О́tken jyly jeltoqsan aıynda Mańǵystaý óńirinde oryn alǵan belgili oqıǵalardan keıin birqatar júıe boıynsha basshylyq almasty. Sol tolqynnyń leginde «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamynyń bas dırektory bolyp salanyń aıtýly mamany Alık AIDARBAEV taǵaıyndaldy. Sodan beri de jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Osy aralyqta alǵa qoıylǵan mindetter qalaı júzege asyp jatyr, alda taǵy qandaı jandy jumystar tur? Bizdiń kompanııa basshysymen júrgizgen suhbatymyzda osy jáne osyǵan qatysty basqa da jaıttar tóńireginde sóz qozǵalady.
О́tken jyly jeltoqsan aıynda Mańǵystaý óńirinde oryn alǵan belgili oqıǵalardan keıin birqatar júıe boıynsha basshylyq almasty. Sol tolqynnyń leginde «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamynyń bas dırektory bolyp salanyń aıtýly mamany Alık AIDARBAEV taǵaıyndaldy. Sodan beri de jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Osy aralyqta alǵa qoıylǵan mindetter qalaı júzege asyp jatyr, alda taǵy qandaı jandy jumystar tur? Bizdiń kompanııa basshysymen júrgizgen suhbatymyzda osy jáne osyǵan qatysty basqa da jaıttar tóńireginde sóz qozǵalady.
– Alık Serikuly, áńgimeniń basyn Jańaózen taqyrybynan bastaǵandy jón kórip otyrmyz. Byltyrǵy jyly osy qyzmetke taǵaıyndalarda sizge Elbasy buryn jumystan shyǵarylǵan munaıshylardy eńbekpen qamtý, jumysshylardyń eńbek etý jaǵdaıyn jaqsartý jaıynda naqty tapsyrmalar bergen edi ǵoı. Búgingi tańda olardyń oryndalý jaıy qalaı?
– О́tkenge oralsaq, sol ereýilder kezinde, 2011 jyly 2137 adam jumystan shyǵarylǵan, olardyń 1074-i «О́zenmunaıgaz» óndiristik fılıalynyń, al 1063-i «Qarajanbasmunaı» AQ-tyń jumysshylary edi. Biz olardy qaıtadan jumysqa qabyldaı almadyq. Sebebi, olar ereýilderde júrgende oryndaryna basqa adamdar alynyp qoıylǵan eken. Sondyqtan bıylǵy jyldyń qańtarynda Prezıdent tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Jańaózen men Aqtaýda eki birdeı jańa qurylym qurdyq. Olar «Burǵylaý jumystary basqarmasy» О́QB jáne «Tehnologııalyq kólik jáne uńǵylarǵa qyzmet kórsetý» JShS dep atalady. Bul kásiporyndardy qurý men jumysty bastatýǵa 20,6 mlrd. teńge qarjy bólindi. Búginde bulardyń ekeýi de belsendi jumys jasap jatyr. Olaı bolsa, Memleket basshysynyń bul jónindegi tapsyrmasy tolyǵymen oryndaldy deýimizge bolady. Alaıda, olardy udaıy jumys kólemimen qamtamasyz etip otyrýda máseleler bar. Biz aldaǵy ýaqytta osy jaǵyn sheshý baǵytyndaǵy jumystarymyzdy jalǵastyra beremiz.
– Al eńbek jaǵdaıyn jaqsartýda qandaı is-sharalar atqarylýda?
– Jańa kompanııalardy qurarda bizdiń aldymyzda olardy tıimdi jumys istetý úshin aldymen, arnaıy tehnıkamen qamtamasyz etý, óndiristik bazalary men vahtalyq qalashyqtaryn salý mindetteri turdy. Bul baǵytta kompanııa barynsha qarqyndy jumystar jasap jatyr. Naqty nátıjeler de joq emes. Munyń bir aıǵaǵy – osy kúzde «Tehnologııalyq kólik jáne uńǵylarǵa qyzmet kórsetý» kompanııasynyń jumysshylary úshin Qarajanbas jáne Qalamqas ken oryndarynda eki vahtalyq qalashyq salynyp, paıdalanýǵa berildi. Olardyń qurylystaryn júrgizýge joǵaryda atalǵan basqarmanyń óz mamandyqtary boıynsha jumys atqara almaı júrgen jumysshylary tartyldy. Jobalyq quny 3,6 mlrd. teńgeden asatyn bul qurylystar óte qysqa merzimde aıaqtaldy. Buǵan qosa aıta ketýimiz kerek, 400 jáne 200 oryndyq eki jataqhana, 300 oryndyq ashana, monsha-jýyný kesheni men sportzaldy qamtıtyn vahtalyq qalashyqtar zamanaýı talaptarǵa jaýap beretindeı dárejede salyndy. Taǵy bir atap óterligi, bul ken oryndaryndaǵy óndiristik bazany kóterý jumystary ústimizdegi jylǵy naýryzda ǵana qolǵa alyndy. Olar 250 jáne 100 birlik arnaıy tehnıkaǵa arnalǵan. Tehnıkanyń sońǵy úlgisimen jabdyqtalǵan baza ashanamen, keńsemen, BО́B ǵımaratymen, apattyq dızeldi-generatorlyq jabdyqpen, ınjenerlik jelimen, medısınalyq jáne dıspetcherlik pýnkttermen, jóndeý-tehnıkalyq sehymen, avtokólikter dıagnostıkasy sehymen, qosymsha bólshekter qoımasymen, tehnıkaǵa arnalǵan jyly garajben, JJMS jáne janar-jaǵarmaı materıaldaryn saqtaıtyn qoımamen, avtojýý ornymen jáne taǵy basqa da birqatar nysandarmen qamtamasyz etilgen. Biz qurylystyń birinshi kezegin jeltoqsan aıynda bitiremiz. Al ekinshi kezek 2013 jyly aıaqtalady. Endi «О́zenmunaıgaz» aksıonerlik qoǵamyna qatysty sóz qozǵar bolsaq, munda da aıtarlyqtaı sharýanyń basy qaıyryldy. Aıtalyq, aldaǵy jeltoqsanda «Burǵylaý jumystary» basqarmasyna arnalǵan 720 adamdyq sharýashylyq-turmystyq kesheni, 28 oryndy garaj, jabyq turaǵy bar óndiristik baza qurylysynyń birinshi bóligin paıdalanýǵa berý mejelenip otyr.
– О́ndiristegi eńbek qatynastarynyń úılesimdi damýy úshin qandaı sharalar qolǵa alyndy?
– Qazirgi tańda «О́zenmunaıgaz» óndirisinde 9700-den asa jumysker eńbek etedi. Al servıstik kompanııalardy qosa alǵanda, olardyń jalpy sany 15 000-nan asady. Bıylǵy jyl ishinde eńbek adamdarynyń barlyǵymen eńbek qatynastaryn qalyptastyrýda aıtarlyqtaı aýqymdy jumystar jasaldy. Eń aldymen, ishki kommýnıkasııany jaqsartýǵa kiristik. Negizgi kúshimiz «О́zenmunaıgaz» óndiristik fılıalynyń meılinshe ózekti máselelerin sheshýge baǵyttaldy. Qyzmetkerlermen jumysty jańa deńgeıge kóterýge, kompanııanyń eńbek ujymynda ishki únqatysýdy qalyptastyrýǵa tyrystyq. Áleýmettik-turmystyq másele búgingi kúni basty basymdylyqtar qataryna qoıyldy. Kompanııa barlyq deńgeıdegi qyzmetkerleriniń jaǵdaıyn jaqsartýǵa kúsh salýda. Bizdiń bastamamyz boıynsha osy jyldyń sáýir-mamyr aılarynda «О́zenmunaıgaz» ben «Embimunaıgaz» mekemelerinde jetekshilik quramdaǵy jumyskerler jáne aýysymdar, bazalar, kolonnalar, sehtar basshylary men sheberleri úshin trenıngter ótkizildi. Onyń basty maqsaty – komandalyq jumysty jaqsartý, qyzmetkerler arasyndaǵy ózara qarym-qatynasty nyǵaıtý, ártúrli jaǵdaıda sheshim qabyldaı bilýge úıretý, daýly jaǵdaıda ózin ustaı bilýge baýlý jáne ujymdyq maqsattarǵa qol jetkizýge yntalandyrýdy kóterý boldy. Biz kásipodaqtar qozǵalysy jetekshileri úshin elimizdiń eńbek zańnamalaryna engizilgen sońǵy ózgeristerdi túsindirýge arnalǵan tájirıbelik semınar-trenıngterdi udaıy ótkizip otyramyz. Biz úshin munyń da mańyzy óte zor.
«О́zenmunaıgaz» óndiristik fılıalynyń aksıonerlik qoǵam mártebesine ıe bolýyna baılanysty osy jyldyń maýsymynan bastap osy máselege qatysty túsindirý jumystary júrgizildi. Bul jaǵdaıdyń kompanııa jumyskeri úshin qandaı kórinis tabatyny týraly naqty túsindirme berildi. Syrttaı qarapaıym is bolyp kóringenimen, árqalaı qabyldaýǵa, qajetsiz alyp-qashpa áńgimege jol bermeý úshin naqty túsindirme jumystarymen aınalystyq. Jańadan qurylǵan «О́zenmunaıgaz» AQ-qa ótý jumystaryn ujymda aqparattyq toptar júrgizdi. Onyń quramynda jumys berýshi ókilderimen qatar Jańaózen kásipodaq uıymdarynyń jetekshileri boldy.
Bizdiń óndiristik fılıaldardy qaıta qurý týraly sheshim qabyldaýymyzǵa sebep bolǵan negiz qandaı? Birinshiden, bul óndiris tıimdiligin arttyrýǵa arnaldy. Sońǵy jyldardaǵy tájirıbe kórsetkendeı, óndiris shebindegilerge kásipshilikti qajetti jabdyqtarmen qamtamasyz etý máselesiniń sheshim tabýyn uzaq ýaqyttar boıy kútýlerine týra keldi, kenishterdi jańǵyrtý, tehnıkany jóndeý problemalary túıininiń tarqatylýy jyldarǵa sozyldy. Basqarý tetikteriniń bolmaýy óndiriste qoıylǵan josparlardy oryndaýǵa qol jetkizýge degen múddelilikti birtindep báseńdetti. Ekinshiden, mundaǵy maqsattardyń biri jumysshylardyń áleýmettik máselelerin sheshýdi kózdedi. Olardy áleýmettik qoldaý jergilikti jerde sheshiledi. Bizdiń óndiristik fılıaldar jer paıdalaný quqyǵyn, derbes zańdy tulǵa mártebesin ıemdendi.
Búgingi kúni jumysshy-qyzmetkerlermen qarym-qatynasta alǵashqy oń ilgerileýshilikterdi baıqap otyrmyz jáne óz sheshimimizdiń durystyǵyna kóz jetkizdik. Bul sheshimder myńdaǵan múshesi bar ujymdardyń yntymaqtastyǵyna jáne ózara syılastyqqa qurylǵan ishki kommýnıkasııanyń damýyna jańa serpin berýge yqpal etedi degen úmittemiz. Biz ujym yntymaqtastyǵynyń damýyna erekshe kóńil bólemiz. Máselen, Astanada sporttyń 11 túri boıynsha QMG BО́ kompanııalary arasynda alǵashqy spartakıada ótkizilip, oǵan Mańǵystaý, Atyraý jáne Qyzylorda oblystarynan 350-den asa munaıshy qatysty. Munaı-gaz kesheni qyzmetkerleri kúnine oraı «Úzdik maman-2012» atty kásibı sheberler baıqaýynyń jeńimpazdary bolǵan «О́zenmunaıgaz» jáne «Embimunaıgaz» jumyskerlerin saltanatty marapattaý rásimin ótkizip, marapattar men syıaqylar tabystadyq. Bul shara aıasynda, ásirese, QMG BО́ ónerpaz jumyskerleri «Munaı juldyzdary» baıqaýy fınalısteriniń qatysýymen ótken gala-konsert munaıshylardyń kóńilinen shyqty.
Sóz oraıynda bulardyń bári aldaǵy aýqymdy jumystardyń basy ǵana ekenin atap aıtqym keledi. Jasyratyny joq, jumysshylarmen qarym-qatynastaǵy barlyq máseleniń túıini tarqatylǵan joq, bul baǵytta atqarylatyn sharýalar barshylyq. Bir qýanyshtysy, biz bul iste jalǵyz emespiz. Munda bizge Munaı jáne gaz mınıstrligi, «Samuryq-Qazyna» ál-aýqat qory men «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy árdaıym jan-jaqty qoldaý kórsetýde. Shyny kerek, olardyń kómegi biz úshin óte qundy. Osynyń negizinde qyzmetkerlermen qarym-qatynasty jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalarymyz óziniń oń nátıjesin beredi degen úmittemiz. Qazirge deıin tyndyrylǵan is az emes, al alda atqarylýǵa tıisti jumystar odan da kóp.
– Kompanııanyń negizgi aktıvterindegi «О́zenmunaıgaz» jáne «Embimunaıgaz» AQ ken oryndary búginde kónergen kenishterge aınaldy. Bul jobalar endi ekonomıkaǵa keri áser etpeı me? Olardyń tıimdiligi týraly ne aıta alasyz?
– Máseleni durys qoıyp otyrsyz. Búgingi tańda «Embimunaıgaz» aksıonerlik qoǵamynyń Atyraý oblysynda 40 ken orny bar. Munaı óndirisi munda 1911 jyly bastalǵan, ıaǵnı kenishterdiń paıdalanylǵanyna júz jyldan asqan. Biraq, úrketin de eshteńe joq. Sarapshylar 2011 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha mundaǵy 2R sanatyndaǵy munaı qoryn 433 mln. barrelge baǵalady. «О́zenmunaıgaz» AQ ıeligindegi О́zen jáne Qaramandybas 1963 jyldan beri ıgerilýde. Olardaǵy 2R sanatyndaǵy qor kólemi 1 228 mln. barreldi quraıdy.
Árıne, keıbir ken oryndaryndaǵy tıimdilik tómendeıdi, jer qoınaýy sarqylady, ónim sýlanady, biz óndirip jatqan munaıdyń ózindik quny artady. Biraq munyń barlyǵy tabıǵı prosester. Bul – kez kelgen kenishti ıgerýdegi zańdylyq. Osy turǵydan alǵanda, О́zen jáne Embi basseıninde óndirýdiń sharyqtaý kezeńi ótkeni ras. Sonaý bir 1970 jyldary О́zende munaı óndirý jylyna 16 mıllıon tonnaǵa jetken. Qazirgi ýaqytta bul kórsetkish 5 mıllıon tonna deńgeıinde. «Embimunaıgaz» AQ jylyna 3 mıllıon tonnaǵa jýyq munaı óndiredi.
– Demek, óndirý tómendeýi baıqalady ǵoı. Jaǵdaıdy jaqsartý úshin kompanııa tarapynan qandaı sharalar qabyldanyp jatyr, munaı óndirýdi ulǵaıtý maqsatynda qandaı jańa tehnologııalar iske qosylady?
– Negizi, «Embimunaıgaz» AQ óndirý josparyn oryndap keledi. 2009 jyldan beri QMG BО́ kompanııasynyń óndiristik qıynshylyqtary О́zen kenishimen baılanysty. Mysaly, byltyr «О́zenmunaıgaz» 2010 jyldaǵymen salystyrǵanda, munaıdy 900 myń tonnaǵa kem óndirdi. Biraq, biz qamsyz otyrǵan joqpyz. Jaqyn arada О́zen ken ornyndaǵy óndirý kólemin jylyna 6-7 mln. tonnaǵa jetkizý josparlanǵan. Ol úshin qoınaýqattardyń munaı berý múmkindigin arttyryp, munaı óndirýdi qarqyndatatyn jańa tehnologııalardy qoldaný boıynsha birneshe baǵdarlama qabyldandy. Munaı óndirý máselelerin sheshý úshin elimizdiń ǵylymı-zertteý ınstıtýttarymen birlesken jumys júrgizilýde. Bıyl kóldeneń uńǵy burǵyladyq, ol uńǵy táýligine 30-40 tonna munaı berip otyr.
Elbasy óziniń «Qazaqstannyń áleýmettik jańǵyrtylýy: Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamyna qaraı 20 qadam» atty baǵdarlamalyq eńbeginde «ekonomıkalyq jáne áleýmettik jańǵyrtý múmkindiginshe qatar júrgizilýi kerek» ekenin atap ótken edi. Biz qazirdiń ózinde kompanııa osy baǵytta jumys istep jatyr dep aıta alamyz. Buǵan taǵy bir aıǵaq, bıyldan bastap «О́zenmunaıgaz» ben «Embimunaıgaz» kenishterindegi óndiristik nysandardy jańǵyrtý baǵdarlamasy iske qosyldy. Ol 2012-2014 jyldardy qamtıdy. Tehnıkalyq qaıta jabdyqtaýdyń maqsaty – munaı óndirisin arttyryp, kásiporyndardyń ekonomıkasyn kóterý. О́zendegi óndiristik qýatty arttyrýǵa baǵyttalǵan jobalar buryn-sońdy iske asyrylmaǵan. Olar óndiris tıimdiligin kóterip, qaýipsizdik pen eńbekti qorǵaý sharttaryn jaqsartýǵa baǵyttalǵan. О́ndiristi jańǵyrtýǵa 100 mlrd. teńge nemese 700 mln. AQSh dollary kóleminde ınvestısııa quıylady. Úsh jyldyń ishinde «О́zenmunaıgazda» uńǵylardy tunshyqtyrý suıyqtyqtaryn daıyndaý jónindegi seh, jerasty qurylǵylaryn jóndeý jáne dıagnostıkalaý jónindegi seh, munaı kásipshiligi qurylǵylaryna qyzmet kórsetý sehy, 1000 dana avtokólik pen arnaýly kólikke qyzmet etetin ortalyq salynyp, suıyqtyqty jınaý jáne tasymaldaý júıesi men qoınaýqatqa sý aıdaý stansasy jóndeledi. Atqarylǵan eńbektiń alǵashqy nátıjesine jeltoqsan aıynda kýá bolamyz – jaqynda TMD elderinde balamasy joq jerasty qurylǵylaryn jóndeý jáne dıagnostıkalaý sehyn iske qosamyz.
«Embimunaıgaz» AQ-qa qarasty «Jaıyqmunaıgaz» MGО́B pen «Dossormunaıgaz» MGIýB kenishterinde gazdy daıyndaý jáne tasymaldaý júıesi keńeıtiledi, endi Prorva kenishterinde ilespe munaı gazyn kúkirtten tazartý qurylǵysy ornatylady, Prorva – Teńiz munaı qubyry qaıta jańartylady, Aqingen – Aqqudyq – Kisimbaı kenishterinen uzyndyǵy 61 shaqyrymdyq joǵary qysymdy gaz qubyry salynady. Qazir Aqqystaý – Balǵymbaev avtojolynyń 12 shaqyrymdyq ýchaskesi salynyp jatyr. 2013 jyly joldardy jóndeý jumystary jalǵasady.
– Alık Serikuly, siz basqaratyn aksıonerlik qoǵam buǵan deıin jyldar boıy túrli áleýmettik jobalardy qarjylandyryp keldi ǵoı. Al qazir óndiristi jańǵyrtýǵa erekshe kóńil bólip otyrǵanǵa uqsaısyzdar. Bul kompanııanyń áleýmettik saıasaty ózgergenin kórsete me?
– Áleýmettik saıasat kez kelgen kompanııanyń el arasyndaǵy abyroıyna áser etetin faktor. Biz muny esten shyǵarmaımyz. Sondyqtan áleýmettik jaýapkershilik qashanda kompanııa jumysyndaǵy basty baǵyttardyń biri bolyp qala beredi. QMG BО́ qurylǵannan beri Atyraý men Mańǵystaý oblystarynda turǵyn úılerdi, deneshynyqtyrý-saýyqtyrý ortalyqtaryn, balabaqshalaryn, saýyqtyrý lagerlerin salýǵa, aýrýhanalar men mektepterdi jańartýǵa mıllıardtaǵan teńge qarajat bóldi. Qazir de áleýmettik saıasattaǵy strategııamyz burynǵydaı qyzmet etetin aımaqtardy damytý qalpynda qalady. Áleýmettik kómek jaıly aıtatyn bolsaq, 2004 jyldan beri «QazMunaıgaz» Barlaý О́ndirý» AQ Mańǵystaý oblysyna ǵana 12 mlrd. teńge ınvestısııa jumsapty. Menińshe, bul az qarjy emes.
«О́zenmunaıgaz» Jańaózendegi eń iri jumys berýshi jáne qaladaǵy negizgi kásiporyn ekeni de aıdan anyq nárse. Aksıonerlik qoǵamda shamamen 10 myńdaı adam bar. Olardyń otbasylaryn qosa esepke alsaq, kásiporyn tóńiregine shoǵyrlanǵan halyq sany 60 myńǵa jetedi – bul qala turǵyndarynyń jartysyna jýyǵy. Qyzmetkerlerimiz úshin óndiristen tys ómirdiń qanshalyqty mańyzdy ekenin túsine otyryp, kompanııa qaladaǵy áleýmettik nysandardy jańartýǵa eleýli úles qosyp keledi. Sońǵy tórt jyldyń ishinde áleýmettik seriktestik baǵdarlamasy jáne jer qoınaýyn ıgerý kelisim-sharty boıynsha mindettemelerimizdiń sheńberinde Mańǵystaý oblysy boıynsha túrli áleýmettik nysandardy turǵyzdyq. Olardyń qatarynda Jańaózen qalasyndaǵy 3000 oryndyq stadıon men deneshynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni, 10 sport alańy, 63 aýla alańqaıy, Qyzylsaı aýylyndaǵy soǵys jáne eńbek ardagerleri úıi, Kendirli demalys keshenindegi balalar saýyqtyrý lageri men medısınalyq-qalypqa keltirý ortalyǵy bar. Atalǵan jobalardyń quny 5 mlrd. teńgeden asady.
Bıylǵy jyly Jańaózen qalasynda QMG BО́ qarajatyna 200 páterli turǵyn úı salynyp bitti. Osy aımaqqa sapary barysynda Premer-Mınıstr Serik Ahmetov qonys ıelerine páter kiltterin tapsyrdy. Osylaısha, jańa páterge ıe bolǵandar úshin merekeniń mańyzy arta tústi. Biz balalar úıleri men múgedekter qaýymdastyqtaryna, sport uıymdary men Uly Otan soǵysy ardagerlerine úzdiksiz kómek kórsetýdemiz. Bir sózben aıtqanda, jobalar kóp jáne aımaqqa bólinetin áleýmettik kómekti azaıtý josparymyzda joq.
– Sizdiń sózińizge qaraǵanda, búginde barlyq kúsh «О́zenmunaıgaz» ben Jańaózenge jumsalyp jatqan sekildi. «Embimunaıgazdyń» jaǵdaıy qalaı, sonda?
– «Embimunaıgazda» da iri áleýmettik jobalar iske asyrylyp jatyr. Naqty mysal keltireıin. Bıylǵy jyldyń kókteminde QMG BО́ Dırektorlar keńesi Baıshonas jáne Eskene aýyldarynyń turǵyndaryn oblys ortalyǵyna kóshirýge 5,4 mlrd. teńge bólý týraly sheshim qabyldady. Bul ekeýi de «Embimunaıgazdyń» munaı kenishterine ornalasqan aýyldar edi. Al osy ken oryndarynyń ıgerilgenine 80 jyl boldy, mundaǵy «qara altyn» qory jyldan-jylǵa sarqylyp barady. Sondyqtan kenishtiń tıimdiligi men jergilikti turǵyndardy jumyspen qamtamasyz etý máselesi týyndady. О́ndiris kólemi azaıǵan saıyn munda jumyssyzdar sany artty, aýyldardyń áleýmettik jáne ınjenerlik ınfraqurylymy jaramsyz halge jetti. Turǵyn úılerdiń 80 paıyzy qıraýǵa shaq qaldy. Sý qubyry buzylǵandyqtan, úılerge sý jetpeıtin boldy. Munyń bárin men óz kózimmen kórdim, jergilikti halyqtyń qazirgi turmys ahýaly janyma batty. Mine, sondyqtan birneshe kún buryn eskenelikterdi Atyraýǵa kóshire bastadyq. Olar jańa úılerden páterler aldy. Endigi kezek – baıshonastyqtarda. Qonys aýdarýdyń barynsha uıymdasqan túrde ótýine kúsh saldyq. Aýyldaǵy úılerin buzyp alamyn deýshilerge bir aı ýaqyt berdik. Odan soń kommýnaldyq úıler buzylady.
Qalaǵa qonys aýdaratyn halyqtyń ishinde segiz júzden asa bala men jasóspirim bar. Oblys ortalyǵynda olar úshin sapaly bilim beretin úlken mektepterdiń, sport seksııalarynyń, mýzyka mektepteriniń, murajaı men teatrlardyń esikteri aıqara ashylatyny kóńilimizge medet.
– Siz qazir Astanadan góri Mańǵystaý men Atyraýda kóbirek bolatyn sııaqtysyz.
– Onyńyz ras. Men osynda kelgende ýaqytymnyń kóbin osy aımaqtarda ótkizemin. Astanada asa mańyzdy máseleler sheshiletini de shyndyq. Bir kezderi munda 400 adamnan turatyn qomaqty shtat bar edi. Qazir ony 25 paıyzǵa qysqarttyq. Onyń ózin taǵy 50-60 adamǵa qysqartý oıda bar. Bizdiń astanalyq keńsemiz jyljymaly bolýy kerek. Solaı boldy da. Ujymdy basqarý saıasaty túbirinen ózgerdi. Kásiporyndardaǵy jaǵdaıdy turaqty túrde monıtorıngten ótkizemiz. Problema boldy ma, dereý sheshedi, qoldarynan kelmese bizdiń aldymyzǵa qoıady. Munda maǵan 20-30 adam kómektesedi. Qurylymda kóp nárse ózgerdi. Qazannan bastap О́MG men EMG qaıta bólek aksıonerlik qoǵam atandy. Onyń ózi ońaıǵa túsken joq. О́ıtkeni, olardyń jeke aksıonerlik qoǵam bolýyna kelispeıtinder de jetkilikti edi. Biz bir ortalyqtan basqarýdy bastan ótkerdik. Ne ózgerdi? Eń bastysy, ol nege alyp keldi? Qyzmet babyn asyra paıdalanýshylyq pen shekten shyǵýdyń nátıjesi kóz aldaryńyzda. Árıne, «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» bas aksıoner retinde baqylaýdy ýystan shyǵarmaıdy. Onsyz taǵy bolmaıdy.
– Alık Serikuly, jyl basynan beri QMG BО́ kásiporyndarynda áleýmettik jáne óndiristik jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr eken, jumyspen qamtamasyz etý máselesi de sheshilip jatyr. Munaıly aımaqtarda qazir taǵy qandaı ózekti máseleler bar?
– Munaı salasyn elimizdiń ekonomıkasyn damytatyn lokomotıv dep biledi kóbi. Alaıda, munaıshylardy el-jurttan jasandy túrde bóle-jarýdyń qajeti joq. Bizdiń kompanııa el tynysynan shet qalǵan emes, biz kópshilikpen birge kúrdeli máselelerdi sheship, memleketimizdiń jetistikterine qýanamyz. Búginde QMG BО́ munaıshylary men olardyń otbasylary Qazaqstannyń Parıjdegi jeńisine aıryqsha qýanyp jatyr. 2017 jyly EKSPO Astanada ótpek. Kompanııa munaıshylary atynan kúlli Qazaqstan halqyn, Elbasy Nursultan Nazarbaevty bul tarıhı jeńispen quttyqtaımyn. Halyqaralyq bedeldi kórme elimizdiń ekonomıkasyn damytýǵa jańa serpin beredi dep oılaımyn. Bizdiń Otanymyz munaıly memleket retinde ǵana emes, ınnovasııalyq jetistikterge bet burǵan, jańa tehnologııalar men adam kapıtalyn damytýdy kózdegen el retinde álemge tanylatynyn maqtan tutamyz. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúni qarsańynda osy ataýly merekemen Elbasyn jáne búkil qazaqstandyqtardy quttyqtaımyn! Tuńǵysh Prezıdenttiń jetistikterine halyq shynaıy qurmetpen jáne senimmen qaraıdy. Elbasy barshamyzǵa naqty baǵyt-baǵdar berip, strategııalyq maqsat-mindetter qoıady, osynyń arqasynda munaı-gaz salasy ǵana emes, búkil el damý jolyna tústi. Munyń bári bizge turaqty damý men ilgerileýge kúsh-qýat berip, erteńgi kúnge degen senimimizdi arttyrady.
– Mazmundy áńgimeńiz úshin kóp rahmet.
Áńgimelesken
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».