Kenshiler astanasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynan týyndaǵan mindetterdi talqylaý boıynsha Qaraǵandy oblysy aktıviniń jınalysy ótti.
Joldaý qaraǵandylyqtarǵa qandaı múmkindikter beredi? Ony júzege asyrýdyń qandaı tetikteri bar? Jıyndy ashqan oblys ákimi Erlan Qoshanov aktıv jınalysyna qatysýshylardy, máslıhat depýtattaryn, qoǵam qaıratkerlerin osy máseleler tóńireginde oı órbitip, pikir aıtyp, mańyzdy qujatty jan-jaqty talqylaýǵa shaqyrdy.
«Bıylǵy Joldaýdyń basty erekshelegi – barsha qazaqstandyqtarmen birge, Qaraǵandy oblysynyń bir mıllıon tórt júz myń turǵyny Joldaýdyń ár jolynan ózin kóre alady, ózin taba alady», dep bastady baıandamasyn oblys ákimi.
О́ńir basshysy Elbasy óziniń Joldaýynda qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn jaqsartý boıynsha jumystardyń negizgi alty baǵytyn anyqtaǵanyn, búginnnen bastap ony oryndaýǵa jumyla kirisý kerektigin sóz etti.
«Kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi eńbekaqy 1,5 esege kóbeıedi. Munyń oblystyń 32 myń turǵynyna, bıýdjet salasyndaǵy 25 myń adamǵa qatysy bar. Bul maqsattarǵa 2 mlrd teńge bólinedi», dedi oblys ákimi.
Aımaq basshysy bıznestiń jol kartasy baǵdarlamasy boıynsha Qaraǵandy oblysynyń orasan zor tıimdilikti sezinip otyrǵanyn aıtty. «Birneshe sıfr keltireıin: 8 jyl ishinde baǵdarlamany qarjylandyrýǵa 17 mlrd teńge baǵyttaldy, 1,5 myń kásipkerge qoldaý kórsetildi, bıýdjetke 24 mlrd teńge salyq tólemderi aýdaryldy, 20 myń jańa jumys orny ashyldy, 168 mlrd teńge ınvestısııa salyndy», dep atap ótti E.Qoshanov.
Oblys ákimi Joldaýda týrızm salasyn damytýǵa erekshe kóńil bólinip, onyń ekonomıkanyń jyldam damýshy sektorlarynyń biri retinde atalǵanyna basa mán berdi.
«Prezıdent birinshi kezekte elimizdiń top-10 týrıstik nysan qataryna kiretin Balqash mańy aımaǵynda týrızmdi damytý boıynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. Bizdiń maqsat – 2023 jylǵa deıin Balqashtaǵy týrıster aǵynyn 2 esege kóbeıtý», dedi oblys ákimi.
О́ńir basshysy bilim berý salasyndaǵy negizgi baǵyttardyń anyqtalǵanyn, endi tek olardy sapaly oryndaýǵa kirisý kerektigin aıtty.
«Búginde 3-ten 6 jasqa deıingi balalardy oqýmen qamtý 98,9%-ke jetti. Jyldyń sońyna deıin Memleket basshysynyń bul jastaǵy balalardy 100% qamtý jónindegi tapsyrmasyn merziminen buryn oryndaımyz degen josparymyz bar. Bıylǵy oqý jylynda oqýshylardyń 70 prosenti jańarǵan mazmun boıynsha bilim alyp jatyr. Jańa baǵdarlama boıynsha biliktilikti jetildirý kýrsynan jyldyń basynan beri 5 myń muǵalim ótti. Taǵy ne isteý kerek? Jańa baǵdarlamalar engizý kerek, bilikti mamandardy tartyp, olarǵa Nazarbaev zııatkerlik mektepteri úlgisinde jaǵdaı jasaý qajet», dedi E.Qoshanov.
Oblys ákimi Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha densaýlyq saqtaý salasyn zamanǵa saı damytý isiniń qolǵa yqtııatty túrde qolǵa alynǵanyn atap ótti.
«Oblys ortalyǵynda bıyldyń ózinde 2 otbasylyq densaýlyq ortalyǵy jumys isteı bastady. Josparda taǵy birnesheýi bar. Munymen biz «qadamdyq qoljetimdilikti» qamtamasyz etemiz. Mundaı tájirıbeni oblystyń barlyq óńirinde qoldaný qajet», dedi aımaq basshysy.
Erlan Qoshanov Memleket basshysynyń «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynyń 2025 jylǵa deıin uzartylatynyn málimdegenin aıta kelip, Elbasynyń «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasynyń oryndalýyna aıryqsha mán berip otyrǵanyna toqtaldy. Jyldyń sońyna deıin turǵyndardy nesıelendirý úshin 324 páter, al 2019 jyly 1 myńnan astam páter bólinetindigin aıtty. Sondaı-aq, búginde alǵashqy jarnany sýbsıdııalaý máselesiniń sheshilip jatqanyn da málim etti.
Sonymen qatar oblys ákimi óńirde memlekettik qyzmetterdiń 74% elektrondy túrde kórsetiletinin, al 2020 jyly bul kórsetkish 90 prosent elektrondyq pishimde bolatynyn jetkizdi.
О́ńir basshysy eksporttyq áleýetti kúsheıtý kerektigine de basa mán berip, bul saladaǵy máselelerge keńinen toqtaldy. Agrarlyq sektordaǵy «naqty eginshilik» – joǵary tehnologııalyq keshendi júıe jobalaryn júzege asyrý isiniń jalǵasatynyn málimdedi. «Ozyq tehnologııalardy engizetin sharýashylyqtar basqalar úshin úıretýshi alań bolýy kerek. Memleket jańa tehnologııaǵa aýysqandardy ınvestısııalyq sýbsıdııalaý arqyly yntalandyrady. Osynyń arqasynda, bıyl 5,1 mlrd teńgege 482 birlik túrli tehnıka satyp alyndy», dedi oblys ákimi.
Aımaqta kásipkerlikti qoldaý ári qaraı jalǵasyn tabatyn bolady. Oblys ákimi elektrondy saýda damýynyń jol kartasyn jandandyrýdy tapsyrdy. Jyl basynan beri aımaqta bıznestegi qolma-qol aqshasyz tólem kólemi úsh esege artyp, 20 mlrd teńgeni quraǵan. Al múmkindik budan da joǵary.
Salyq raqymshylyǵyna qatysty óńir basshysy qazirden bastap boryshkerlerdi anyqtap, olarmen jumys isteýdi tapsyrdy.
Erlan Qoshanov óńirde buqaralyq sporttyń qoljetimdiligin arttyrýǵa basa kóńil bólý kerektigin atap ótti. «Búginde oblysta 17 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salýǵa suranys bar. Bıyl 3 keshen, keler jyly taǵy úsheýin salamyz. Jyl saıyn bıýdjet esebinen qalalar men aýdandarda 15 sporttyq alań men 20 hokkeı kortyn ornatamyz», dedi oblys ákimi.
Jıyn barysynda Erlan Qoshanov Joldaýda aıtylǵan negizgi alty mindet boıynsha tıisti salalardyń basshylaryna naqty tapsyrmalar berip, olardyń oryndalý barysyn tikeleı óziniń baqylaýyna alatynyn málimdedi.
Sondaı-aq, aktıv jınalysynda sóz sóılegen oblystyq máslıhattyń depýtaty, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Qaraǵandy oblystyq fılıaly janyndaǵy Qoǵamdyq kelisim keńesiniń tóraǵasy Bekzat Altynbekov Joldaýdyń adamǵa, onyń ál-aýqatynyń jaqsarýyna degen qamqor nıetke toly áleýmettik baǵytyn atap ótti.
«Elbasy Úkimetke aldaǵy 3 jyl ishinde jyl saıyn qosymsha kem degende 100 mıllıard teńge qarajat bóle otyryp, 5 jyl ishinde ǵylym, bilim, densaýlyq saqtaý salalaryna barlyq kózderden jumsalatyn qarajatty Ishki jalpy ónimniń 10%-ine deıin jetkizý kerektigin tapsyryp, buryn-sońdy bolmaǵan sheshim qabyldady.
Joldaýda el ekonomıkasyn kóterý maqsatynda jasalǵan osyndaı mańyzdy qadamdardyń biri – ındýstrııalandyrý máselesi. Prezıdent ındýstrııalandyrý eksportqa baǵyttalǵan ekonomıkalyq saıasattyń basty tetigi bolýy kerektigin aıtty. Osy maqsatqa jetý úshin ekonomıkanyń ár sektoryna bilimdi, eldiń qamyn oılaıtyn, naǵyz otansúıgish jastardy tartý asa qajet ekenin de aıtty», dedi B.Altynbekov.
«Shahterskoe» JShS-niń dırektory Georgıı Prokop agroónerkásip keshenin damytýǵa baǵyttalǵan sheshimderdiń der kezinde qabyldanǵanyna, elimizde zamanaýı agrotehnıkalardyń keńinen paıdalanyla bastaǵanyna toqtaldy.
«Shyndyǵynda, bolashaǵy zor agroónerkásip kesheni óziniń áleýetin tolyq júzege asyra qoıǵan joq. Aýyl kásipkerlerin sharýashylyq júrgizýdiń jańa daǵdylaryna júıeli túrde jappaı oqytatyn qajettilik týdy. Osy maqsattarǵa jaqyn aradaǵy 3 jyl ishinde jyl saıyn qosymsha 100 mıllıard teńge bólinetindigi qýantady», dedi G.Prokop.
№1 «Bilim ınnovasııasy» oblystyq lıseı-ınternatyndaǵy hımııa pániniń muǵalimi Abylaı Samatov mektepke deıingi bilim berý isiniń sapasyn arttyrý, orta bilimdi damytýdyń zamanaýı qadamdary, «Pedagog mártebesi týraly» zańnyń róli, joǵary oqý oryndarynda maman daıarlaý sapasyn kóterýge baılanysty sheshimderdiń durystyǵy týraly oı qozǵady.
«Búgingi tańda jańartylǵan bilim berý mazmunynyń lokomotıvi Nazarbaev zııatkerlik mektepteri bolyp tabylady. Olardyń tájirıbesi bizdiń oblys mektepteriniń barlyǵynda qoldanylýda. Jańartylǵan bilim mazmuny oqýshylarǵa qazirgi álemde qajetti daǵdylardy úırenýge múmkindik beredi. Balalarymyzdy qazirden bastap oqytyp damytsaq, bolashaqta olar básekege qabiletti bolatyny sózsiz», dedi A.Samatov.
Al Qaraǵandy oblysynyń jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory Aqjol Qurmanseıitov jastardy qoldaý jónindegi memlekettik sharalardy, Memleket basshysynyń jastarǵa kórsetip otyrǵan qamqorlyǵy, keler jyldyń «Jastar jyly» bolyp jarııalanýynyń mańyzdylyǵy týraly áńgime qozǵady.
«Biz ómir súrip jatqan ýaqyt – beıqamdyq pen shabandyqty keshirmeıtin kezeń. Búgin jasalýy tıis dúnıeni erteńgi kúnge yǵystyrǵan adam kóshtiń sońynda qalary anyq. Osyny eskergen Elbasy jastardy belsendi bolýǵa, barlyq iske jaýapkershilikpen qaraýǵa, batyl áreketter jasaýǵa úndep otyr. Keler jyldyń «Jastar jyly» retinde jarııalanýy jas býynnyń rýhyn kóteredi, jigerin janıdy. Básekege qabiletti el bolýdyń daý týdyrmas negizi – aldymen, sol eldiń jastaryn soǵan laıyqty turǵyda tárbıeleý. Endeshe, jastardyń jalyndap janatyn, bilek sybanatyn, bıik belesterdi baǵyndyrýǵa umtylatyn shaǵy týdy», dedi A.Qurmanseıitov.
Sonymen qatar, aktıv jınalysynda «Qazmetız» JShS dırektory Dmıtrıı Malahov, Qaraǵandy qalalyq №3 emhana dırektorynyń orynbasary Vıktor Mýzafarov sóz sóıledi.
«Oblysta jumysty búginnen bastaýǵa ázir aqparattyq-nasıhat toptary qurylǵan. Bizdiń bárimiz, búgingi aktıv jınalysynyń qatysýshylary, máslıhat depýtattary, qoǵam qaıratkerleri bul iske bir kisideı jumylýymyz qajet. Joldaýda aıtylǵan áleýmettik mindetterdi oblystyń árbir turǵynyna jetkizýdiń mańyzy zor», dep qorytty aktıv jınalysyn oblys ákimi Erlan Qoshanov.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
Sýretterdi túsirgen Dmıtrıı KÝZMIChEV