Túrkistannyń eń kóne bóligi - Kúltóbe qalashyǵynyń soltústik bóliginen qoqan jáne qazaq úıleriniń orny, tandyr jáne ustyndar shoǵyry tabyldy.
Bul aýmaqta arheologııalyq qazba jumystarynyń bastalǵanyna jarty aıǵa jýyq ýaqyt ótti. Degenmen az ýaqytta kóne ǵasyrlar syryn ashatyn qundy dúnıeler anyqtala bastady. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Túrkistan qalasyndaǵy ortaǵasyr tarıhı-mádenı mura obektileriniń tarıhı kelbetin anyqtaý jáne qalpyna keltirý men olardy tanymal týrıstik ortalyqqa aınaldyrýǵa arnalǵan jobasyn mınıstrlikke qarasty Qazaq ǵylymı - zertteý mádenıet ınstıtýty iske asyrýda. Qoja Ahmet Iаsaýı ómir súrgen kezeńniń rýhyn asqaqtatý maqsatynda qolǵa alynǵan Kúltóbe arheologııasy jáne qosymsha nysandar jumysy 3 jylǵa josparlanǵan. Qazirgi tańda 80-ge jýyq arheolog eńbek etip jatqan alańda qazba jumystary qarqyndy júrýde. Aldaǵy ýaqytta jumysshylar sanyn 300-ge jetkizý josparlanýda. Arheologııalyq toptyń jetekshisi Serik Aqylbektiń aıtýynsha, zertteý jáne zerdeleýge arnalǵan aýqymdy joba Kúltóbeniń ózi men aınalasyn qamtıdy. Búgingi tańdaǵy eń basty jumys eskertkishter aýmaǵyn úıindi topyraqtan tazartýǵa arnalǵan. «Sebebi, 1975 jyldardaǵy aerofotosýrettermen salystyrǵanda ózgerister kóp. Máselen, saı bop kóringen aımaq qazirgi tańda dóńeske aınalǵan. Tarıhı aýmaqtyń mádenı qabattaryn anyqtaý maqsatynda barlaý qazbalary da jumys isteýde. Barlaý nátıjesinde túsirilimde kórsetilgen saı túrindegi qyrtysta tarıhı qabattyń bar-joǵy naqtylanady",- deıdi S.Aqylbek.
Arheologtardyń aıtýynsha, XIX ǵasyrǵa tán Qoqan úıiniń qaldyqtary anyqtalsa, odan 70 santımetrdeı tómen tusta XVI-XVII ǵasyrǵa tán qazaq úıi, kúli saqtalǵan tandyr, dáliz jáne esik orny bar. Sonymen qatar, úı tireýge arnalǵan tas ustyndar shoǵyrynyń da beti ashylyp keledi. Túrli ǵasyrǵa tán qumyra synyqtary da kóptep shyǵa bastaǵan.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Eqemen Qazaqstan»
Túrkistan oblysy