Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń jańa usynystary jarııalandy

Bıyl alǵashqy lekte eki myńǵa jýyq áskerı qyzmetshi jeńildetilgen zaem aldy

Áskerılerdiń baspanaly bolý máselesin sheshýge, ıaǵnı jańa áleýmettik baǵytta ónimder ázirlep, ony júzege asyrý isine TQJB qoǵam belsendilerin qosa jumyl­­dyryp otyr. Al Turǵyn úı qury­­lys jınaq banki janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń quramynda osy taqyrypqa qalam tartqan tanymal jýrnalıster, qoǵam qaıratkerleri men bank salymshylary kiredi. Sondaı-aq osy joly Qoǵamdyq keńes músheleriniń qatary tolyqqanyn atap ótken jón.

 Sonymen kezekti otyrysta Qoǵam­dyq keńestiń tóraǵasy, belgi­li jýrnalıst Sergeı Pono­ma­rev «áskerı ónimge» qatysty Almaty, Astana, Taraz jáne Se­meı qalalaryndaǵy áskerı bólim­der­ge baryp, jańa turǵyn úı baǵ­darlamasynyń nesıe­lendirý shart­taryn túsin­dirip, áskerı qyzmet­shi­ler­diń pikir­le­rin bilip qaıtqanyn atady.

– Áskerı bólimderdegi saparlar nátıjesinde bank klıenti atanǵan Otan qorǵaý­shy­lary­myzdyń pikir-usynystary jınaldy. Qolǵa túsken aqparattyń bárin bank basshylyǵyna tapsyrdym jáne aldaǵy jyly áskerı qyzmetshilerdiń bul usynystary eskeriledi dep úmittenemin. Qazir olarǵa 1 845 jeńildetilgen zaem berilgen jáne 300-deı nesıe ótinishi qaralyp otyr. Banktiń qoldaýyna Qoǵamdyq keńestiń baqylaýy qosylyp, áskerı mamandar páter jaldaýshydan bas­pana ıesi mártebesine ótýde. Bul ıgi is jalǵasyn taba bere­di dep senemin, – dedi Sergeı Pono­ma­rev.

Turǵyn úı qurylys jınaq ban­ki basqarma tóraıymy Lázzat Ib­ra­gı­mo­va­nyń túsindirýinshe, bı­yl pýlǵa ilige almaǵan áskerı qyzmet­shiler Turǵyn úı qurylys jı­naq bankindegi shottaryna aqsha jınaýdy ári qaraı jal­ǵas­tyra alady. Bul úshin bank ba­ryn­sha jaıly jáne qaýipsiz jaǵ­daı jasap otyr. Eń bastysy, ás­kerı qyzmetshilerdiń shottaryna erekshe mártebe jáne qol su­ǵyl­maýshylyq kepili berilgen. Olardyń jınaǵan qarajaty bıýdjet esebine alynbaıdy. Olarǵa tyıym salýǵa bolmaıdy jáne ýaqtyly tólenbegen qandaı da bir ózge nesıe boıynsha ekinshi deńgeıli bankter tólem talaptaryn qoıa almaıdy. Sondaı-aq bul depozıtterdegi tıimdi jyldyq syıaqy mólsherlemesi 13,3%-ǵa deıin baratynyn aıta ketý kerek.

Qaz­aq­standa shama­men 70 myń­­­­daı ás­kerı qyz­metshi turǵyn úı tó­­lem­­derin alady. Demek bul – tur­ǵyn úıge muqtaj áskerılerdiń sany. Son­­dyqtan TQJB osy aza­mat­­tardyń bas­pana máselesin al­da­­ǵy 5-6 jyl­dyń ishinde sheshýge nıetti.

Kóp páterli úılerdiń kópshiligine kúrdeli jóndeý kerek

Elimizde búgingi tańda 146 763 myń sharshy metr kóp páterli turǵyn úı qory bolsa, bulardyń sa­lynǵanyna aldy 60 jyl jáne olardyń 1,8 paıyzy apatty jaǵ­daıda, sondaı-aq 25 paıyzy kúrdeli jóndeýdi kútip turǵanyn eskersek, bul másele kókeıkesti ekendigin kórse­te­di. Al bul iske 589 mıllıard teńge qarajat kerek. Son­dyq­­tan Parlament turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýa­shy­lyǵy nary­ǵy­nyń qurylymyn túp­ki­lik­ti ózgertýdiń kezi kelgenin túsinip otyr. О́ıtkeni 10-15 jyl­­dan keıin qalǵan úılerge de kúrdeli jóndeý jumystaryn júr­gizý qajet bolady. Ýaqyt óte kele ol memleket úshin tolaıym má­selege aınalmaq.

Osy oraıda Múlik ıeleri bir­les­tigin (OSI) qurý usynylyp otyr­ǵany belgili. Biraq ony qaı bank moınyna alady? Bul salada asa kúrdeli qarjylyq opera­sııalardy jolǵa qoıý men páter ıeleri bolyp tabylatyn salym­shylardyń qara­jatyn shoǵyr­lan­dyryp, tek tıis­ti maqsatqa jumsap, qoldy bolyp ket­peý­ine qandaı qarjylyq júıe kepildik bere alady?

Osynaý asa mańyzdy ja­ýap­­ker­shilikti «Qazaqstannyń tur­ǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ moınyna alýǵa daıyn. Sol se­bep­ti qarjylyq uıym arnaıy bastama da kóterip otyr. Banktiń bul máseleni sheshý úshin qandaı joldar usynatyny týraly basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımova Qoǵamdyq keńes múshelerine tarqatyp, aıtyp berdi.

– Bir jaǵy bul turǵyn úı-kom­­mýnaldyq sharýashylyǵy na­ry­ǵyn biriktirý úshin ǵana emes, ony tártipke keltirip, ashyq­­­­tyǵyn qam­ta­masyz etýde de asa qajet. О́ıt­keni árbir otan­­­­­­da­symyz jaq­­sy, jóndeý kór­­­gen úıde turyp, kúıli bolýǵa múd­de­li. Son­dyqtan da kóp páterli úı­­ler­­diń kúrdeli jón­deýine jum­­­sa­latyn qarajatty bir jerge­ jı­naqtap, sol maqsatqa jum­saý jaıyndaǵy amanatty TQJB moı­­nyna alyp otyr, – dedi bank je­­tekshisi.

О́ıtkeni aldaǵy 10-15-20 jyl­­­­da qalǵan 65 paıyz turǵyn úı­­­­­­­ler­­­ge de kúr­deli jóndeý qajet bol­­­maq. Bank­tiń esepteýinshe jyl saıyn bul ba­ǵytta 75 mıl­­lıard teńge qara­jat jı­naq­­­taý­­ǵa bolady. Úsh jylda ony 250 mıllıardqa jet­kizip, úlken qor ja­saqtaýǵa áb­den múmkindik bar. Mundaı kúr­deli jóndeý jumys­taryn qam­tamasyz etýdiń tıim­di tetik­terin Batys Eýropa, ıaǵnı Ger­manııa, Vengrııa elderi qol­­­danyp keledi.

Qys­qasy, esikten enip kele jatqan 2019 jyldyń basynda Má­­jilis pen Senat bul baǵ­dar­­la­­­­many zańnamalyq turǵyda qaras­tyrady.

Salymshylar senimi

Qalaı desek te tórt birdeı devalvasııa halyqtyń jı­naq­taý­shy júıege degen senimine selkeý túsir­geni aıan. Alaıda Tur­ǵyn úı qurylys jınaq banki­n­iń salym­shy­­­lary búginde 1,2 mıl­lıon­ǵa jet­kenin eskersek, bank sa­lym­shy­lar seniminen shyǵý úshin az jumys atqaryp otyrǵan joq. Bul – jańa qonys toılar, birin­shi baspanaly bolý baqyty men paıyzy tómen jeńildetilgen nesıe­ler.

Sondyqtan jańa jobalar men aksııa­lardan bólek, Qoǵamdyq keńes músheleri bankpen birigip tur­ǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń eń basty maqsatyn, ıaǵnı tabys kólemine qaramastan, barlyq azamattarǵa qarajat jınap, keıin úı satyp alýǵa nemese salýǵa tıimdi nesıe resimdeý múmkindigin berýdi nasıhattaý­dy jalǵastyryp keledi.

– Halyqtyń qarjylyq saýat­ty­lyǵynyń ósýi Qoǵamdyq keńes­pen birlesip júrgizilgen jumys­tar­dyń nátıjeli bolǵanyn bil­dir­edi. Buǵan tutynýdy emes, qara­jat únemdep, aqsha jınaýdy qup kórgen Turǵyn úı qury­lys jınaq banki salymshylary sanynyń óskeni dálel. 2018 jyldyń 11 aıy ishinde bankte 347 574 jańa depozıt ashyldy. Jalpy alǵanda, bizdiń bankte qazir 1,2 mıllıonnan astam adam baspanaly bolamyn dep qarajat jınap jatyr. Olardyń shottaryndaǵy jalpy jınaq somasy 583,3 mlrd teńgeni quraıdy, – dedi Lázzat Ibragımova.

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY