Dzıýdodan Bakýde ótken álem chempıonatynda Qazaqstan quramasy bir kúmis pen bir qola medal enshiledi. Áıelder arasynda Galbadrah Otgonseseg úzdik úshtikten kórinse, erler synynda 66 kılodaǵy Erlan Serikjanov fınalda beldesti. Eresekter sapynda alǵashqy chempıonatynda-aq aıtarlyqtaı jetistikke jetken Erlandy quttyqtap, jankúıerler qaýymyna jaqynyraq tanystyrýdy jón kórdik.
– Fınaldyq beldesýde qaı tusta qatelestim dep oılaısyz?
– Qatelikti jasaǵan ózim. Asyǵystyq tanyttym. Japon balýanyn tezirek utsam degen umtylysym tizgindi qarsylasymnyń qolyna berip qoıýyma áser etti. Negizi mundaıda baıyppen ádis jasap, kerek kezde sabyrlyq tanytqan durys. Bul ózime sabaq boldy. Áıtpese ony jaqsylap zerttep, barynsha daıyndalǵanmyn.
– Bıylǵy jyldyń basty básekesi Azııa oıyndary bolǵany anyq. Bastapqyda osy alamannan qalys qalǵanyńyzǵa renjigen joqsyz ba?
– Ras, sary qurlyq Olımpıadasynyń bedeli álem chempıonatynan joǵary. Eki mańyzdy dodanyń ótkizilý ýaqyty tym jaqyn bolǵandyqtan bapkerler bastapqyda-aq bizdi ekige bólip, kimniń qaı týrnırde baq synaıtyndyǵyn aıtty. Bul – men úshin erler quramasy sapyndaǵy alǵashqy álem chempıonaty. Sondyqtan bapkerlerdiń osyndaı alamanda el namysyn qorǵaýdy maǵan tapsyrǵany úlken qýanysh. Oıda tek úmitti aqtap shyqsam degen tilek turdy.
– Sizderge qandaı mindet júkteldi?
– Altyn medal alý týraly jospar bolǵan. Ǵusman Qyrǵyzbaev alǵashqy orynnan basty úmitker edi. О́kinishke qaraı, buıyrmady. О́zge balýandar da júldegerler qatarynan kórinedi dep úmittendik. Alaıda Qazaqstan quramasy bir kúmis jáne bir qola medalǵa qol jetkizdi.
– Byltyrǵy birinshilikten Qazaqstannyń erler quramasy júldesiz qaıtqan. Bıylǵy nátıjege bapkerler qanshalyqty rıza?
– 2015 jyly Astanada bizdiń jigitter qorjynǵa bir altyn men bir kúmis salǵan. Sodan beri bapkerler quramy aýysty. Ol kisiler jattyǵýǵa ózgerister engizip, jańa ádistermen daıarlandyq. Jospar tolyq oryndalǵan joq. Degenmen oǵan áser etken álgindeı faktorlar bar.
– Qaı beldesýińiz siz úshin qıyn soqty?
– Mundaı dodadaǵy qarsylastyń qaı-qaısysy da osal emes. Degenmen shırek fınalda álemdik reıtıngtiń kóshbasshysy Tel Flıkermen jolymyz túıisti. Al fınaldyq joldama sarapqa salynǵan aıqasta mońǵolııalyq Herlengd Ganboldpen kúrestim. Ol – óte tájirıbeli ári myqty balýan. Jeńimpaz negizgi ýaqyt turmaq, qosymsha ýaqytta da anyqtalǵan joq. Sonan soń Golden Score berilip, sol kezde kúres tizginin qolyma aldym. Sóıte tura biraz kúsh jumsaýǵa týra keldi.
– Komandalastaryńyzdyń ónerine qandaı baǵa beresiz? Myqty ekendikterin dáleldeý úshin ne jetispedi?
– Álem chempıonatyna Qazaqstan quramasy da myqtylaryn alyp bardy. Bapkerler shtaby taktıkany durys quryp, daıarlyq joǵary deńgeıde uıymdastyryldy. Jigitterdiń barlyǵy babynda barǵan. Tek bap pen baq qatar shappaǵan shyǵar. Mundaıda sáttiliktiń de orny bólek. Sondyqtan eshkimdi kinálaı almaısyń.
– О́zińizdiń dzıýdomen tanystyǵyńyz qalaı bastalyp edi?
– 2005 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanyna qarasty Úrjar aýylynda Aıdar Qaıyrbaev aǵamyz dzıýdo úıirmesin ashty. Sol kezde 10 jasar men Aıdar aǵaıdyń shákirti atandym. Bastapqyda birneshe ret bokspen shuǵyldansam dep umtylyp kórgenmin, bapkerler jasymnyń da, denemniń de kishkentaılyǵyn aıtyp úıirmege qabyldamaı qoıdy. Naǵashy aǵalarym kúrespen aınalysqan. Esimdi bilgeli sporttan ózge jol kórgen joqpyn. Ata-anam da sony sezgen bolar, jolymdy bógegen joq. Mine, 13 jyldan beri bapkerimmen birge jumys istep kelemiz. Aıdar aǵam sportta ǵana emes, ómirde de aqylyn aıtyp, boıymdy senimsizdik bılegen kezde jigerlendiretin sózder tabady. Jarysqa qatysatyn aqsham joqta óziniń qaltasynan tóleıtin. Maǵan, meniń bolashaǵyma shynymen de sendi. Ol kisimen jolyǵýymnyń ózi Allanyń maǵan bergen baǵy shyǵar dep oılaımyn.
– Elimizdegi báseke jaǵy qalaı? Sizderge bosańsýǵa múmkindik bermeıtin jastar bar ma?
– Eldos Smetov, Rýstam Ybraev pen Azamat Muqanov sekildi aǵalarymyz halyqaralyq arenalarda atoı salyp júr. Solarǵa uqsasam degen jastar ósip keledi. Tıisinshe báseke de myqty. Bul óte jaqsy. Sebebi báseke bar jerde shynaıy myqtylar anyqtalady. Meniń salmaǵymda Eldos Jumaqanov – basty qarsylasym. Erlan Jaqsybekov, Omar Qyrǵyzbaev sekildi balýandar da ońaı shaǵylar jańǵaq emes. Aıta bersek, «sen tur, men ataıyn» deıtin sportshylar jeterlik.
– Tokıo Olımpıadasy jaqyndap qaldy. Tórtjyldyqtyń bas dodasyna qatysý kez kelgen sportshynyń armany. Bapkerlerge shynaıy myqtyny anyqtaý qıynǵa soǵatyn tárizdi ǵoı...
– Olımpııa oıyndaryna upaı jınaýdy endi bastap jatyrmyz. Qazaqstan atynan Tokıoǵa kim barsa da, eń bastysy júlde alyp, el úmitin aqtaýy kerek. Irikteý kezeńderi aǵa-ini bolyp syılasyp júrgen bizdiń qarym-qatynasymyzǵa esh kedergi túsire almasy anyq. Japonııa astanasynda shynaıy myqty baq synasa, oǵan eshkim renjı qoımas. Ony anyqtaıtyn bapkerler quramy bar. Ýaqyttyń enshisindegi dúnıe ǵoı.
Mádına ASYLBEK,
jýrnalıst