Sıfrly tehnologııalar almatylyqtardyń kúndelikti tirshiligine dendep ene bastady. Qala basshylyǵy tarapynan qolaıly jaǵdaı týǵyzý maqsatynda júzden astam maqsatty jobalardyń qabyldanǵany belgili. Álemdik ekonomıkanyń 70 prosenti qalalarda qalyptasatyndyǵyn basshylyqqa alatyn bolsaq, Almaty álemdegi osyndaı 600 megapolıstiń qataryna enip otyr. Ońtústik shahar ákimdiginiń málimetteri boıynsha, qazirgi kezde qalanyń 2050 jylǵa deıingi damý jospary ázirlenýde.
BUU derekteri boıynsha 2050 jyldarǵa qaraı álem turǵyndarynyń 70 prosentke jýyǵy qalalarda shoǵyrlanatyndyǵyn eskersek, Almaty jurtshylyǵynyń sany da ulǵaıyp, 2035 jyldarda 3 mıllıonnan asady degen boljam aıtylady.
Almaty qazirgi kezde sıfrlandyrý boıynsha kóshbasshy orynda turǵan qalalardyń biri deýge negiz bar. Búginde «Smart Almaty» aıasynda qyryqtan astam joba jolǵa qoıylǵan. Sıfrly júıeniń qaýipsizdik, qoǵamdyq kólik, bilim jáne densaýlyq, basqa da salalarǵa dendep engizilýi zertteýshi mamandardyń pikiri boıynsha, ekonomıkalyq tıimdiligimen qatar memlekettik organdardyń jumys sapasyn arttyrý, sondaı-aq jemqorlyqpen kúresýge múmkindik beredi. Qalanyń búginde IT ónimder óndirisindegi úlesi 50 prosentti qurasa, elektrondy úkimet qyzmetiniń úshten birin, ınternet saýdanyń 75 prosentin quraıdy. Al qala turǵyndarynyń 80 prosentten astamy sıfrly saýattylyǵyn arttyrǵan.
Qala turǵyndaryna turǵyn jaı qyzmetteriniń qoljetimdigin qamtamasyz etý maqsatynda ótken jyldan bastap Almaty qalasy Turǵyn úı jáne turǵyn úı ınspeksııasy basqarmasy jáne «Almaty qalasyn damytý ortalyǵy» birlesip «Turǵyndarǵa qoljetimdi qyzmet» − elektrondy páter ıeleri kooperatıvi jobasyn júzege asyra bastady. «Turǵyndarǵa qoljetimdi qyzmet» jobasynyń jetekshisi Talant Basqynbaevtyń aıtýynsha, atalǵan joba Almaty qalasy turǵyndarynyń turǵyn úı qyzmeti sapasyn arttyrýdy, basqarý organdarynyń jumys sapasyn jetildirýdi maqsat etetin «Smart Almaty» tujyrymdamasynyń negizinde qoldanysqa ene bastady.
Elektrondy páter ıeleri kooperatıvi qala turǵyndarynyń ózi turyp jatqan mekenjaıdaǵy ahýaldy turaqty qadaǵalap otyrady. Onlaın rejimde kommýnaldyq shyǵyndardyń barysyn, sondaı-aq barlyq kórsetkishterdiń retin baqylaý múmkindigi qarastyrylǵan. Bul ásirese kóppáterli úılerdiń turǵyndary úshin óte qolaıly júıe.
Kez kelgen almatylyq «Open Almaty» portaly arqyly «Turǵyndarǵa qoljetimdi qyzmet» bóliminde naqty bir mekenjaıǵa qyzmet kórsetetin PIK-tiń júıege qosylǵandyǵyna kóz jetkize otyryp, ári qaraı tirkelýge múmkindik alady. Tirkemeden ótkennen keıin mekenjaıy kórsetilip, Jeke kabınet qyzmeti usynylady.
Búginde júıege 623 PIK, 5 386 turǵyn úı tirkelgen. Joba aıasynda páter ıeleri kooperatıvterine óz qyzmetin tıimdi júrgizý mindeti júktelip otyr. Osy oraıda árbir PIK qordy durys paıdalanyp, turǵyndarǵa kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyrýy tıis. PIK aldaǵy bolatyn jóndeý jumystary, tekserý barysy men qorytyndysy turǵysynda naqty aqparattardyń qoljetimdigin qamtamasyz etedi. Qaryzy bar turǵyndardyń arnaıy bazasyn jasaqtap, jalpy jınalystar ótkizedi. PIK salasyn sıfrlandyrý óz kezeginde kúndelikti jumystardy jeńildetýge jasalǵan mol múmkindik. Al qaladaǵy barlyq turǵyn-jaılardy sıfrlandyrý júıesine qosý bıyl tolyq júzege asatyn bolady.
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY