Almaty qalasynyń ákimdiginde Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» halyqqa joldaýyn talqylaýǵa baılanysty qala aktıviniń otyrysy ótti.
Qala ákimi Baýyrjan Baıbek Elbasy júrgizip otyrǵan ekonomıkalyq turaqtylyq, birlik pen kelisim syndy salıqaly saıasattyń arqasynda halyqtyń turmys jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda áleýmettik qoldaýǵa basa nazar aýdarylyp, osy baǵyttaǵy maqsatty jumystarǵa 1,5 trln teńgeden astam qarjy jumsalatynyn aıtty.
Búginde Almaty qalasynyń basshylyǵy bilim berý, densaýlyq saqtaý, turǵyn úı salalaryn sapaly damytý men qala turǵyndary úshin qolaıly jaǵdaılar týǵyzýǵa baılanysty 100-den astam maqsatty jospar qabyldaǵan.
Joldaýda ýrbanızasııa máselesin oıdaǵydaı sheshý men qalalardy odan ári damytýǵa erekshe kóńil bólindi. Búginde álemdik ekonomıkanyń 70 paıyzy qalalarda qalyptasatyndyǵyn negizge alatyn bolsaq, Almaty osyndaı 600 megapolıstiń qataryna engen. Osy derekterdi negizge alǵan qala ákimi Elbasy tapsyrmasyn júzege asyrý maqsatynda halyqaralyq keńesshilermen birlese Almatynyń 2050 jylǵa deıingi damý josparynyń ázirlenip jatqandyǵyna kópshiliktiń nazaryn aýdardy. Sarapshylardyń boljamy boıynsha, 2035 jyly Almaty turǵyndarynyń sany 3 mıllıonnan asady. Demek, qaladaǵy ekonomıkalyq belsendi turǵyndar 700 myńǵa kóbeımek.
Qazirgi kezde Almaty ekonomıkasynyń 80 paıyzdan astamyn saýda men qyzmet kórsetý salasy qamtıdy. Osy oraıda kóleńkeli aınalymdy 40 paıyzǵa qysqartý mindettelgen Joldaýdy júzege asyrýǵa baılanysty Almaty ákimdigi saýda salasyn kóleńkeden shyǵarý baǵytynda júıeli ári turaqty sharalardy júzege asyryp, bazarlardy jańǵyrtý baǵytynda jumys istep keledi. Sońǵy 3 jylda saýda salasyn damytýǵa 240 mlrd teńgeden astam qarajat jumsalǵan.
Qala basshysynyń aıtýynsha, sıfrlandyrý – ekonomıkanyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdiń, kásipkerlikte jáne bıznestegi kedergilerdi joıýdyń eń utymdy joly. Qazirgi kezde Almatyda «Smart Almaty» boıynsha 40-tan astam joba júzege asýda. Sıtýasııalyq ortalyq pen BigData jumysy jolǵa qoıylǵan. «Ońaı» jáne «A-parkıngtiń» tólemdi júıeleri iske qosyldy. Nátıjesinde 9 aı ishinde salyq túsimi ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 12,7%-ǵa artyp, 1,3 trln teńgeni qurady. О́z kezeginde salyqtyń kóp jınalýy bızneske qoldaý kórsetýge jáne qala turǵyndarynyń áleýmettik shyǵyndaryna jumsalatyn qarjyny arttyryp otyr.
Qala bıýdjetine 8 aı ishinde ótken jylmen salystyrǵanda 13,2 paıyzǵa salyq kóp jınalǵan, shaǵyn jáne orta bıznesten 6 paıyzǵa artyq salyq túsip otyr.
Ústimizdegi jyly «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha 6 myń otbasy turǵyn úıge qol jetkizdi, bul ótken jylmen salystyrǵanda úsh ese kóp. «7-20-25» baǵdarlamasy da belsendi júzege asýda. Eski úılerdi jańǵyrtýdyń ınvestısııalyq áleýeti 320 mlrd teńgeni qurasa, aldaǵy bes jylda jeke ınvestorlar esebinen 23 myń jańa páterdi iske qosý josparlanyp otyr.
Elbasy bastamasynyń mańyzdy bóligi – eń tómengi eńbekaqyny kóterý. Osy oraıda aldyn ala esepteý boıynsha Almatyda bul kórsetkish 25 myńnan astam adamdy quraıdy. Osyǵan oraı Almaty jalaqy tóleýdiń jańa júıesine kóshetin bolady. Tıimsiz shyǵyndardy ońtaılandyrý arqasynda memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysy orta eseppen 2 ese ósedi. Jyl basynan bergi aralyqta 24 myń jumys orny qurylsa, jyldyń sońyna deıin taǵy da 8 myń jumys oryndary ashylady. Al memlekettik kásiporyndardyń 49-y qysqaryp, 32-si básekeles ortaǵa berildi.
Qala keńistigin jaqsartý aıasynda megapolıstegi tarıhı ortalyqtardyń úshten ekisi jańartylyp, 524 kóshe men 1400 eski aýlalar qaıta jaraqtalǵan. Injenerlik júıeler, jer asty joldary kúrdeli jóndeýden ótti. Jyl aıaǵyna deıin jańa qoǵamdyq kóliktiń úlesi 80 paıyzǵa jetetin bolady.
Ortalyqtandyrý qaǵıdasy boıynsha qalaǵa qosylǵan Alataý jáne Naýryzbaı aýdandaryna 512 mlrd teńgeden astam ınvestısııa baǵyttalyp, 11 mektep, 156 balabaqsha jáne 10 medısınalyq mekeme iske qosyldy. Jeke ınvestısııa kólemi 252 mlrd teńgeni qurap, kásiporyndar sany 4 esege, salyq kólemi 10 esege ósti. Nátıjesinde qyzmet kórsetý sapasy jáne aýdandardyń 400 myńdaı turǵynynyń áleýmettik jaǵdaıy jaqsara tústi.
Qalanyń sońǵy kezdegi jetistikterin negizge alǵan qala basshysynyń aıtýynsha, Elbasy Joldaýy ońtústik astanada qolǵa alynǵan áleýmettik jobalarǵa serpin beredi.
Elvıra Serikqyzy,
«Egemen Qazaqstan»