Halyqtyń turmys sapasynyń artýy el ekonomıkasyna sony serpin beredi. Bul oraıda Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynda aldymyzǵa birqatar mindetter qoıyp, turmys sapasyn arttyrýdyń negizgi tetikterin atap kórsetti.
Búgingi tańda alǵa shyqqan aýyl sharýashylyǵy salasynyń da bul rette halyqtyń turmys sapasynyń artýyna qosatyn ózindik úlesi mol. Asyraýshy salanyń alǵa qoıǵan maqsaty egin, mal sharýashylyǵyn eselep, eldiń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Búginde sharýalarǵa memleket tarapynan tıisti qoldaý da kórsetilip keledi.
Ejelden jerdiń kórki sanalǵan Merki aýdanynda Elbasynyń tapsyrmalary men bastamalaryn aýyl sharýashylyǵy salasynda iske asyrý jumystary júıeli júrgizilýde. Aýdanda jalpy kólemi 705697,0 gektar jer bolsa, onyń 202173 gektary aýyl sharýashylyǵy salasyna tıesili. Merki jerinde búginde 84 myńnan astam halyq turady. Kópshiligi negizinen asyraýshy salanyń ıgiligin kórip, tirligin tiktep keledi. Aýdan ákimi Meıirhan О́mirbekovtiń aıtýynsha, aýdanda negizinen ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryna tıisti kóńil bólingen. Bul rette atqarylǵan jumystardyń kólemi de aýqymdy. Aýdan boıynsha óndirilgen ónim men kórsetilgen qyzmet kólemi 10 mıllıard teńgeni quraǵan. Al elimizdi Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damytýdyń 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy aıasynda Merki aýdanynda kásipkerlikti qoldaý kartasy boıynsha jalpy quny 1,7 mıllıard teńge bolatyn 2 ınvestısııalyq joba júzege asyrylǵan. Nátıjesinde 38 jańa jumys orny ashylyp, jergilikti turǵyndar jumyspen qamtylǵan. Sonymen qatar «Ortalyq Azııa qant kompanııasy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń Merki fılıalynyń jylyna 200 myń tonnaǵa deıin ónim shyǵarý áleýetine ıe bolǵany óńir ekonomıkasynyń artyp otyrǵanyn kórsetedi.
Búgingi tańda shaǵyn jáne orta bıznesti damytý basty nazarda. Bul oraıda aýdanda aǵymdaǵy jyly jalpy quny 662 mıllıon teńge bolatyn «Sa-Ba LTD» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń «Shaǵyn munaı óńdeý zaýytyn qaıta jańǵyrtý» jobasy kásipkerlikti qoldaý kartasyna engizilip otyr. Qazirgi kezde aýdanda 4433 shaǵyn jáne orta kásipkerlik nysany jumys isteıdi. Bul nysandardyń bári de halyqtyń turmys sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. «Sonymen qatar aýdandaǵy «KazMicroFinance» mıkrokredıttik uıymy men «Merki nesıe seriktestigi» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi tarapynan 4814 azamat jáne 93 sharýa qojalyǵy nesıelendirildi. Bólingen nesıe kólemi 3 mıllıard teńgeni quraıdy. Al aýdan boıynsha 5 mıllıard 111,6 mıllıon teńge ınvestısııa bıylǵy qańtar jáne tamyz aılary aralyǵynda negizgi qorǵa salyndy», deıdi aýdan ákimi.
Memleket úshin mal sharýashylyǵynyń da mańyzy zor. Bul oraıda sharýalarǵa jeńildetilgen nesıe, mal basy úshin sýbsıdııa berilip keledi. Nátıjesinde aýdanda mal basy óz tóli esebinen kóbeıtilýde. Búginde aýdanda 48 834 múıizdi iri qara, 276 664 qoı-eshki, 13 422 jylqy, 123 túıe jáne 81 395 úı qustary bar. Sharýalardyń aıtýynsha, Merkide mal basynyń artýyna aýdanda qurylǵan aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteriniń septigi tıip otyr. Búginde aýdanda sút baǵytynda 6 jáne et baǵytynda 4 aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi qurylyp, jumys istep keledi. Atalǵan agroqurylymdar osy ýaqytqa deıin 1530 tonna et jáne 439 tonna sút óndirgen. Sharýalarǵa ónimderi úshin memleket tarapynan 67 926 110 teńge kóleminde sýbsıdııa berilgen. Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy salasynda aýdan boıynsha 6 mıllıard 687,6 mıllıon teńgeniń ónimi óndirilgen. Bul kórsetkishtiń ózi aýdannyń aıtarlyqtaı tabysqa qol jetkizgenin kórsetedi.
Bul oraıda mal basyn asyldandyrý da mańyzdy is. Ejelden bir-birinen tórt túlik malynyń amandyǵyn suraýdy umytpaǵan halqymyzdyń mal baǵý, ony asyldandyrý ertedegi kásibi. Máselen, Merki aýdanyndaǵy «Bahor» sharýa qojalyǵy búginde qoldan uryqtandyrý tásilin qolǵa alýda. Nátıjesinde ár analyq bastan tek urǵashy tól alýǵa bolady eken. Mal basyn kóbeıtýdiń mundaı zamanaýı tásili qazirgi kezde kóptegen merkilik sharýalarǵa úlgi bolýda.
Merki aýdany jasyl tabıǵatymen erekshe. Sonymen qatar mal jaıylymyna da qolaıly aımaq. Búginde mal basyn kóbeıtýdi, asyldandyrýdy qolǵa alyp otyrǵan merkilik sharýalardyń jospary aýqymdy. Olar árdaıym memleket qoldaýynyń nátıjesinde joǵary kórsetkishke qol jetkizip kele jatqandyǵyn aıtady. Búginde Jambyl óńirinde aldyńǵylardyń biri bolyp aýyl sharýashylyǵy kooperatıvin quryp, et, sút baǵytynda jumys atqaryp kele jatqan, sonymen qatar mal basyn kóbeıtýde kóptegen tásilderdi qoldanyp otyrǵan Merki aýdanynyń múmkindigi asyraýshy salany alǵa shyǵarýymen erekshe.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy