Ádilet mınıstrligi jyljymaıtyn múlikti ýaqytynda tirkemegeni úshin ákimshilik jaýaptylyqty alyp tastaýdy usynýda. Bul týraly Májiliste palata Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojkonyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet saǵatynda Ádilet mınıstri Marat Beketaev málimdedi. Atalǵan jıyn jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy memlekettik tirkeýge arnaldy.
Ákimshilik jaýaptylyqty alyp tastaýdy usyndy
Úkimet saǵatynda baıandama jasaǵan Ádilet mınıstri Marat Beketaev jyljymaıtyn múlikti ýaqytynda tirkep-tirkemeýdiń artyqshylyǵy men mańyzy joǵalǵandyǵyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul norma 2007 jyly salyqtyq ákimshilendirý jáne halyqty jyljymaıtyn múlikke óz quqyqtaryn tirkeýge májbúrleý maqsatynda engizilgen.
– О́z kezeginde, memleket múlikti zańdastyrý boıynsha eki aksııa ótkizdi, sondaı-aq memlekettik qyzmetter kórsetý tártibin ońtaılandyrý jóninde sharalar qabyldandy. Nátıjesinde sońǵy jyldary osy quram boıynsha azdaǵan ákimshilik is qozǵalǵandyǵy baıqalady. Osyǵan oraı jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy tirkeý merzimin ótkizip alǵandyǵy úshin ákimshilik jaýaptylyqty alyp tastaý týraly máseleni qaraý usynylady, – dedi Ádilet mınıstri.
Mınıstrdiń aıtýyna qaraǵanda, jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy memlekettik tirkeý fýnksııasyn ádilet organdary 2007 jyldan bastap júrgizýde. Osy ýaqyt aralyǵynda jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy memlekettik tirkeý salasy jańa tendensııalar jáne halyqaralyq tájirıbe negizinde júıeli túrde jańartylǵan.
– Jyl saıyn elimizde ortasha alǵanda jyljymaıtyn múlikke 1,7 mıllıonnan astam quqyqtar tirkeledi. Sondaı-aq on mıllıonnan astam elektrondy formatta anyqtamalar beriledi. Bul kórsetkishter jyl saıyn ósýde, – dedi M.Beketaev.
Ádilet mınıstri jyljymaıtyn múlik quqyqtaryn memlekettik tirkeý ádilet organdaryna berilgen ýaqyttan bergi jetistikterdi de tolyq qamtyp ótti.
Tirkeý isine jańa tehnologııalar qajet
Jalpy, bul sala Memleket basshysynyń memlekettik qyzmetterdi kórsetý prosesterin barynsha ońtaılandyrý, osyndaı qyzmetterdi avtomattandyrý arqyly ákimshilik kedergilerdi azaıtý, merzimderdi jáne suratylatyn qujattardyń sanyn qysqartý boıynsha tapsyrmalaryn oryndaý úderisimen ilgerilep keledi. Osy oraıda Ádilet mınıstri jyljymaıtyn múlikterdi tirkeý merziminiń 15 kúnnen 3 kúnge deıin qysqartylǵandyǵyn erekshe atap ótti. Sonymen qatar múlikti tirkeý úshin azamattardan bar-joǵy eki ǵana qujat talap etiledi.
Oǵan qosa memlekettik qyzmetterdi usyný boıynsha bıznes-prosesterdi avtomattandyrýda elimizde eń alǵashqy jobalardyń biri bolǵan «Jyljymaıtyn múlik tirkelimi» memlekettik derekter qory jumys isteýde.
– Qazirgi tańda jyljymaıtyn múlik tirkelimimen memlekettik organdardyń 28 aqparattyq júıesi biriktirilgen. 2015 jyldan bastap notarıýstar kýálandyrǵan barlyq mámilelerge quqyqtardy elektrondy tirkeý engizildi. Bul mámileler bir kún ishinde tirkeledi. Osylaısha árbir tórtinshi tirkeý elektrondy formatta júrgiziledi. Quqyqtyq kadastrdaǵy anyqtamalar túrindegi barlyq aqparattyq qyzmetter elektrondy formatqa aýystyryldy. Bul E-gov sheńberindegi qyzmetter arasynda qajettiligi jaǵynan ekinshi qyzmet bolyp tabylady. Kún saıyn otyz myńnan astam aqparattyq anyqtamalar beriledi, – dedi M.Beketaev.
Mınıstr osylaı degenimen, Úkimet saǵatynda qosymsha baıandama jasaǵan Májilis depýtaty Nurlan Ábdirov saladaǵy áli de sheshimin tabýy qajet máselelerdi jiktep berdi. Onyń aıtýyna qaraǵanda, depýtattar osy jıyn aldynda máseleni tereńnen zertteý maqsatynda birqatar taldaý jasaǵan. Onyń nátıjeleri boıynsha jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy tirkeý isinde zańnamalyq jáne uıymdastyrý sıpatyndaǵy jetildirýdi qajet etetin kemshilikter anyqtalǵan.
Atap aıtqanda, birinshiden, jer qory týraly málimetterdiń birtutas aqparattyq derekqoryn qalyptastyrý jáne jer máselesindegi túıtkilderdi sheshý qajet. Bul jóninde Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda naqty tapsyrma berilgen bolatyn. О́ıtkeni qazirgi ýaqytta jyljymaıtyn múlik nysandaryna quqyqtardy tirkeý jer telimderine quqyqtardyń esebinen bólek júrgizilýde. Ekinshiden, mámilelerdiń zańǵa sáıkestigin tekserýdi, menshik quqyǵyn qorǵaýdy jetildirý qajet. Munyń syry mynada – qazir tapsyrylǵan qujattardyń sáıkessizdigi men tehnıkalyq qatelikke jol berýshilerge eshqandaı jaýapkershilik kózdelmegen. Úshinshiden, jyljymaıtyn múlik pen onyń ıelerine qatysty aqparat áli jabyq kúıinde qalyp otyr. Álemdik tájirıbede, onyń ishinde kórshiles Reseıdiń ózinde mundaı málimet – ashyq. Tórtinshiden, sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý maqsatynda nemese oǵan jol bermeý úshin jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy tirkeý maqsatynda blokcheın tehnologııasyn jedel túrde engizý kerek.
N.Ábdirovtiń usynystaryna Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko da tolyq qoldaý bildirdi. Júrgizilgen reforma – bul qoldanystaǵy eki kadastrdy biriktirý arqyly biryńǵaı kadastrdy qurýǵa jasalǵan alǵashqy qadam.
Úkimet saǵaty barysynda aqparat bergen Azamattarǵa arnalǵan úkimet memlekettik korporasııasynyń tóraǵasy Abylaıhan Ospanovtyń aıtýynsha, jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy memlekettik tirkeý atalǵan uıymǵa ótkeli beri barlyǵy 700 myńnan asa qyzmet kórsetilgen.
Búginde atalǵan saladaǵy qyzmetti elektrondy tásilmen alýshylar sany artqan. A.Ospanovtyń aıtýynsha, zańnamaǵa engizilgen ózgertýlerge sáıkes, Qazaqstannyń «Doing Business» reıtıngindegi kórsetkishterin jaqsartýǵa baǵyttalǵan jumystar aıasynda jańadan salynǵan jyljymaıtyn múlikke memlekettik tehnıkalyq zertteý júrgizilmeıtin bolǵan.
Úkimet saǵaty barysynda depýtattar quzyrly organ basshylaryna taqyryp boıynsha saýaldaryn berip, talqylaýlarǵa qatysty.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»