Aýyldaǵy kásipti órkendetýdiń joly

Máselen, aımaqtardyń birindegi ÁKK-de 58 mlrd teńgeni quraıtyn 17 jobanyń bar bolǵany 5,7 paıy­zy ǵana aýyl sharýashylyǵy jobalaryna tıesili bolsa, 70 paıyzy qurylys salasyn qamtyǵan. Bul týraly Májiliste palata tóraǵasynyń orynbasa­ry Vladımır Bojkonyń qaty­sýymen «Aýyldyq jerlerde sha­ǵyn jáne orta bıznesti damy­týda Áleýmettik-kásipkerlik kor­porasııalardyń róli týraly jáne osy negizde joǵary sapa­ly azyq-túlik ónimderin úzilis­siz qamtamasyz etý týraly» taqyrybynda ótken dóńgelek ústel otyrysynda aıtyldy. 

Otyrysta baıandama jasaǵan jáne jıynǵa tóraǵalyq etken Májilistiń Agrarlyq máseleler komıtetiniń tóraǵasy Saparhan Omarov áleýmettik-kásipkerlik korporasııalarynyń jumysyna qatysty birqatar kemshilikterge toqtaldy. Onyń aıtýynsha, turaqtandyrý qorlaryn qa­lyp­tastyrý men paıdalanýǵa qatys­ty uzaq ýaqyttan beri sheshi­min tappaı kele jatqan máse­leler jet­kilikti. Máselen, turaq­tan­dyrý qorynda saqtalatyn kókó­nistiń jaramdylyq merzimi shek­teýli bolǵandyqtan, ónim­niń búlinýine baılanysty shy­ǵyn qaýpi bar. Sondaı-aq birqatar óńirlerde ónim satyp alýǵa bólingen qarajat ýaqy­tynda paıdalanylmaı, korpo­rasııalardyń depozıttik esepshottarynda jatyp qalǵan. 

– Bizdegi málimetterge qa­ra­ǵan­da, birneshe oblysta turaq­tandyrý qory qurylmaǵan, bir­qatarynda shyǵyndy dep esep­tel­gendikten ÁKK-dy turaq­tandyrý qoryn qalyptastyrý baǵ­dar­lamasynan shyǵarý týraly usy­nystar berilýde, – dedi S.Omarov. 

Depýtattyń paıymdaýynsha, aýyldyq eldi mekenderdegi shaǵyn jáne orta bıznes ókil­derine óndiris pen óndirilgen ónimdi satýda qııamet-qaıym 

azaıar emes. Olardyń kommýnaldyq bazarlarǵa tikeleı shyǵýyna da tolyq jaǵdaı jasalmaǵan. Osynyń saldarynan óndirýshi men tutynýshylar arasyndaǵy deldaldardyń aıy ońynan týyp tur. Oǵan qosa, aýyldyq bıznes ókilderi kásibiniń josparyn jasap, kiris-shyǵysyn durys esepteýge qaýqarsyz bolǵandyqtan, nesıelik uıymdarmen baılanystary shatqaıaqtap tur. 

– Shaǵyn jáne orta bıznes turaqty azamattyq qoǵamnyń negizi jáne halyqtyń ál-aýqaty da soǵan baılanysty bolmaq. Bul jóninde eldiń baǵdarlamalyq qujattarynda jáne Memleket basshysynyń joldaýlarynda birneshe ret atap kórsetilgen, – dedi komıtet tóraǵasy. 

Taqyryp boıynsha baıandama jasaǵan Ulttyq ekonomıka mınıstriniń orynbasary Serik Jumanǵarın óz sózinde elimizde 17 ÁKK jumys istep turǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar qurylǵannan bastap (2007 jyldan) jeke sektormen seriktestik aıasynda 230 ınvestısııalyq joba júzege asy­rylǵan bolsa, onyń 34,6 mlrd teńgege baǵalanǵan 68-i aýyl sha­rýashylyǵy óndirisine tıe­sili eken. Al qazirgi ýaqytta kor­po­rasııalar qaraýynda aýyl sha­rýashylyǵy óndirisi sala­synyń somasy 100 mlrd teńge­den asatyn 29 jobasy qaralyp jatyr. 

Osylaı bola tura, byltyr bar­­lyq áleýmettik-kásipkerlik korpo­ra­sııa­lardyń kirisi 32,7 mlrd, al shy­ǵysy – 31,4 mlrd teńgeni quraǵan. 

Otyrysta sóz sóılegen «As­­tana» ÁKK» AQ basqarma tóra­ǵasy Nurlan Jaqypov: – Áleý­met­tik-kásipkerlik korpo­ra­sııa­­lardyń basym bóliginde jer­­g­ilikti bıýdjetke aǵymdaǵy aq­sha­­laı qarajatty qaıtarý, buzyl­­ǵan azyq-túlikti esepten shyǵa­rý, ústeme shyǵynnyń ornyn toltyrý syndy problema­lardyń bolýy jasyryn emes. Son­dyqtan korporasııalar tu­raq­tandyrý qorynyń maqsat­ty­lyǵy týraly másele kótergeni zańdy, – dedi. 

Sonymen qatar basqarma tóraǵasy zań shyǵarý deńgeıinde qarastyrylyp jatqan «Bıznes ortany damytý jáne saýda qyzmetin retteý má­seleleri bo­ıynsha Qazaqstan Res­pýblı­kasynyń keıbir zańna­malyq akti­lerine ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zańnyń jobasy jergilikti atqa­rýshy bılikke Turaqtandyrý qory­nyń erejelerine óz betinshe óz­ge­rister men tolyqtyrýlar en­gi­zýge múmkindik beretinin aıtty. 

Dóńgelek ústel jumysyna Par­lament depýtattary, ýá­kiletti memlekettik organdar­dyń jaýap­ty qyzmetkerleri, «Ata­meken» Ulttyq kásipker­ler palata­synyń, áleýmettik-kásip­kerlik korpo­ra­sııalardyń jáne oblys­tardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalar men Asta­nanyń aýyl sharýashylyǵy bas­qarmalarynyń ókilderi qatysty. 

Serik ÁBDIBEK,

«Egemen Qazaqstan»