Osy oqıǵa jóninde sońǵy kezderi kóbirek qulaǵdar bolyp, 20 jasynda qasqyr soqqan kelinshektiń batyl qımylyna tań-tamasha qalýshy edim. Jaqynda osy oqıǵanyń keıipkerimen júzdesip, áńgimelesýdiń de sáti tústi.
Bátıma Bısekenovanyń jastyq shaǵy Terektiniń Shalqar kóliniń jaǵasynda ótti. Osy óńirde mektepte bilim aldy, balyq sehynda eńbek etti. Taǵdyrdyń jazmyshymen Zıneddın Bısekenovpen shańyraq kóterip, Toǵanas aýylynda ǵumyr keshti. Mine negizgi áńgime qylarlyq oqıǵanyń qyzyqty jelisi de osy Toǵanas aýylynda, 20 jastaǵy kelinshek Bátımanyń basynan óterin ol kezde kim bilipti?!
1965 jyly shańyraq qurǵan Bátımanyń kúıeýi Zıneddın kúz aıynda azamattyq boryshyn óteýge Keńes Armııasy qataryna shaqyrylady. Aıaǵy aýyr jas kelinshek úıde ata-enesimen qala beredi. Atasy Seıitqalı qarııa keńshardyń bir tabyn iri qara malyn baǵatyn. Bir jyldan soń Seıitqalı qarııa zeınetkerlikke shyǵyp, Toǵanas aýylynyń №2 bólimshesine jaqyn Ańqaty ózeni jaǵasyndaǵy qystaýǵa kóship kelip ornalasady.
Baǵymdaryndaǵy iri qara, qoı-eshki kúndelikti tirlikterin ótkerýge ermek edi. Otaǵasy Zıneddınniń armııa qataryna alynǵanyna 6 aı bolǵanda Bátıma da jeńildenip, tuńǵysh qyzdary ómirge kelgen.
– Ata-enem jaryq dúnıege kelgen tuńǵysh qyzdaryn birden óz baýyrlaryna salyp, mápelep ósirýge sondaı yntaly boldy. Tipti bir sátke kórmeı qalsa, mazasyz kúıge túsetin. Áli esimde, kúz aıynyń aıaq sheninde ata-enem kishkene qyzdy alyp, Toǵanas aýylynyń ortalyǵyna qonaqqa ketti. Úıde jalǵyz qaldym. Keshkilik aýladaǵy maldy qamap, jaıǵastyrýǵa shyqqanym sol edi, zý etip bir ıt qora ishine kirip ketkendeı boldy.
Qoraǵa kirgen boıda álgi ıt shette turǵan sıyrǵa jabysa ketip, maldar ókirip, qora ishi azan-qazan bolǵany. Oıymda eshteńe joq, men sol sátte qolymdaǵy aıyrmen álgi ıttiń basynan bar kúshimdi sala ura berdim, ura berdim. Jańaǵy ıt sylq etip qulap túsken soń, aýlanyń syrtyna súırep shyǵara saldym.
Keshqurym qonaqtan oralǵan atam men óltirgen maqulyqty kóre sala «Oıbaı, mynaýyń qasqyr ǵoı, myna pálemen qalaı alysqansyń shyraǵym?» – dep meniń batyldyǵyma qaıran qalǵany bar, – deıdi sol kezdi esine alǵan Bátıma apa.
Iá, 20 jasynda qasqyr soqqan kelinshek Bátıma sol óltirgen qasqyrynyń terisin Oral qalasyndaǵy tıisti mekemege tapsyryp, teriniń quny men syıaqysyn alyp kelgen soń aýyl ishinde «Qasqyr soqqan kelinshek» atalyp júre bergeni bar. Sol jyldary keńshardyń bas zootehnıgi Hamıt Qarjaýov qasqyr soqqan kelinshek Bátıma jóninde aýdandyq gazetke maqala da jarııalaǵan eken.
Sonymen qasqyrmen alysqan B.Bısekenova – uzaq jyldar aýdandyq prokýratýrada tazalyqshy bolyp eńbek etip, zeınetkerlikke shyqqan otaǵasy Zıneddınmen birge 4 qyz, 3 ul tárbıelep ósirip, 6 nemere, 10 jıen, 5 jıenshardyń qyzyǵyn kórip otyrǵan batyr da baqytty ana.
Al qolyndaǵy aıyrymen qasqyrdy jer jastandyrǵan jas kelinshektiń bul batyldyǵyn, qaısarlyǵyn bul kúnde bireý bilse, bireý bilmesi anyq. Bizdiń basty maqsatymyz da Bátıma Bısekenovanyń batyldyq qasıetin kópke jarııa etý bolatyn.
Músirbek AITAShEV
Batys Qazaqstan oblysy,
Syrym aýdany