnaıy daıarlanǵan uıaly qosymshasy qaǵazbastylyqty birshama azaıtpaq. 1 synypqa elektrondy qabyldaý júıesi de ustazdardyń jumysyn jeńildetedi.
Ustazdar qaýymy úshin taǵy bir jańalyq – bıyl bilim berýdiń jańa baǵdarlamasyna sáıkes, attestasııadan jalpy bilim beretin orta mektepterdiń muǵalimderi ǵana ótse, endi qarasha aıynan bastap psıhologtar da ótetinin aıta ketkenimiz jón.
3 mln balaǵa kómek kórsetildi
Bıyl on birinshi ret uıymdastyrylǵan «Mektepke jol» aksııasy 1 tamyzdan 30 qyrkúıekke deıin jalǵasady. Mınıstrliktiń Balalardyń quqyǵyn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nurbek Orshybekovtyń málimdeýinshe, osy ýaqyt aralyǵynda aksııa boıynsha 3 mıllıonǵa jýyq balaǵa 17 mıllıard teńgeden astam materıaldyq kómek kórsetildi. «О́tken jyly atalǵan kómekke qol jetkizgen bala sany 316 myń oqýshyny qurap, qaıyrymdylyq kómektiń somasy 3 mıllıard teńgege jetken. Búginde kómekke muqtaj balalardyń sany shamamen 323 myń bala, bul tizim áli de tolyǵady», dedi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»