Mýzeı qyzmetkerlerine ústemeaqy tólengeni jón

Al rýhanı jańǵyrý týǵan jerdiń tarıhyn, mádenı tabystaryn, dástúrlerin bil­meı iske aspaıdy. Mine, osy baǵytta mý­zeı­lerdiń alatyn orny zor. Olar tý­ǵan el men halqymyzdyń azamattyq qalyp­ta­sýy men patrıottyq seziminiń jandanýy­na asa qýatty faktor retinde qyzmet ete alady. 

Búgingi tańda mýzeı qorlary men saqtaý oryndarynyń materıaldyq-tehnıkalyq qamsyzdandyrylý máseleleri kúrdeli problemaǵa aınalyp otyr. Elimizdegi bar­lyq mýzeılerdiń eksponattary 3 mln bir­likke teń desek, sonyń 70 prosentiniń saq­talý oryndary men arnaýly ǵylymı-ón­di­ristik zerthanalarynyń, resta­vrasııa jasaı­tyn sheberhanalarynyń jaǵdaıy óte nashar jaǵdaıda. Qazir mýzeılerge restavrasııalar jasaý, kolleksııalardy konservasııalaý ǵana emes, ekspozısııalyq dálizder men saqtaý oryndaryn tıisti rejimderge keltirý úshin zamanaýı tehnologııalar, arnaýly ǵylymı-zertteý zerthanalary kerek. Bul jumys mýzeıler jumysynyń barlyq baǵyttaǵy tıimdilikterin arttyrar edi. 

Otandyq mýzeılerdiń taǵy bir úlken problemasy – kásibı mamandardyń azdyǵy. Kóbiniń daıyndyǵy tómen ekeni kózge urady. Sondyqtan elimizdiń jetekshi JOO-larynda arnaýly, joǵary bilikti mýzeı qyzmetkerlerin daıyndaıtyn fakýltetter ashý kerek. Sondaı-aq mýzeı qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyrý úshin bilim jetildiretin ortalyqtar ashyp, olardyń jumysyn joǵary deńgeıge kóterý qajettigi kezek kúttirmeıtin máse­le ekeni daýsyz. Qyzmetkerlerdiń shetel­derge shy­ǵyp, trenıngter alýyn da qaras­tyrǵan jón. Soń­ǵy jyldary bul jumys­tar bizde múlde atqarylmaıtyn boldy. 

Mýzeı qorlarynyń ǵylymı turǵydan jaraq­tandyrylýy dala ekspedısııa­la­ry­­nyń jumysy (arheologııalyq, etno­gra­fııa­lyq, arheografııalyq t.b.) arqyly jáne turǵyndardan mýzeılik qundylyǵy bar zattardy memlekettik satyp alý jolymen jınalady. О́kinishke qaraı memleket tarapynan qarjylandyrý bolmaǵandyqtan osy jumystar qazir júrgizilmeı qaldy. 

Úkimettiń 2007 jyly qabyldaǵan №1400 qaýlysynyń №8 qosymshasyna sáı­kes mýzeıler qyzmetiniń densaýlyqqa zııan­dy­lyǵyna baılanysty onyń basshylary men qyzmetkerlerine aılyq eńbek­aqyǵa qosa 30 paıyz ústemeaqy tóleýge ruqsat etil­­gen. Alaıda ústemeaqy ala­tyndar tizi­m­ine óndiriste jumys isteıtin­der ǵana kir­gizi­lip, mýzeı qyz­met­ker­leri engi­zil­m­egen. Olar­dyń qyz­metinde sanı­tar­lyq-gıgıe­na­lyq talap­tardy buzatyn zııan­dy áre­ket­ter bar ekendigi eskerilmegen. Mysaly, ant­ro­­pologııalyq jáne etno­grafııa­lyq eski kitaptar, gerbarııler, ańdar men qus­tar­­­dyń eskirgen músinderi jáne t.b. ustaý, ta­­­z­a­­laý den­saýlyqqa zııandy ekeni belgili. Osy más­ele áli kúnge sheshimin tappaı keledi. 

Biz osy máselelerdi Mádenıet jáne spo­rt mınıstri A.Muhamedıulynyń quzy­ryna jetkizip, olardy sheshýge yqpal etýdi suradyq. 

Serik QUSAIYNOV,

Májilis depýtaty