Aýyldan taı-qulyndaı tebisip birge ósken Aqalaq dos osyndaǵy qurdas Pyqyptyń alpys jas toıyna kelipti. Muny kútip alý meniń menshigime júktelgen. Erte kelgen eken, qurdasty zerikpesin dep ataqty ánshiniń konsertine apardym.
Dán rıza, kele jatyp:
– Burynǵylar bir-eki án aıtsa: «Án aıtsań da janyńdy jep aıtasyń» deýshi edi... Mynaýyń ǵajap, úzbeı-jarmaı eki saǵattan astam shyrqasa da bylq etpedi! Neǵylǵan kúsh-qaırat, neǵylǵan erik-jiger! – dep tamsanǵanynda:
– E, ol fonogrammanyń arqasy! Taza daýysymen aıtyp kórsinshi! – dep edim, Aqalaq aıtqanyńdy túsinbedim degendeı bajyraıa qarady. Fonogrammanyń daıyn dúnıe ekenin, tek soǵan ilesip aıtqan bolsań boldy dep túsindirgen boldym.
– Páleket, báse! – dep Aqekeńde ony ilip ala qoıdy.
Pyqyptyń toıyndaǵy kidiris-múdirisi joq, kileń danalyq sózderden quralǵan tilekterge Aqalaq aýzyn ashyp, kózin jumyp tamsanýmen boldy. Úıge kelgen soń:
– Qaladaǵy senderdiń tilek sózderińniń janynda bizdiki jip ese almady. Oıpyr-aı, birinen-biri asyp tógilgen, neǵylǵan ǵajap sózder! – degen soń:
– Ol da daıyn páleket... – dep mińgirlep edim:
– Ne, sen de fonogrammamen sóılediń be?! – dep ajyraıa qarady.
– Zaman solaı, tehnologııanyń enbegen esigi, kirmegen tesigi qalmady, – dep tómenshiktengen boldym.
Ertesinde Pyqyp alys-jaqynnan kelgen quda-jekjattarynyń basyn qosyp dastarqan jaıǵan eken, úlken asqa bata berýdi menen suraǵan soń, qyltemirimdi baıqatpaı qulaǵyma ilip, janqaltamdaǵy apparatymnyń núktesin lyp etkizip basyp sóılep kep berdim...
Ara-arasynda Aqalaqqa kóz tastap edim, páleket yrjıyp «uıyp tyńdap» qalypty.
Bitkenimde alystan kelgen quda-jekjattar:
– Áı, bárekeldi, mine bata! – dep rızashylyqtaryn bildirdi.
Bul «jetistikterge» Aqalaq dostyń rıza bolǵany sonshalyq, keterinde eki-úsh kún kidirip, qoıarda qoımaı álgi tost sózinen batanyń eki-úsh úlgisin jazdyrtyp alyp, tún balasy kóz ilmeı meniń tájirıbemdi úırenip aýylyna asa rıza keıippen attanyp ketti...
...Birde bir janazada... janaza oqyp otyrǵan moldekeńniń qulaǵynan tanys qyltemirdi kózim shalyp... Beıit basynda da, kelgen sońǵy oqylýda da moldekeń saspady. Mundaıda moldekeńniń apparatynyń batareıkasy bitpeı abyroımen alyp ótse eken dep tileıdi ekensiń... Bizdikinde bolyp turady, ondaıda qarabaıyr sózben ilip áketip, tegi bolmasa sózimizdi sol tustan bitire salamyz... E, moldekeń de sóıter, ne nárseniń de basy men aıaǵyn túgendep júrgen kim bar bul dúnıede... Sonymen aıtarym – jasasyn jańa zaman, jasasyn jańa tehnologııa, jasasyn fonogramma!
Danııar JEŃIS
ALMATY