Baıyrǵy ańyzdardyń aıtylýyna qaraǵanda, ózderi jutqan ańdarǵa ókingendeı bolyp, qoltyraýyndar ashy kóz jastaryn tógedi eken.
Shved ǵalymdary Ragnar Fange men Knýt Shmıdt-Nılson ekeýi qoltyraýyndar shynynda da jylaı ma eken dep anyqtap kórýdi oılastyrady. Qoltyraýyndar jylaı ma eken? Jylaıdy eken, shyn máninde maqulyqtyń janarlary botalap jas shyǵaratynyn anyqtaǵan, biraq ókinishten emes, organızmderinde tuzdyń kóbeıýinen dep dáleldegen zoolog ǵalymdar. Olardyń zerdeleýi boıynsha, baýyrymen jorǵalaýshylardyń baýyry jetilmegen bolyp shyqty. Sondyqtan da organızmderinde tuzdyń jaratylysy erekshe bezderdiń baýyrǵa kómegi basqasha jaratylatyn qasıetke ıe. Jaryqtyq qoltyraýynnyń tuz bóletin bezi kózderiniń oıshyǵy aýmaǵyna jaqyn ornalasqan bolyp keledi. Bar kúshin salyp qımyldaǵan kezde olardyń kóz jasyn syǵyp alatyny anyq ras dep túıindegen.
Brazılııalyq úndiler teńiz tasbaqalarynyń óz mekenderin ózgertkende qımaı jylaıtynyn aıtqan. Ǵalymdardyń zertteýi boıynsha teńiz jylandary men ıgýan kesirtkelerinde de jas bezderi bar ekeni anyqtaldy.
Saparbaı PARMANQUL,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY