Memleket basshysy qarashada ótken Qaýipsizdik keńesinde eldegi elektr, jylý, gaz, sýmen jabdyqtaý jáne sý burý qyzmetterine tarıfterdi tómendetý boıynsha tapsyrma bergen bolatyn. Osyǵan oraı keshe Úkimettiń baspasóz alańynda Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Serik Jumanǵarın BAQ ókilderimen kezdesip, atalǵan salada atqarylyp jatqan jumystardy baıandady.
Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstriniń aıtýynsha, osy jylǵy 20 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha jylytý tarıfteri elimizdiń úsh óńirinde, atap aıtar bolsaq, Aqmola oblysynda – 36,8 paıyzǵa, Soltústik Qazaqstan oblysynda – 1,1 paıyzǵa, Shyǵys Qazaqstan oblysy, Semeı qalasynda – 2,8 paıyzǵa arzandaǵan. Keler jyldyń 1 qańtarynan bastap qalǵan 14 óńirde tarıfterdi tómendetý josparlanyp otyr.
− Elimizde 2015 jyldan bastap jańa tarıftik saıasat engizildi. Onda uzaq merzimdi tarıfter qarastyrylǵan. Biraq ár jyl saıyn tarıfterdiń quny salynǵan ınvestısııa kólemine baılanysty ózgerip otyrady. Osy negizde keler jylǵa jasalǵan boljam boıynsha ınflıasııa deńgeıinde keıbir óńirlerde 1-2, tipti 7 paıyzǵa deıin tarıf quny qymbattaýy múmkin edi. Berilgen tapsyrmaǵa sáıkes, sýbektilerdiń ishki rezervin tartý jáne zań buzǵan sýbektilerge tarıfter baǵasyn tómendetý boıynsha jumystar júrgizildi, – dedi S.Jumanǵarın.
Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq tarıfterin tómendetý boıynsha atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde keler jyldyń 1 qańtarynan bastap jylýmen jabdyqtaý tarıfteri Astana qalasynda 10 paıyzǵa, Almaty qalasynda 11,4 paıyzǵa, Almaty oblysynda, Aqtóbe oblysynda, Jambyl oblysynda, Batys Qazaqstan oblysynda, Qyzylorda oblysynda 10 paıyzǵa, Qaraǵandy oblysynda 2,2 paıyzǵa, Qostanaı oblysynda 8,9 paıyzǵa, Túrkistan oblysynda 15,3 paıyzǵa, Mańǵystaý oblysynda 3,1 paıyzǵa, Pavlodar oblysynda 5 paıyzǵa, Aqmola oblysynda 36,8 paıyzǵa, Semeı qalasynda 2,8 paıyzǵa, О́skemen qalasynda 3,4 paıyzǵa, Shymkent qalasynda 11,7 paıyzǵa, Soltústik Qazaqstan oblysynda 1,1 paıyzǵa arzandaıdy. Nátıjesinde halyq qarajatynyń únemdelýi jylýmen jabdyqtaý qyzmeti úshin 6 mlrd teńge shamasynda bolmaq. Al sýmen jabdyqtaý salasynda da keler jyly tarıf quny halyqqa qoljetimdi bola túspek. Sý burý jáne sý jabdyqtaý boıynsha bıyl jyl sońynda Jambyl oblysynda tarıftiń aıtarlyqtaı tómendegeni anyqtalyp otyr. 2019 jyly bul salalardaǵy baǵanyń arzandaýy barlyq óńirlerde saqtalady degen boljam bar.
− Bizdiń elde sýdyń tarıfi salystyrmaly túrde az dep aıta alamyz. Mysaly, kórshi Reseı, Belarýs, Ýkraına, О́zbekstan syndy elderde sýdyń tarıfi aıtarlyqtaı qymbatqa túsedi. Bizden keıingi orynda Qyrǵyzstan tur. Soǵan qaramastan, bul saladaǵy baǵany baqylaýda ustap otyrmyz, – dedi S.Jumanǵarın.
Mejeli josparǵa sáıkes, 2019 jyly gaz tarıfin tómendetý arqyly 5 mlrd teńge únemdelmek. Ásirese Almaty oblysynyń turǵyndary qazirgi baǵamen salystyrǵanda tekshe metrine 5,6 teńge únemdese, almatylyqtar tekshe metrine 3,7 teńge únemdeıdi. Qalǵan Aqtóbe, Jambyl, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Mańǵystaý, Túrkistan oblystary jáne Shymkent qalasynda da tarıf quny arzandaıdy dep kútilýde.
Al atqarylǵan jumystar nátıjesinde keler jyly qazaqstandyqtar elektr qýatyna ketetin shyǵyndy 7,8 mlrd teńgege azaıtady. Al tarıfterdi tómendetý nátıjesinde jalpy halyqtyń kommýnaldyq qyzmetteri úshin qarajatyn únemdeý shamamen 27,5 mlrd teńgeni quraıdy dep josparlanyp otyr.
Aıta keterligi, keshe Parlament Senatynyń otyrysynda «Tabıǵı monopolııalar týraly» zań jobasy qabyldandy. Onda joǵaryda atalǵan turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq tarıfterin tómendetý boıynsha belgilengen mejeli mindetter qarastyrylǵan.
Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»