Belgili qylqalam sheberi, músinshi Murat Qalqabaevtyń esimi Qaraǵandy oblysynyń aýmaǵynda ǵana emes, elimiz boıynsha da asa tanymal. Taıaýda oblystyq beıneleý óneri murajaıynda osy sýretshiniń jeke kórmesi ashyldy. Kelýshiler nazaryna sheberdiń 40-tan astam jumysy usynyldy. Olardyń arasynda tekemet, gobelen, kórkem sýretter jáne músinder bar.
Murat Qalqabaevtyń sýretshilik óneri tereńnen tamyr tartady. Onyń ájesi on saýsaǵynan óner tamǵan adam bolypty. Ol kisiniń qolynan shyqqan tekemetter men syrmaqtar sulýlyǵymen kóz jaýyn alǵan. Bala Murat jastaıynan ájesiniń janynda júrip, osy ónerdiń ýyzyna qanyp ósken. Sodan da bolar, mamandyq tańdaýǵa kelgende ol kóp oılana qoımaǵan: birden Almaty kórkemóner ýchılıshesine túsken. Bolashaq sýretshi óner jolyn tekemet, syrmaq jáne gobelen jasaýdan bastapty.
Qylqalam sheberiniń aǵasy Toqbolat Toǵyzbaev ta sýretshi bolǵan. О́tken ǵasyrdyń 60-shy jyldary jańa qazaq ónerin qalyptastyrýshylardyń biri atanǵan. Mamandardyń aıtýynsha, aǵaıyndy ekeýiniń týyndylary da bir-birine uqsas keledi eken.
Sýretshi kıiz basý óndirisinde alǵashqy bolyp stanoktik ádisti engizgen. Tekemetter men syrmaqtar úshin sıýjetti sheber ulttyq folklordan alady. Eń bastysy, ol qolǵa alǵan taqyrypty óziniń qııalyndaǵy alýan túrli mazmundyq ereksheliktermen baıyta bilýdi joǵary dárejede meńgergen kásibı maman.
Murat Qalqabaev san qyrly talant ıesi. Onyń keńistikti erkin sezine otyryp dúnıege keltirgen týyndylary osyǵan aıǵaq. Mysaly, sheberdiń «Qobyz», «Qaza bolǵan shahterler eskertkishi», «Qýǵyn-súrgin jyldary Qazaqstanda qaza bolǵandarǵa arnalǵan eskertkish», «Stalındik qýǵyn-súrginge ushyraǵan reseılikterge arnalǵan eskertkish» atty músinderi joǵary kórkemdik tebirenispen somdalǵan óner týyndylary retinde kezinde joǵary baǵa alǵan.
KSRO jáne Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Murat Qalqabaevtyń úzdik týyndylary AQSh, Izraıl, Kanada, Germanııa, Ońtústik Koreıa, Reseı jáne basqa da elderdiń mýzeılerinde, sondaı-aq jeke kolleksıonerlerdiń qolynda saqtaýly.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY