Búgin QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómektiń sapasyn jetildirý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar máselesi qaraldy. Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov baıandama jasady.
G
M
T
Opredelıt ıazykAzerbaıdjanskııAlbanskııAmharskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGavaıskııGaıtıanskııGalısııskııGollandskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKırgızskııKıtaıskıı TradKıtaıskıı ÝprKoreıskııKorsıkanskııKýrmandjıKhmerskııKhosaLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııLıýksembýrgskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaıalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııPýshtýRýmynskııRýsskııSamoanskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSındhıSlovaskııSlovenskııSomalııskııSýahılıSýndanskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFılıppınskııFınskııFransýzskııFrızskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııShonaShotlandskıı (gelskıı)EsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı
AzerbaıdjanskııAlbanskııAmharskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGavaıskııGaıtıanskııGalısııskııGollandskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKırgızskııKıtaıskıı TradKıtaıskıı ÝprKoreıskııKorsıkanskııKýrmandjıKhmerskııKhosaLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııLıýksembýrgskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaıalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııPýshtýRýmynskııRýsskııSamoanskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSındhıSlovaskııSlovenskııSomalııskııSýahılıSýndanskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFılıppınskııFınskııFransýzskııFrızskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııShonaShotlandskıı (gelskıı)EsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı
Zvýkovaıa fýnksııa ogranıchena 200 sımvolamı
Nastroıkı : Istorııa : Obratnaıa svıaz : DonateZakryt
«100 naqty qadam» ult josparynda alǵashqy medısınalyq kómek aýrýlardyń aldyn alý jáne onymen erte kúresý úshin ulttyq densaýlyq saqtaý salasynyń ortalyq býyny bolady dep kózdelgen. Soǵan baılanysty, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómekti (AMSK) jetildirý boıynsha jumystar júrgizýde.
Mınıstr E. Birtanov Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń anyqtamasyna sáıkes AMSK — jekelegen adamdardyń, otbasynyń jáne qaýymnyń ulttyq densaýlyq saqtaý júıesimen baılanysynyń birinshi deńgeıi bolyp tabylady jáne tıisinshe AMSK adamdardyń turatyn jeri men jumys isteıtin ornyna barynsha jaqyn bolýy tıis ekenin atap ótti.
Alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń negizgi fýnksııalary:
saýyqtyrý men profılaktıka; aýrýlardy erte anyqtaý; medısınalyq kómek kórsetý; sozylmaly aýrýlardy baqylaý.Qazirgi tańda, Qazaqstanda AMSK kórsetetin 524 medısına uıymy bar, olardyń 29% — jekemenshik uıymdar. AMSK uıymdarynda 10 216 ýchaske bar, onyń 60%-dan astamy jalpy praktıka dárigerleriniń ýchaskeleri (6205), 20% — pedıatrııalyq ýchaskeler (2041), 18% — terapııalyq ýchaskeler (1880).
Mınıstr dárigerler júktemesiniń kólemine nazar aýdardy. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń derekterine sáıkes, Qazaqstanda AMSK kórsetetin bir dárigerge bekitilgen halyqtyń sany 1950 adamdy quraıdy, bul EYDU elderiniń kórsetkishterinen joǵary (1500 adam). E. Birtanovtyń aıtýynsha, bekitilgen halyqtyń sany boıynsha maqsatty kórsetkishke qol jetkizý maqsatynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek uıymdarynda qosymsha 1 531 ýchaske ashý qajet.
«Bekitilgen halyq sanynyń tómendeýi dáriger júktemesiniń azaıýyna ákeledi, halyqty profılaktıkalyq tekserýmen qamtý deńgeıi jaqsarady. Máselen, 2017 jyly alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń 1 dárigerine shaqqanda halyqtyń sany 90 adamǵa deıin tómendegeni halyqtyń profılaktıkalyq maqsatta qaralýyn 18%-ǵa nemese 2 mıllıon adamǵa kóbeıýine alyp keldi», — dedi E. Birtanov.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aqparattaryna sáıkes, 2018 jyldyń 6 aıynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdaryna 9 mıllıonnan astam adam júgingen. AMSK uıymdaryndaǵy konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterdi taldaý elimizdiń turǵyndarynyń hırýrg, oftalmolog, nevropatolog, otolarıngolog, akýsher-gınekolog sekildi beıindi mamandardyń qyzmetterin asa qajet etetinin kórsetti. Bul mamandarǵa júgingen 5 mıllıonnan astam turǵyndar qyzmet túrlerin aldy.
E. Birtanov kadrlyq áleýet týraly aıta otyryp, densaýlyq saqtaý júıesinde beıindi dárigerlerdiń jetkilikti mólsheri bar ekenin, dárigerlik kadrlarmen qamtamasyz etý 10 myń halyqqa shaqqanda 31,2 kórsetkishti quraıtynyn, bul EYDU elderindegi kórsetkishke sáıkes keletinin (33) aıtyp ótti.
Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kóleminiń qurylymynda AMSK-ti qarjylandyrý úlesi 43%-dy qurady. Alǵashqy medısınalyq kómekti qarjylandyrý kólemi 2018 jyly keshendi jan basyna shaqqandaǵy normatıvten, yntalandyrýshy bóliginen, qymbat konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterden (stomatologııa, KT, MRT, PTR jáne basqalar), ambýlatorııalyq dárilik qamtamasyz etý shyǵystarynan jáne onkologııalyq aýrýlarǵa skrınıngterden turady.
Sondaı-aq, E. Birtanov alǵashqy medısınalyq kómektiń qyzmetine qoljetimdilik pen sapasyna, medısına qadrlarymen qamtamasyz etý jáne olardyń biliktiligi, konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterdi jetildirý, AMSK ınfraqurylymyn damytý, sonyń ishinde MJÁ jobalaryn engizý arqyly AMSK shaǵyn ortalyqtaryn qurý sharalaryn týraly baıandady. 2020 jylǵa qaraı osy baǵytta memlekettik-jekemenshik áriptestiktiń 60 jobasyn iske asyrý josparlanýda.
Osy baǵyt aıasynda «Úı janyndaǵy dáriger» jobasyn iske asyrý boıynsha Astana qalasy ákimdiginiń oń tájirıbesin atap ótý qajet. Qazirgi ýaqytta Astana qalasynda joba sheńberinde osyndaı úsh AMSK ortalyǵy jumys isteıdi. Budan basqa, 2016 jyly Astana qalasynyń №8 emhana bazasynda alǵashqy medısınalyq kómek dárigerleriniń praktıkasyn qurý jobasy iske asyrylǵan bolatyn, onda dárigerler toptyq praktıkanyń quryltaıshylary bolyp aıqyndaldy. Jobany iske asyrý nátıjesinde konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterdi tutyný 33%-ǵa tómendedi, dárigerler men meıirgerlerdiń jalaqysy 2 esege ulǵaıdy, medısınalyq qyzmet sapasynyń ındıkatorlary 1,5 esege jaqsardy. Mınıstrlik osy baǵytta jumysty jalǵastyrýdy josparlap otyr. Qor arqyly jekemenshik, derbes jáne toptyq dárigerler praktıkasyna odan ári qoldaý kórsetiletin bolady.
Alǵashqy medısınalyq kómek mamandarynyń quzyretin arttyrý boıynsha birinshi baǵyttyń sheńberinde beıindi dárigerlerdiń ókilettikterin berýdi eskere otyryp, alǵashqy medısınalyq kómek mamandarynyń fýnksııasyn keńeıtýdi engizý jáne otbasylyq dárigerlerdi dıplomnan keıingi oqytý standarttaryn engizý josparlanýda.
Memleket basshysynyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýyna sáıkes Mınıstrlik aǵymdaǵy jylǵy mamyrda bir mezgilde mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdy engize otyryp, memleket mindettemeleriniń naqty shekaralary kórsetilgen Tegin medısınalyq kómek kóleminiń jańa modelin ázirledi jáne engizý boıynsha jumystar júrgizýde.
Tegin medısınalyq kómek kóleminiń paketi búkil halyq úshin eń tómen áleýmettik standart bolady jáne negizgi, onyń ishinde áleýmettik máni bar aýrýlar kezinde alǵashqy medısınalyq kómekti, shuǵyl medısınalyq kómekti, konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterdi, tegin dárimen qamtamasyz etýdi, josparly stasıonarlyq kómekti qamtıtyn bolady.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý paketi tegin medısınalyq kómekten tys qyzmetterdi qamtıtyn bolady: josparly stasıonarlyq kómek, qymbat turatyn dıagnostıkalyq qyzmetter men tegin medısınalyq kómek paketine kirmegen aýrýlar boıynsha dárilik qamtamasyz etý.
Budan ózge, Tegin medısınalyq kómek kóleminiń jańa modeli sheńberinde negizgi aýrýlardyń 30 toby boıynsha sáıkes tarıfter men belgilengen qyzmetterdiń tizbesin kezeń-kezeńmen qamtamasyz ete otyryp, konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetterdiń kólemin naqty aıqyndaý josparlanýda.
E. Birtanov tegin medısınalyq kómektiń jańa modelin engizý aıasynda áleýmettik máni bar aýrýlardy qosa alǵanda aýrýlardyń 262 tobynan turatyn dıspanserleýdi aýrýlardyń 30 tobynan turatyn basqarý baǵdarlamasyna transformasııalaýdy jalǵastyrý usynady, bul shamamen 70% ólimdi, 80% syrqattanýshylyqty, sondaı-aq halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵyn aıqyndaıtyn negizgi aýrýlardy baqylaýdy qamtamasyz etedi. Bul rette, emdelýshini óz aýrýyn basqarýǵa belsendi tartý, birlesken tekserýdi engizý, mobıldik qosymshalardy paıdalaný josparlanýda.
Osy jyly alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómekti sıfrlandyrý aıasynda barlyq medısınalyq aqparattyq júıelerdi kezeń-kezeńmen biriktirýge jáne el halqynyń elektrondyq densaýlyq pasporttarynyń biryńǵaı bankin iske qosýǵa múmkindik beretin ınteroperabıldik platformasyn iske qosý josparlanyp otyr. E. Birtanov osy maqsatta 2020 jyldyń sońyna deıin el halqy elektrondyq densaýlyq pasporttarymen 100% qamtamasyz etiletinin atap ótti.
Jańa ázirlenip jatqan densaýlyq týraly kodekstiń aıasynda birinshi kezekte halyqqa ambýlatorııalyq-emhanalyq kómekti tıimdi uıymdastyrýdy qamtamasyz etý úshin jergilikti atqarýshy organdardyń jaýapkershiligi kúsheıtiletin bolady. Sondaı-aq, jergilikti atqarýshy organdardyń jaýapkershiligi lısenzııadan keıingi baqylaý, kadrlyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq mekemelerdiń menshik nysanyna qaramastan standarttarǵa sáıkes bolýyn baqylaý jaǵynan da kúsheıtiletin bolady.
AMSK sapasyn jaqsartý boıynsha qabyldanǵan sharalar mynalarǵa jol ashady:
alǵashqy medısınalyq kómek uıymdarynda medısınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý. 2019 jyly alǵashqy medısınalyq kómek dárigerleriniń qabyldaýyna barý sany 30%-ǵa ósedi. sapany arttyrýdyń ekonomıkalyq turǵydan yntalandyrý faktorlaryn qurý. 2020 jylǵa qaraı elimiz boıynsha ortasha jalaqyǵa araqatynasta dárigerlerdiń ortasha jalaqysy 110% (qazirdiń ózinde 85%) jetedi. kadrlarmen tolyqtyrýdy qamtamasyz etedi, medısına qyzmetkerleriniń quzyreti men yntalandyrý sharalaryn arttyrady. 2020 jylǵa qaraı AMSK 1 dárigerine bekitilgen halyqtyń sanyn 1 700 deıin tómendetedi.medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyn memlekettik baqylaý tıimdiligin joǵarylatady. 2021 jylǵa qaraı Tegin medısınalyq kómektiń jalpy kóleminde AMSK qarjylandyrý úlesi 50%-ǵa deıin ulǵaıtady.
Otyrys barysynda Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov, Qostanaı oblysynyń ákimi A. Muhambetov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi E. Qoshanov, sondaı-aq, Astana qalasynyń ákimi Á. Isekeshev baıandama jasady.