Taıaýda San-Fransısko qalasynyń zamanaýı sýpermarketteriniń birinde qyzyq tájirıbe júrgizildi. Olar meniń dúkendegi búkil áreketimdi, ıaǵnı cheddar tátti júgerisin satyp alatynymdy ne urlaıtynymdy anyqtap kórýge talpyndy. Tájirıbege men de qyzyqtym.
Dúkende ornatylǵan 27 kamera meniń árbir áreketimdi derek retinde tirkep otyrady. Al zertteýshiler meniń oıymnan habarsyz.
О́tken aıda San-Fransıskoda alǵash ret Standard Market dep atalatyn satýshysyz, avtomatty dúken ashyldy. Arnaıy mobıldi baǵdarlamany júktep alǵan satyp alýshylar aýmaǵy 176 sharshy metr bolatyn dúkennen qalaǵan zatyn tańdap alady. Onda shyǵar esikte tekserýdiń jáne taýardy kassadan ótkizýdiń qajeti joq. Kameralar satyp alýshy men taýardy anyqtap, kimniń ne alǵanyn tirkep otyrady. Jalpy jobasy osy.
Mundaı jobaǵa 2017 jyly bastalǵan Standard Cognition startapy negiz boldy. Mundaǵy maqsat – 2020 jylǵa qaraı kún saıyn 100 dúkenge osy júıeni engizip otyrý.
Baǵdarlamanyń negizin salýshy jeti mamannyń beseýi – AQSh Qundy qaǵazdar jáne bırja komıssııasynyń ókili. Taıaýda olar qarjylyq alaıaqtyq pen saýda quqyǵyn buzýdy anyqtaıtyn, jasandy ıntellektimen jumys isteıtin baǵdarlama jasap shyǵardy. Qazir atalǵan mamandar sol sekildi kúrdeli máseleni anyqtap kórmek: men tátti júgerini urlaımyn ba?
Qańtarda Amazon Sıetlde óziniń alǵashqy satýshysyz dúkenin iske qosty. Sodan beri elde birneshe osyndaı dúken ashyldy. Qytaıda satýshysyz sýpermarketterge júrgizilgen tájirıbe jeterlik.
Alaıda Standard Cognition-nyń baǵyty sál ózgeshe. Ol negizinen tóbege qoıylǵan kameralar men jasandy ıntellektige negizdelgen mobıldi baǵdarlamaǵa súıenedi. Ol meniń kidirgenimdi, shokolad alǵanymdy, ne ornyna qaıta qoıǵanymdy bilip otyrady. Sondaı-aq denem keptirilgen mangoǵa, al betim tátti júgerige qarap turǵanynan da habardar. Tipti urlyq jasaý nıetimdi de biledi (nemese anyqtaýǵa talpynady).
«Biz adamdardyń áreketi qandaı bolatynyn úırenip kelemiz. Eger olar urlaýdy josparlasa, tez-tez adymdap, esikke qaraǵyshtaı beredi», deıdi jobanyń negizin salýshy Maıkl Sýsval. Júıe yqtımal uryny anyqtaǵan kezde dúken qyzmetkerine habarlama kelip túsedi. Sodan keıin onymen jeke áńgime júrgizilmek.
Uryny anyqtaý satyp alýshylar týraly óte kóp derekti talap etedi jáne ondaı málimettiń basym bóligi ázirge qolda joq. Sondyqtan Standard Market ashylǵannan birneshe kún buryn Standard Cognition 100 adamǵa dúkende 4 saǵat saýda jasaýǵa ótinish jasady. Japonııada komanda derekter jınaý maqsatynda dúkender jelisimen jumys istegen-di. Standard Cognition-niń aıtýynsha, olar bıometrıkalyq aqparat jınamaıdy. О́ıtkeni bul jeke ómir qupııasyn buzýy múmkin.
О́tken jumada dúkenge kelip, osynda ekenimdi bildirý úshin telefonymdaǵy arnaıy baǵdarlamany ashtym. Kerek zattardy alyp, shyǵyp kettim.
Syrtta maǵan Sýsval myrza kezikti. Telefonyma eskertý kelip tur eken: bir cheddar tátti júgerisi men bir ájethana qaǵazynyń jalpy quny – 1,19 dollar.
Negizinde men eki qalta tátti júgeri alǵan edim. Áýeli ekinshi qaltany alyp, árli-berli oılanyp, qaıtadan ornyna qoıdym. Keıinnen jyldamdyqpen zyp etkizip qaltama tyǵyp jiberdim. Júıe muny baıqaǵan joq.
«Mundaı bolmaýy tıis edi», dedi Sýsval. Áıtse de, júıe qatelesti. Ol ıyǵyn kóterip, jeńiske jetkenimdi aıtty. Sondyqtan tátti júgeri maǵan buıyrdy.
Keleshekte Standard Cognition men basqa kompanııalar taýardyń qaıda ekenin anyqtaýdyń tıimdi ádisin oılap tabatyn shyǵar. Biraq qazirgi júıe áli tolyqqandy emes. Al men táttige qaryq boldym.
© 2018 The New York Times News Service
Maqalany aýdarǵan Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»