Tabysty ósirý – ómir sapasyn arttyrý - Matıas Dornfeld

Qazaqstan Prezıdentiniń Jol­daýy eldiń baqytty bola­shaǵy­nyń negizgi parametrlerin aıqyn­daǵan. Jastarǵa, bilim men den­saýlyqqa basymdyqpen qaraý sony ańǵartady. Qazir Qa­zaq­stan burynǵydan da joǵa­ryraq damyǵan jáne osy zaman­ǵy ta­laptardyń údesinen shyǵa­tyn el ekenin kórsetip otyr. Qazaq­stannyń jahandyq álem­degi or­ny men rólin aıqyndaıtyn eko­­no­mıkalyq baǵyt – óńdeý óner­­ká­sibin arttyrý men «bola­shaq­tyń ekonomıkasy» sektoryn ósirý bolsa, Prezıdent naq osy baǵdar­dy jandandyrýǵa kúsh salyp otyr. 

«Bolashaqtyń ekonomıkasy» óte mańyzdy baǵyt, ási­re­se onyń balamaly energetı­ka salasy mańyzdy. Bárimiz bola­­shaqtyń energııasy taqyry­bynda Qazaqstanda EKSPO-2017 kórmesi ótkenin bilemiz. Bul onyń Or­talyq Azııa mem­le­ket­teriniń arasynan birinshi bolyp óz damýynyń jańa sheshim­derin tabýǵa degen umtyly­syn kórsetti. Berlındegi Eýra­zııa­lyq klýbtyń sheńberinde Qazaq­standaǵy «bolashaqtyń eko­no­mıkasyn» sıfrlandyrý já­ne basqa da elementter tal­qy­laý­dyń taqyryby boldy. Osy­naý dıalogtik alań 2012 jyly qu­ryl­ǵan edi, ol Qazaqstan men Ger­manııa, sondaı-aq Eýropalyq odaq arasyndaǵy qoǵamdyq-saıası máselelerdiń barlyq spektrin talqylaýdy maqsat etken. 

Prezıdenttiń Joldaýyndaǵy barlyq baǵyttar da eldiń HHI ǵasyrdaǵy damýyna asa qa­jetti dúnıeler. Qazaqstannyń syrt­qy saıasatyndaǵy geosaıası jaýapkershiligine baılanys­ty tómendegi jaılarǵa toqtala ket­kim keledi. Qazir Qazaqstan kóp­vektorly syrtqy saıasat ustanyp, Shyǵystyń da, Batystyń da elderimen jaqsy qarym-qaty­nasta bolyp otyr.  Onyń ústine As­tanada Sırııa boıynsha kelis­sózder júrgizilýde, 2010 jy­ly EQYU-nyń sammıtin de ót­kizdi, sondaı-aq Qazaqstan birneshe halyqaralyq uıymnyń tóra­ǵalyǵyna saılandy. Osynyń bári Qazaqstannyń syrtqy saıa­sa­­ty­­nyń beıbitsúıgish jáne dos­­tyqqa umtylǵysh sıpatyn kórsetedi. 

Qazaqstan – osy zamanǵy teń­gerimdi saıasatty qoldaýshy, ıadro­lyq qarý-jaraqty joıý, halyq­aralyq terrorızm men basqa da qaterlerge qarsy kúreste álemdik uıymdarǵa belsendi qatysýshy bolyp otyrǵan Azııadaǵy az memleketterdiń biri. Sondaı-aq ol kıkiljińderdi sheshýge belsene qatysýy arqyly álemdik arenadaǵy mańyzdy oıynshylar qataryna shyǵyp otyr. Aýǵanstandaǵy turaqtylyqty saqtaý men beıbit ómirdi qalpyna keltirýge Qazaqstannyń aralasyp otyrǵany qazir mańyzdy tetikterdiń birine aınaldy.

Matıas DORNFELD,

saıasattanýshy, Berlınniń Kaspıı aımaǵyn zertteý ortalyǵynyń dosenti