iKomek ortalyǵynyń kómegi kóp

Ortalyq jumysynyń ne­gizgi baǵyttary turǵyndar óti­nishterin qabyldaý, oryn alǵan jaǵdaıattardy, apattardy sheshýde kommýnal­dyq jáne shuǵyl qyzmetter ju­my­syn úılestirý, týyn­da­ǵan máselelerdiń ýaqty­ly sheshilýin baqylaý, qu­qyq­­buzý­shylyq jaıttardy anyq­taý jáne óńdeý, aldyn alý shara­lary saıasatyn qurý, sony­men qatar oryn al­ǵan oqı­ǵa­lardy qalalyq beı­ne­baqy­laý júıesi arqyly «dál osy jerde jáne qazir» tár­ti­binde shuǵyl qadaǵa­laý­dy qamtıdy. Al biryńǵaı front-keńseniń atqaratyn jumysy – turǵyndar másele­leri­niń 90%-ke deıingi kóle­min qashyqtyqtan shuǵyl deńgeıde sheshýge baǵyttal­ǵan. «Búgingi tańda turǵyn­dar ótinishteriniń 77%-ti birin­­shi qońyraýdan keıin-aq sheshi­ledi jáne atalǵan kór­set­­kishti 85%-ke deıin jetkizý jos­parlanyp otyr», deıdi orta­lyq­tyń mamandary.

Máselelerdi qashyqtyq­tan sheshý turǵyndar ýaqytyn aıtarlyqtaı únemdeıdi, tur­ǵynǵa ákimdikke baryp, bel­gili bir másele boıynsha qaıda jáne qalaı júginýge bolatynyn túsiný úshin basqarmalar, kommýnaldyq kásiporyn­dar qurylymyn anyqtap jatý­dyń qajeti joq. Aǵym­daǵy jyldy ótken jyldyń dál osy kezeńimen salystyrǵan­da Astana qalasy ákimdigi­ne resmı ótinishter sanynyń 20%-ke azaıǵany baıqalady. iKomek ortalyǵynyń operatorlary turǵyndardyń ótinishterin barlyq baılanys arnalarynan (telefon baılanysy, áleýmettik jeliler, facebook pen telegram-daǵy chot-bottar) qabyldaıdy. Ony óńdep, túıtkildiń belgilengen merzimde joıylýy úshin ári qaraı memlekettik organ­dar­ǵa, kommýnaldyq qyz­met­ter­ge berý maqsatynda tirkeý nómirin bere otyryp, Astana qalasy turǵyndary ótinish­teriniń tizimine engizedi.

Aıta ketetin taǵy bir jaıt, qyzmet kórsetý fýnksııalary artqan iKomek ortalyǵy qurylǵan sátten bastap, 2018 jyldyń 8 aıy ishinde 515 myń ótinish qabyldanǵan. Onyń ishinde 1050-i qaralý­da, al 2017 jyly 400 myńǵa jýyq ótinish qaralǵan. Bul qala turǵyndarynyń elorda ómirine belsene ara­lasa bas­­taǵanyn, sonymen qa­tar tur­­ǵyndar úshin qyzmet kór­setetin salalardyń ar­týyn bildiredi. Jáne de búgin­de Astana qalasy ákim­di­gi­niń iKomek biryńǵaı baı­­la­nys ortalyǵy qala­lyq bas­qarmalardyń jáne «As­tana-ERS», «Astana Sý Ar­nasy», «Astana-LRT», «As­tana Teplo­tranzıt», «Astana-О́EK» sııaqty kom­mýnal­dyq kásiporyn­dardyń bar­lyq koll-ortalyq­taryn bi­rik­tiredi jáne qala tur­ǵyn­­dary­men baılanysatyn jal­ǵyz oryn sanalatynyn aıta ketken abzal.

iKomek ortalyǵyna qala aýmaǵynda ornalas­qan 4 myńnan astam kamera qosylǵan. Negizinen kameralar saýda-oıyn-saýyq orta­lyq­tary, meshitter, iri aıaldamalar, vokzaldar sııaqty adam­dar kóp jınalatyn jer­ler­­di qamtıdy. Qalalyq beı­ne­baqylaý júıesi arqyly iKomek ortalyǵynyń operatorlary táýlik boıy mektep, aýla, úılerdiń kireberisteri jáne t.b. keshenderdiń aýma­ǵyn baqylaıdy. Búgingi tańda «Sergek», «Qazaqtelekom» AQ (turǵyn úılerdiń kireberis­teri men aýlalarynda) kameralary men basqa qalalyq kameralardy qosý boıynsha jumystar júrgizilýde.

О́tkende Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Alık Shpekbaev jumys babymen Astanadaǵy iKomek jedel əreket ortalyǵyna baryp, ortalyqtyń tynys-tir­shili­gimen tanysqan bolatyn. Ta­nys­tyrylym barysynda qala basshysy kez kelgen shaǵym túrleri tez arada nazarǵa alynatynyn alǵa tartty.

«Áleýmettik jeliler ər 10 mınýt saıyn qaralyp tura­dy. 109-ǵa kóshede shylym­nyń qal­dyǵyn tastaý­dan bastap, elektr qýaty sónip qal­ǵan ja­ǵdaıda operatıvti túr­de jumys komandasyn baǵyt­taýǵa deıingi barlyq ba­qy­laý, jedel əreket etý qyz­met túrleri kiredi. iKomek beı­ne­baqylaý arqyly qala­nyń barlyq aýdanynda, kóshe­niń burysh-buryshynda kim ne istep jatyr – bəri kóz aldy­myzda. Táýlik boıy baqy­laý­dyń arqasynda biz búginde qalanyń qaı kóshelerinde jıi jol erejesi buzylatynyn bilip otyrmyz, sol boıynsha tıisti sharalar qabyldaný­da. Búginge deıin jıi maza­lap kel­gen problemanyń biri – qudyq­tardyń qaqpaǵyn urlaý. Beınebaqylaý men 109-ǵa ha­barlasý nətıjesinde ur­lyq tyıylǵan. Taǵy bir aıta ketetin məsele – qala turǵyn­darynyń belsendiligi. Halyq qalanyń kóshelerinen qandaı da bir shuǵyl jóndeý nemese əreket etý problemalaryn ózderi 109-ǵa habarlasyp bile alady. Bul – halyqtyń jany ashıtyndyǵynyń belgisi», dedi elorda basshysy.

Beınebaqylaý kamera­lary­nyń arqasynda azamattar esh alańdamaı, quqyq­tyq tártiptiń qamtamasyz etilýi­ne senimdi bola alady. Sebe­bi kameralardy paıdalaný qu­qyqbuzýshylyqtar deńge­ıin tómen­detýge múmkin­dik bere­di. Osylaısha, «nól­dik tózý­shilik» qaǵıdasyn ustana otyryp, iKomek ortaly­ǵy­­nyń operatorlary bel­gi­lenbegen jerge qoqys tastaý, kólikti durys qoımaý, temeki tuqylynyń qoqys jáshigi­niń mańyna tastalýy jaıt­taryn tirkeıdi, ruqsatsyz tó­gil­gen qoqys alańdaryn, kó­she­ler men KTÚ aýlalaryn sý basýdy jáne basqa da quqyqbuzýshylyqtardy anyq­taıdy. Munan basqa, ana­ǵurlym tıimdi úılestirýdi jáne qaýipsizdikke ortalyq­tandyrylǵan monıtorıng jasaýdy qamtamasyz etý úshin iKomek ortalyǵynda Astana qalasy Ishki ister depar­ta­mentiniń qyzmetkerleri oty­rady. Bulaısha birlesip ju­mys isteý nátıjesinde 2018 jyl­dyń basynan beri IID jelisi boıynsha 2284 óti­­nish qabyldanǵan, onyń ishin­­de 2175 óńdelgen, TJD je­­lisi boıynsha 138 ótinish qabyl­d­anyp, onyń ishinen 137-i óńdel­gen. Osylaısha, búgingi tańda iKomek ortalyǵy elorda ómirin udaıy jaqsartýǵa já­ne damytýǵa septesetin bir­den-bir mekeme bolyp otyr.

Raýan QAIDAR,

«Egemen Qazaqstan»