2018 jyly birqatar alys-jaqyn shetelderge memlekettik, resmı jáne jumys saparlarynyń árqaısysynda Qazaqstan Prezıdenti elimizdiń búgini men erteńine qatysty mańyzdy kelissózder ótkizip, olardyń qorytyndylary boıynsha júzdegen kelisimge qol qoıyldy.
2018 jyly elimizdiń syrtqy saıasattaǵy saıası-ekonomıkalyq serpilisi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Amerıka Qurama Shtattaryna saparynan bastaldy. Vashıngtonda Aq úı basshysy Donald Tramppen kezdesýde Nursultan Nazarbaev ekijaqty qarym-qatynastyń jáne halyqaralyq kún tártibiniń ózekti máselelerin talqylady. Elbasy Qazaqstan AQSh-ty senimdi seriktes, áleýetti áriptes sanaıtynyn aıtty. О́z kezeginde D.Tramp AQSh tarapy Qazaqstandy Ortalyq Azııa óńirindegi bolashaǵy zor, strategııalyq áriptes dep esepteıtinin málimdedi.
Naýryz aıynda Birikken Arab Ámirlikterine saparlaǵan Nursultan Nazarbaev Ábý-Dabıdiń taq murageri, Birikken Arab Ámirlikteri Qarýly kúshteriniń Joǵarǵy Bas qolbasshysynyń orynbasary sheıh Muhammed ben Zaıd Ál Nahaıanmen keńeıtilgen quramda kelissóz júrgizdi. Kezdesýdiń ekonomıkalyq bási joǵary. О́zara ýaǵdalastyqtardy iske asyrýdyń arqasynda tek 2017 jyly saýda-sattyq kólemi 2 ese ósip, 374 mıllıon dollardan 643 mıllıon dollarǵa deıin jetken. Al 2015 jyldan bastap bul kórsetkish 6 ese artqan.
Memleket basshysy mamyr aıynda Reseıdiń Sochı qalasynda ótken Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń kezekti otyrysyna qatysty. Sondaı-aq Elbasy Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınmen kezdesip, birqatar ekijaqty yntymaqtastyq máselelerin talqylady. Memleket basshysy ótken jyly EAEO-nyń ózara saýda kólemi sáıkesinshe 24,4-26,1 paıyzǵa ulǵaıǵanyn eske saldy. Sonymen qatar Nursultan Nazarbaev oń dınamıkanyń osy jyly da saqtalyp otyrǵandyǵyn basa aıtty. Endi keıbir sıfrlarǵa toqtalar bolsaq, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde 2017 jyly ózara taýar aınalymy 54,2 mlrd AQSh dollaryn quraǵan. Al odaqtyń úshinshi eldermen syrtqy saýda aınalymy 2017 jyly 633,8 mlrd AQSh dollaryna jetken.
Al maýsym aıynyń bel ortasynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev memlekettik saparmen Qytaı Halyq Respýblıkasyna bardy. QHR Tóraǵasy Sı Szınpınmen resmı kezdesý ótti, ortaq jobalar talqylanyp, bolashaqqa negizdelgen baǵyt-baǵdar aıqyndaldy. Jalpy, Qytaı Qazaqstanǵa tikeleı ınvestısııa quıý kólemi jóninen 4-oryndy ıelenedi. 2017 jyly eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 10,5 mıllıard dollarǵa jetip, 33 paıyzǵa ósken. Bul jerdegi ósim 30 paıyzdan asqan.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev 24 tamyzda Túrikmenstannyń Túrikmenbashy qalasynda Ortalyq Azııa memleketteriniń basshylarynyń qatysýymen ótken Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń forýmyna qatysty.
Elbasy Nursultan Nazarbaev osydan 25 jyl buryn ózi bastamashy bolǵan qordyń qatysýshy memleketteri basshylarynyń sammıtinde utymdy usynystaryn ortaǵa saldy.
Qyrkúıekte Túrkııa Respýblıkasyna resmı sapary aıasynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵanmen kezdesti. Saltanatty qarsy alý rásiminen keıin Qazaqstan men Túrkııa prezıdentteri arasynda kelissóz ótti. Kezdesýde baýyrlas elder basshylary ekijaqty yntymaqtastyqtyń jáne saýda-ekonomıkalyq qatynastardy nyǵaıtýdyń ózekti máselelerin talqylady. Sapar qorytyndysy boıynsha ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtatyn birneshe qujatqa qol qoıyldy.
Saýda aınalymy jóninen Túrkııa Qazaqstannyń strategııalyq seriktesteriniń alǵashqy ondyǵyna kiredi. Eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 2017 jyly 27 paıyzǵa ósip, 2 mıllıard AQSh dollaryna jýyqtaǵan. Al bul jolǵy sapar barysynda quny 2 mıllıard dollarǵa jýyq kommersııalyq jobalarǵa qatysty kelisimderge qol qoıyldy.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótken taǵy bir shara – Dýshanbede uıymdastyrylǵan TMD sammıti. Otyrysta Qazaqstan Prezıdenti TMD aıasyndaǵy qarym-qatynastardy nyǵaıtyp, damytý úshin atqarylǵan jumystardyń nátıjelerine toqtaldy. Sondaı-aq uıymdy reformalaý jáne Dostastyqtyń tujyrymdamalyq qujattaryn jańartý jolynda qolǵa alynyp jatqan sharalardyń tıimdiligin atap ótti.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qazan aıynda Fınlıandııa Respýblıkasyna resmı saparmen bardy. Fınlıandııa Prezıdenti Saýlı Nıınıstıo jáne iskerlik toptardyń, jetekshi kompanııalardyń basshylarymen kezdesýinde Elbasy elimizdiń múmkindikterin tanystyryp, fın kompanııalaryn Qazaqstanǵa jumys isteýge shaqyrdy.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Brıýsselde ótken «Azııa-Eýropa» forýmynyń HII sammıtine qatysyp, birqatar mańyzdy kezdesýler ótkizdi. Jıyn barysynda Nursultan Nazarbaev Japonııa Premer-mınıstri Sındzo Abemen jáne Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Mýn Chje Inmen jáne Eýropa men Azııaǵa yqpaldy basqa da tulǵalarmen kezdesti.
Al jeltoqsanda Qazaqstan Prezıdenti Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken Joǵary Eýrazııa ekonomıkalyq keńesiniń otyrysyna jáne TMD memleketteri basshylarynyń beıresmı sammıtine qatysty. Keńeste qaralǵan eń mańyzdy qujat – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń aldaǵy baǵyt-baǵdary aıqyndalǵan deklarasııa.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»