Keshe Astanadaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde jańa 2018-2019 oqý jylyna daıyndyq týraly baspasóz máslıhaty ótti. Sharaǵa Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev, vıse-mınıstr Ashat Aımaǵambetov qatysty. Jıyn barysynda mınıstr ótken jyly Elbasy, Úkimet bilim salasyna, jastarymyz ben ustazdarǵa erekshe nazar aýdaryp, birshama mańyzdy másele sheshilgenin atap ótti.
«Álippe» men «Býkvar» bazalyq oqýlyqtary daıyndalýda
Atalǵan jıynda aldymen mektepke deıingi bilim jaıy sóz boldy. «Búgin memleket-jekemenshik áriptestigi jaqsy damyp keledi. Jekemenshik balabaqshalar úlesi 30 prosentten asty. Al 3-6 jastaǵy balalardy balabaqshamen qamtýdy 93%-ke jetkizdik. «Balapan» baǵdarlamasy arqyly balabaqshalardaǵy jalpy oryn sany halyqtyń suranysynan asty. Biraq aımaqtarda dısbalans bar. Ásirese Almaty men Astanada defısıt úlken. Odan keıingi mańyzdy jumys – balabaqshaǵa kezekke turý men joldama berýdi tolyǵymen elektrondy formatqa aýystyrý. Sonda kezek jarııa túrde jáne tez jyljıtyn bolady» dedi E.Saǵadıev. Mınıstrliktiń habarlaýynsha kelesi jyldan bastap 0-shi synyp tárbıeshileri men muǵalimderdi daıyndaý jumysy bastalady. Latynsha «Álippe» jáne kırılısada «Býkvar» bazalyq oqýlyqtaryn daıyndaý jumysy júrip jatyr. Oqýlyqtar 2020-2021 oqý jylyna daıyn bolady. Orta bilimge ótken jyly kóp kóńil bólindi. Bul deńgeıde kestege sáıkes jańartylǵan mazmunǵa kóshý jumystary jalǵasýda. Jańa oqý jylynan bastap 3, 6, 8-shi synyptar mazmuny jańartylǵan baǵdarlamamen oqı bastaıdy. 4, 9, 10-shy synyptarda aprobasııa bastalady. «Qazirgi kúni respýblıka boıynsha oqýlyqtardy mektepterge jetkizý 99,4 prosentti qurady. Oqýlyqtardyń sapasyn jaqsartý úshin kóp jumys atqaryldy. Bıyl oqýlyqtardyń sapasy joǵary bolady dep senemiz. Oqýlyqtardyń elektrondy nusqalary engizildi», dedi mınıstr.
«Informatıka» páni 3-shi synyptan bastalady
Sonymen qatar vedomstvo basshysy osy jyly 1-11 synyptarǵa arnalǵan jańa memlekettik bilim berý standarttary, jańa tıptik oqý josparlary men oqý baǵdarlamalary bekitilgenin, endi tek qana bir tıptik oqý jospary bolmaıtynyn, birneshe tıptik oqý jospary daıyndap bekitilgenin atap ótti. Sonyń negizinde mektepke ózine keletin jospar boıynsha jumys isteýine múmkindik berilgenin, barlyq mektepke osy TOJ-dar arqyly akademııalyq derbestik berýdi durys dep esepteıtinin jetkizdi.
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda 5-7 synyptarda «О́lketaný» kýrsy alǵash ret engiziledi. Oqýlyqtar mazmunyn óńirlerde qurylǵan avtorlyq toptarmen birge jasadyq. Búginde oqýlyqtar daıyn. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, bıyl «Informatıka» páni 3 synyptan bastalady. «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasynyń aıasynda ınformatıka sabaǵy kelesi jyldan 1-2 synyptarǵa engiziledi. Onyń baǵdarlamalary daıyndalýda. Sıfrly bilim berý resýrstary belsendi qoldanylýda, dedi E.Saǵadıev.
Jıyn barysynda Bilim jáne ǵylym mınıstri elektrondy qujattardy keń jolaqty ınterneti joq mektepterde ǵana qaǵaz túrinde toltyrýǵa ruqsat beriletinin atap ótti.
Sonymen qatar Elbasy Joldaýynda aıtylǵan mindetterdi júzege asyrý maqsatynda jańa oqý jylynan bastap jańartylǵan bilim berý mazmuny boıynsha sabaq beretin 205 myń muǵalimniń jalaqysy 30%-ke kóbeıgendigin aıta ketken jón. Jáne bıyl pedagogtardy attestattaýdyń jańa júıesi engizildi. Bul biliktilik sanattary úshin laýazymdyq jalaqyǵa 30%-ten 50%-ke deıin qosymsha ústemeaqyny qarastyrady. «Attestattaýǵa mamyr aıynda 60 myńǵa jýyq muǵalim qatysyp, 36 myńnan astamy attestasııadan ótti. Olar 63 prosentti qurady. Osy jyldyń qyrkúıek aıynan bastap jańa attestasııa tártibinen ótken muǵalimderge kategorııalaryna sáıkes qosymsha aqy tólenedi. Sonymen birge aǵymdaǵy jyly 110 myńnan astam pedagog respýblıkalyq bıýdjet esebinen biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótýde. 8 myńnan astam pán muǵalimderi jeke pánderdi aǵylshyn tilinde oqytý úshin tildik kýrstarda oqýda. Olardyń 5 myńǵa jýyǵy osy oqý jylynan bastap sabaq berýge kirisedi», dedi Erlan Kenjeǵalıuly.
Granttar ýnıversıtetterge emes, balalarǵa beriledi
Bıyl Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń bes áleýmettik bastamasy boıynsha qosymsha 20 myń grant bólingeni belgili. Sońǵy ýaqytta uıaly telefondarǵa kóptegen joǵary oqý oryndarynan «shektik baldy jınasań boldy, oqý ornymyzǵa qabyldaımyz» degen mazmunda hattar legi kelip jatqany jasyryn emes. Osy oraıda jýrnalıster tarapynan qoıylǵan saýalǵa mınıstr óz oıyn bildirdi.
«Birinshiden, granttar ýnıversıtetterge emes, balalarǵa beriledi. О́ziniń grant ıegeri atanǵanyn kez kelgen túlek ınternet resýrstary arqyly bilýge tolyq múmkindigi bar. Al jańaǵydaı tarap jatqan aqparattar senimsiz hattar deýge bolady. Egerde ýnıversıtet jarnama retinde nemese belgili bir túlekke ózderiniń granttaryn beremiz dese, biz bul máselege eshqandaı qarsylyq tanyta almaımyz. Bul oqý ornynyń óziniń ishki máselesi», dedi ol.
Bilim jáne ǵylym mınıstri qyrkúıektegi mańyzdy máselelerdiń biri jataqhana jaıyna da toqtalyp, osy oraıda atqarylyp jatqan máselelerge mán berip ótti.
«Jataqhana máselesine qatysty Elbasy bastamasymen jańa mehanızmdi bekittik. Jataqhanalardy jekemenshik kompanııalar, ýnıversıtetter salsa, ınvestısııalyq qarjysyn 8 jylda qaıtaryp beretin bolamyz. Qazir bizde 77 myń orynǵa eseptelgen jataqhana qurylysyn salý úshin óńirlerden jer bólingen bolatyn. Aldaǵy ýaqytta osy másele tóńireginde jumysty jalǵastyratyn bolamyz», dedi mınıstr.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»