ALDYMYZDA ALATAÝDAI ASQARALY MINDET TUR

Keshe Aqordada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanov bastaǵan bir top osy palata depýtatyn qabyldady. Elba­sy­nyń bıylǵy Joldaýyn el ishinde nasıhattaý, bul tarıhı qujattan týyndaıtyn negizgi min­det­terge baılanysty halyqpen pikir alysý maqsatynda óńirlerdi aralap qaıtqan halyq qalaý­ly­lary Memleket basshysyna óz saılaýshylarymen bolǵan osy júzdesýlerdiń qorytyndysy týraly baıandap berdi. Qabyldaýda birinshi bolyp sóz alǵan Oral Muhamedjanov Elba­sy­nyń tapsyrmasymen óńirlerdi aralap qaıtqan Májilis depýtat­tarynyń elimizdiń 350-den astam eldi mekenderinde bolyp, 100 myńnan astam adamdy qamtyǵan 800 kezdesý ótkizgendigin kóldeneń tartty. Ol jeke óziniń Aqmola oblysyn aralap, turǵyndar ara­syn­da Joldaýdan týyndaıtyn mindetterdi nasıhattaý barysynda birqatar ıgi bastamalarǵa kýá bolǵandyǵyn jetkizdi. Máselen, Zerendi aýdanyndaǵy 19 adam ǵana eńbek etetin bir ká­siporynnyń 1 mıllıardtan astam teńgeniń ónimin óndiretindigin aıtty. Bul kásiporyn shetelden sút tazalaıtyn arnaıy separa­tor­lar satyp alyp, halyqtan sút qa­byldaýmen aınalysady eken. Olar ozyq tehnologııaǵa negizdelgen 5 qabyldaý núktesin ashyp, halyqqa qyzmet kórsetedi. Jergilikti tur­ǵyn­dardan qabyldap alǵan súttiń ár lıtrine 40 teńgeden qolma-qol aqsha tóleıdi. О́nimdi joǵary standarttarǵa saı óńdep, tutyný­shylarǵa jetkizedi. Vladımır Bobrov jergilikti jerlerde kezdesýler ótkizgen kezde ardagerlerdiń Joldaýǵa erekshe qoldaý bildirgendigin atap kórsetti. Mańǵystaý oblysynyń saılaýshy­lary­men júzdesip qaıtqan Ken­je­ǵa­lı Saǵadıev óńirdiń iri ekono­mı­kalyq jetistikterge qol jetkizip otyrǵandyǵyn aıta kelip, bul ob­lysta shaǵyn jáne orta bıznespen shuǵyldanatyndardyń sany sońǵy jyly 2 ese óskendigin, sonymen birge munda “Jol kartasy”  aıa­syn­da ashylǵan jumys oryn­dary­nyń 3 ese kóbeıgendigin jetkizdi. Ońtústik Qazaqstan oblysy saılaýshylarynyń tilegin jet­kiz­gen Tólebek Qosmambetov óńirde agro­ónerkásip keshenin damytý maqsa­tyn­da atqarylyp jatqan oń jetis­tikterge nazar aýdartty. Sve­tlana Ferho Elbasynyń Jol­daýynda atap kórsetilgen halyqty áleýmettik qorǵaý sharalaryna toq­tala kelip, shyǵysqazaq­stan­dyq­tardyń osy jyldyń bas quja­tyndaǵy “Bala­pan” baǵdarlama­sy­na zor yqylas­pen qoldaý bildirip otyrǵandyǵyn aıtty. Shavhat О́temisov pen Táńir­bergen Berdi­oń­ǵarov ta saılaý­shylardyń elimizdiń aldaǵy on jylǵa arnal­ǵan damý baǵdarlamasyn aıqyndap bergen Elbasy Jol­daýyna erekshe yqylas bildirip otyrǵandyǵyn tilge tıek etti. – Biz óte úlken jumysty qol­ǵa aldyq. Elimizdi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damytýdyń 10 jyl­ǵa arnalǵan bul jospary bizdiń ót­ken 18 jylda  jasaǵan jumysy­myz­dan da qıyn ári kúrdeli. Son­dyq­tan osy atqaryp jatqan ju­mystarymyzdy halyq bilýi kerek. Sizderdiń óńirlerdi aralap, elmen júzdesip qaıtqan bul saparlary­ńyzdyń da mańyzy úlken, — dedi Elbasy depýtattarmen júzdesý bary­synda sóılegen sózinde. Odan ári Elbasy ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq damý bolasha­ǵyn aıqyndaý ústindegi elderdiń bar ekendigin, Reseı de osy ba­ǵytta jumys júrgizip jatqandy­ǵyn, bul rette bizdiń halyqaralyq dárejede úlken básekege túskeni­miz­di atap kórsetti. Tek qana shı­kizatqa senip otyratyn bolsaq, onda jaǵdaıymyz múshkil bola­tyn­dyǵyn álemdik daǵdarys kór­setip berdi. Basqalar bizdiń shıki­zat shyǵaratyn el ǵana bolyp qal­ǵanymyzdy qalaıdy. Biraq eli­miz­diń erteńi úshin biz osyndaı aýyr mindetterdi alǵa qoıyp otyrmyz, dedi Memleket basshysy óz sózinde. – Sizderdiń sózderińizden baı­qa­lyp otyrǵanyndaı, halyqty tolǵandyratyn áleýmettik másele ekendigi belgili. Osy maqsatta biz birqatar ıgi jumystardy júzege asyrdyq, – dedi Elbasy. Odan ári Memleket basshysy ótken jyly daǵdarysqa qarsy qabyldanǵan “Jol kartasy” negizinde elimiz boıynsha uzaq jyldardan beri qol­ǵa alynbaı kelgen kommýnal­dyq júıelerdi, ishki jol qury­ly­syn, áleýmettik salalardyń ǵıma­rat­taryn jóndeýde atqarylǵan aýqymdy jumystardy tilge tıek etti. Elbasy Joldaýda elimiz boı­ynsha balabaqshalar tapshylyǵyn joıý maqsatynda aýqymdy mindet­ter belgilengendigin, Almaty jáne Astana qalalarynda bul proble­malardyń taıaýdaǵy úsh jyl ishin­de, elimizdiń qalǵan óńirlerinde 2020 jylǵa deıin tolyq sheshim tabatyndyǵyn aıtty. Elbasy daǵdarys kezeńinde toqtap qalǵan iri kásiporyndardan bosaǵan jumysshylardy eńbekpen qamtý maqsatynda 2009 jylǵy “Jol kartasynyń” erekshe sheshý­shi ról atqarǵandyǵyn aıta kelip, bul ıgi bastamanyń aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabatyndyǵyn es­kert­ti. Bul oraıda 2020 jylǵa deıingi bıznestiń jol kartasynyń mańyzy erekshe bolmaq. О́z sózinde Memleket basshysy Joldaýda erek­she atap kórsetilgen eńbek ónim­diligi máselesine jan-jaqty toqtaldy. 2020 ındýstrııalyq-ın­novasııalyq damý strategııasyn oı­daǵydaı júzege asyrýda eńbek ónimdiligin arttyrýdyń ólsheýsiz yqpaly bolmaq. Osy oraıda Elba­sy Astanada ashylǵan lokomotıv deposynda qazirgi kúnniń ózinde árbir jumysshyǵa shaqqanda eńbek ónimdiliginiń 90 myń dollarǵa jetip otyrǵandyǵyn atap aıtty. Básekege qabilettilikti arttyrýdyń qozǵaýshy kúshi eńbek ónimdiligi ekendigi daýsyz. Qabyldaýda sóılegen sózinde Memleket basshysy elimizde ju­mys istep turǵan salyq júıesine baılanysty jan-jaqty pikir bildirdi. Biz TMD memleketteriniń ishinde eń tómengi salyq kólemin belgiledik. Tabys salyǵy 10 paıyz bolsa, korporatıvtik salyq 20 paıyzdy quraıdy. Mundaı tómengi ólshem eshbir elde joq, dedi Pre­zıdent. Sondyqtan elimizdegi bar­lyq bıznes sýbektileriniń mem­leket qorjynyna túsetin salyqty der kezinde jáne ádildikpen tólep otyrýy basty mindet. Sonymen birge, Elbasy Joldaýda erekshe mán berilgen elimizdiń quqyq qorǵaý júıesin reformalaý máse­lesine de erekshe toqtalyp, osy maq­satta arnaıy memlekettik ko­mıs­sııa jumys istep jatqandyǵyn eskertti. Bul komıssııa quqyq qor­ǵaý júıesin reformalaýǵa baıla­nysty halyqaralyq tájirıbelerdi jan-jaqty zertteı kelip, ústimiz­degi jyldyń ishinde arnaıy sheshim qabyldaýy kerek. Joldaýda tereń mán berilgen bilim berý salasyn damytýǵa baılanysty sóılegen só­zinde Prezıdent Astana qalasynda qurylyp jatqan biregeı oqý oryndary – “Jańa halyqaralyq ýnıversıtet”, “Arnaýly qor”, Intellektýaldyq mektepter sııaq­ty iri jobalardy aıta kelip, osy ýnıversıtet aıasynda ashylatyn 4 ǵylymı ortalyqtyń jumysyna da erekshe toqtalyp ótti. – Biz elimizdiń aldaǵy onjyl­dyqta damý strategııasyn anyq­taı­tyn úlken baǵdarlama qabyldadyq. Bul ómirsheń mindetke búkil halyq bolyp jumyla kirissek, maqsaty­myz­ǵa jetemiz. Halqymyz, ásirese, jastar muny jaqsy túsinýi kerek. Alǵa asa úlken maqsat qoıyp otyr­myz. Álemdegi básekege qabi­let­ti 50 eldiń qataryna kirýimiz, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq el bolýymyz, shıkizatqa táýeldilikten qutylý sııaqty maqsattar Alataý­dan da bıik. Onyń shyńyna shyǵý úshin jumyla jumys isteýimiz kerek, – dedi sóziniń sońynda Nursultan Nazarbaev. Jylqybaı JAǴYPPARULY, Sýretti túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.