Sońǵy ýaqytta Jańaqorǵan aýdanyndaǵy Jaıylma eldi mekeni dıqandarynyń ósirip jatqan qarbyzynyń dańqy órlep tur. Áleýmettik jelide surypy bólek, árqaısysy 12-13 kılo tartatyn Jaıylma qarbyzynan dıqan qaýymnyń kúrep paıda taýyp jatqandyǵy aıtylyp júr.
Árıne, erte kóktemnen ala jazǵa deıin qolynan aı mańdaı ketpeni túspeı, alqaptyń ishinde daqyldy jaǵadan alǵan aramshóptermen kúresip júretin, merziminde sýarylýyn qadaǵalaıtyn dıqan mańdaı teriniń aqtalǵandyǵy óte jaqsy. Bul bazbireýler oılaǵandaı bir maýsym bel aýyrtyp pishen aqshany qaltaǵa basatyndaı ońaı tirlik emes. Ony sharýalar jaqsy biledi. Búginde olar 500 gektar jerge egilgen daqyldan keminde 10 myń tonna ónim jınap alýdy maqsat etip otyr.
Ár óńirde sol aımaqtyń atyn shyǵaratyn brendteri bolady. Máselen, Qaraǵandy oblysyndaǵy Jańaarqa aýdanynyń qymyzy erek. Kúbini tobylǵymen ystap, pisken saıyn qýaty artyp, betinde meıizdeı-meıizdeı bolyp qara qoshqyl maıy júzip júretin Jańaarqa qymyzyn sol aýyldaǵylar kúnde iship júrgen soń baıqamaıtyn shyǵar, al syrttan kelip, alǵash ret dámin tatqan adam aýyzynyń sýy quryp ańyzdaı aıtyp júredi. Negizinen jýsandy, seleýli dalanyń shóbi asyl bolsa kerek. Sol sııaqty Jaıylma qarbyzynyń dámi de ózgelerden til úıirer qasıetimen erekshelenedi. Dıqandardyń qaı daqylǵa bolsa da tyńaıtqyshty kóp beretindigi belgili. Sondyqtan da ónimder tabıǵı qasıetin saqtaı bermeıdi. Al Jaıylmada tyńaıtqyshtyń ornyna organıkalyq qorek beriledi. Baqsha egistigi Qarataý irgesindegi Jıdeli sý qoımasynan sýarylady.
Árıne, aýyl sharýashylyǵy memlekettik járdemsiz kútken údege jetkize bermeıtindigi belgili. Dıqandar «Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý qory» arqyly «Eginjaı» baǵdarlamasymen jeńildetilgen nesıe alǵan. Tehnıkalar jańaryp jatyr.
Jańaqorǵan aýdanynyń ákimi Ǵalym Ámireev memlekettik qoldaýdyń arqasynda Jaıylma qarbyzyn eksportqa shyǵýyna múmkindik týyp otyrǵanyn aıtady. Sapasy joǵary, baǵasy qaltaǵa qonymdy taýardy kórshi memleketterden de attaı qalap otyrǵan saýdagerler jetkilikti kórinedi. Reseıdiń Chelıabınsk qalasynan kelisimshart arqyly tasymaldaýǵa nıet bildirip otyrǵan kásipkerler bar. Elimizdiń soltústik oblystarynan da «biz qur qalyp ketpeıik» degen bazyna aıtylyp jatqanǵa uqsaıdy.
Aýdan ákimi Qyzylorda shaharynan tek Jaıylma qarbyzy satylatyn núkteler ashýǵa múddelilik tanytyp otyr. Osylaısha Jaıylma qarbyzy Qyzylordanyń maqtanyshyna aınaldy. Jartysy bal, jartysy sheker Syr qaýynyna qurmet erteden bar. Jaz qyzyǵynyń bazary osylaı qaınap jatyr.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy