Shahmattan halyqaralyq grossmeıster, Eýropa chempıony, Ýkraına quramasy sapynda Dúnıejúzilik shahmat Olımpıadasynyń eki dúrkin jeńimpazy Aleksandr Moıseenko Qazaqstanda shahmattyń damýyna joǵary baǵa berdi.
- Táýelsizdik alǵan 27 jyl aralyǵynda Qazaqstanda myqty shahmat mektebi qalyptasty. Asa iri jarystarǵa qatysqan saıyn meniń soǵan anyq kózim jetti. Qazirgi kezde Jansaıa Ábdimáliktiń esimi erekshe atalýda. Álem kýbogy jolyndaǵy jarysta ol tamasha oınap, úzdikter sanatyna qosyldy. Dınara Sádýaqasova jaıynda da jyly lebiz aıtýǵa bolady. Men qazaqstandyq jankúıerlerge tolaǵaı tabys tileımin, olar zııatkerlik deńgeıin arttyrý maqsatynda óz balalarynyń shahmat mektepterine kóptep berýleri kerek. Solardyń arasynan daralanǵandary ýaqyt oza halyqaralyq arenada Qazaqstannyń sporttyq dańqyn arttyrady, – deıdi Aleksandr Moıseenko.
Rasynda da qazir Qazaqstanda shahmat jaqsy damyp keledi. Ásirese, áıelder arasyndaǵy saıystarda bizdiń sulýlarymyz aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizip júr. Jýyrda ǵana Reseıdiń Hanty-Mansıısk qalasynda ótken álem chempıonatynda barsha kórermender Jansaıa Ábdimáliktiń óreli ónerine qulshyna qol soqty. Ataǵy alysqa jaıylǵan oıynshylar bas qosqan jarystyń shırek fınalyna deıin jetken qazaqtyń qyzy jer jahandaǵy úzdik segiz shahmatshynyń qataryna qosyldy. Sol sekildi Dınara Sádýaqasova da ózin jaqsy qyrynan kórsetip, ekinshi kezeńde baq synaý qurmetine ıe boldy.
Áıelderdiń álemdik reıtınginde joǵaryda esimderi atalǵan qazaqtyń qos qyzy qazirgi kezde «TOP-20» oıynshynyń sanatynda. Bul tizimde 22 jastaǵy Dınara Sádýaqasova 18 orynda tursa, 18 jasar Jansaıa Ábdimálik 20 satyǵa jaıǵasty. Bul jas sportshylar úshin, árıne, óte jaqsy kórsetkish. Al elimizdiń taǵy bir daryndy shahmatshysy 27 jastaǵy Gúlishan Naqbaeva úzdikter tiziminde 95 orynǵa taban tiredi.
Álemdik reıtıngtiń kóshbasshylar jaıynda aıtar bolsaq, bul rette Qytaı qyzdarynyń qarqyny óte kúshti. Aspanasty eliniń qos ókili birinshi jáne ekinshi oryndardy ózara bólisýde. Olar – 24 jastaǵy Hoý Infan men 27 jastaǵy Szıýı Venszıýn. Úshinshi orynda – 28 jastaǵy Ýkraınanyń shahmatshy Anna Mýzychýk. Reseılik Ekaterına Lagno (28 jasta) men úndistandyq Hampı Konerý (31 jasta) tórtinshi jáne besinshi oryndardy ıelenýde. Sondaı-aq, ýkraınalyq Anna Mýzychýk (26 jasta), reseılik Aleksandra Kostenıýk (34 jasta), grýzııalyq Nana Dzagnıdze (31 jasta) jáne qytaılyq Tan Chjýnı (27 jasta) úzdik ondyqtyń qatarynda.
Al «TOP-20» oıynshynyń qataryna mynalar enip otyr: 11. Valentına Gýnına (29 jasta, Reseı), 12. Harıka Dronavallı (27 jasta, Úndistan), 13. Elızabet Pets (33 jasta, Germanııa), 14. Antoaneta Stefanova (39 jasta, Bolgarııa), 15. Chjao Sıýe (35 jasta, Qytaı), 16. Bela Hotenashvılı (30 jasta, Grýzııa), 17. Marı Sebag (32 jasta, Fransııa), 18. Dınara Sádýaqasova (22 jas, Qazaqstan). 19. Sarasadat Hademalshareh (21 jasta, Iran).
Baıyptap qarsańyzdar, álemniń eń úzdik 20 shahmatshysy qataryndaǵy eń jasy bizdiń Jansaıa Ábdimálik eken. Al Dınara Sádýaqasovanyń jasy tek óziniń komandalyq áriptesi men ırandyq Sarasadat Hademalsharehten ǵana úlken. Olaı bolsa, aldaǵy ýaqytta qazaq qyzdary ózderiniń basty qarsylastarynyń birazyn basyp ozyp, búgingiden de bıik belesterge kóteriletini anyq.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»