Úsh balanyń anasy 5 aı boıy balaǵa beriletin tıisti járdemaqyny ala almaı otyrǵanyn jetkizdi. Jaýapty mekemelerdiń bir-birine silteýi máseleniń sheshilýin tejep tur.
Áriptesimiz, gazetimizdiń tilshisi Gúlnur Qýanyshbekqyzy 2018 jyly qyrkúıektiń 28-nde bosanyp, aıaq-qolyn baýyryna alǵan soń, ıaǵnı qazan aıynda Elektrondyq úkimetke (egov) engizgen júıe boıynsha, ınternet arqyly járdemaqyǵa qajetti qujattardy tapsyrady. Sol kezde bir rettik jórgekpuldy alǵanymen, aı saıynǵy járdemaqysy túspegen. Qarashada túsýi tıis aqshany ala almaǵandyqtan, Gúlnur «Memlekettik zeınetaqy tóleý ortalyǵyna» (odan ári – MZTO) barady. Ondaǵylar: «Qujattaryńyz qabyldanǵan, bastysy bir rettik jórgekpuldy aldyńyz. Demek, bul da túsýi tıis. Keı jaǵdaıda qujatty tapsyrǵan kúnge qatysty ilinbeı qalyp jatady, sondaıda 2 aıdyń aqshasyn qosyp beredi, kelesi aıda jiberetin bolar. Bul suraǵyńyzǵa naqty jaýapty Áleýmettik saqtandyrý ortalyǵy beredi», dep shyǵaryp salady. Emizýli balamen otyrǵan ana ári-beri júgirýden góri kútýdi qup kórgen. Biraq járdemaqy jeltoqsanda da túspeıdi. Amalsyzdan MZTO-nyń 1411 biryńǵaı baılanys nómirine habarlasqanda, bazany teksergen qyzmetker aı saıynǵy járdemaqynyń buǵattalǵanyn aıtady. Sodan tirkeýde turǵan Astana qalasynyń Almaty aýdandyq MZTO-ǵa qaıtadan barsa, olar: «Sizdiń mekenjaıyńyz Esil aýdandyq MZTO-ǵa ótip ketken. Sonda barasyz», dep siltegen. Tirkeý boıynsha Almaty aýdany, al MZTO-da onyń turatyn kóshesi Esil aýdanyna qaraıdy eken. Siltegen jerge barǵanymen bul ortalyq shetelde turmaıtynyn dáleldeıtin qujattaryn surap, Gúlnurdyń ózine ótinish jazǵyzyp, qarjynyń qańtarda túsetinin aıtady. Biraq qarjy túspegendikten, sebebin suraýǵa taǵy bardy. Ortalyq ókili: «Biz 13 jeltoqsanda Astana qalasynyń polısııa departamenti Kóshi-qon polısııasy basqarmasyna resmı hat jazdyq, áli jaýap kelmedi, siz Eńbek jáne kóshi-qon komıtetine baryńyz», deıdi. Imanbaev kóshesindegi 16 úı mekenjaıyndaǵy komıtetke barsa, ondaǵy qyzmetker Gúlnurdyń tamyz aıynda dekrettik demalysqa shyqqanyn, al qyrkúıekte jumys ornynan zeınetaqy aýdarylǵanyn aıtyp, jumysqa shyqpaǵany jóninde anyqtama tapsyrýdy talap etedi. Jumys istep, aılyq alyp otyrsa, aı saıynǵy járdemaqy berilmeıdi eken. Al ol shyn máninde jumysqa shyqpaǵan, oǵan túsken aqsha budan buryn jazǵan maqalasynyń qalamaqysynan aýdarylǵan zeınetaqy bolyp shyǵady. Árli-berli sandalǵan ana jumysyna kelip, aıtylǵan anyqtamany alyp, qaıta Esil aýdandyq MZTO-ǵa barady. «Endi máselem sheshildi ǵoı» dep senedi, biraq bul «jyr» bitpepti.
2018 jyldyń 13 jeltoqsanynda jazylǵan, 2 aptada jaýap beriledi degen hatqa 2019 jyly 14 qańtarda jaýap keldi. Sony alǵa tartqan ortalyqtaǵylar: «Kóshi-qon polısııasynan sizdiń shetelge 2016 jyly shyǵyp ketkenińiz týraly resmı hat keldi, soǵan sáıkes sizge járdemaqy tólenbeıdi», deıdi. Gúlnurdyń oıynsha, «daýdyń bir basy» osynda bolyp tur, óıtkeni ol 2016 jyly Eýropada joldamamen taǵylymdamadan ótip kelgen. Zań boıynsha shetelge shyqqan nemese turatyn Qazaqstan azamatyna memlekettik járdemaqy berilmeıdi. Biraq Gúlnur shetelge kóshpegen jáne kóshý týraly ótinish te bermepti. Salyp uryp resmı hatqa jaýap jazǵan Kóshi-qon polısııa basqarmasyna barsa, olar: «Bazada qate ketipti, ony komıtet jóndeıdi, biz hat jazamyz», deıdi. 29 qańtarda hat jiberýi kerek bolǵan. Gúlnur habarlassa, rasymen de shetelde turmaıtynyn anyqtaý maqsatynda qyzmettik tekserý júrgizip jatqanyn jetkizipti. «Shydamymnyń bitken jeri osy boldy», deıdi ashynǵan ana.
Jórgektegi sábıin qushaqtap járdemaqynyń sońynan júgirgen ananyń taban tozdyrýy «It ıtti, ıt quıryǵyn jumsaıdy» degendi eriksiz eske túsiredi.
Máseleniń endigi mán-jaıyn bilmekke bel býyp, Kóshi-qon qyzmetteri ortalyǵyna bardyq. Osy iske jaýapty polısııa kapıtany Anar Amantaıqyzynyń aıtýynsha, Gúlnur 2007 jyly alǵan jeke kýáligin 2015 jyly jańa úlgidegi chıptik kýálikke aýystyrǵan. «Ol 2015 jyly Semeıden Astana qalasyna kóship kelgen. Qazir elektrondy chıptik úlgidegi kýálikten aqparatty alý da, aýystyrǵan kezde ondaǵy málimetti aýdarý da ońaı. Al eski úlgidegi málimetti jańartqanda jáne sol ýaqytta bizde málimetter bazasyn júıeleý maqsatynda júrgizilgen aýqymdy aksııa kezinde, qujatty toltyrǵan qyzmetker Gúlnurdyń Semeı qalasynan Astanaǵa qonys aýdarýyn «Respýblıka aıasynda» degendi «Qazaqstannan tys turaqty turýǵa» dep qate toltyryp jibergen. Bul – adamdyq faktordyń qateligi», dedi kapıtan. Gúlnur osy ortalyqtaǵy polısııa maıory Erbol Mahmetovke habarlasqanda qatelik jibergen qyzmetkerdiń jazalanatynyn aıtqan bolatyn. Al A.Amanjolqyzy Almaty aýdandyq departamentindegi qatelesken qyzmetkerdi jaýapkershilikke tartý múmkindigi joq ekenin jetkizdi, óıtkeni ol qazir onda jumys istemeıtin kórinedi. Al onyń ústinen qaraǵan jaýapty podolkovnık A.Sh.Jarylǵanova 2018 jyly 3 naýryzda otstavkaǵa ketipti.
Qyzmettik tekseris nátıjesinde qazir Gúlnurdyń shetelge turǵylyqty turýǵa ketpegeni anyqtalǵan. Onyń ústine 2015 jylǵy jeke kýáligi áli jaramdy qujat, sol sebepti Almaty aýdandyq departamenti Kóshi-qon qyzmetteri ortalyǵyna «Túzetý haty» dep atalatyn qujatty jibergen. Al qujatty qabyldaǵan kapıtan keshe Ishki ister mınıstrliginiń Kóshi-qon komıtetine málimetke túzetý engizýin surap hat jazǵan. «Osyndaı oqıǵa oryn alǵany úshin Gúlnur Qýanyshbekqyzynan keshirim suraımyz. Túzetilgen málimet Jeke tulǵalardyń memlekettik málimetter bazasyna engiziledi. Buǵan 2-3 kún ýaqyt kerek. Sodan keıin járdemaqysyn ala alady», dep sendirdi A.Amanjolqyzy.
Gúlnur áleýmettik jelide jarııalaǵan departamenttiń hatynda taǵy bir ekinshi azamattyń aty jazylypty. Kapıtannan bul azamatty da suradyq. A.Amanjolqyzy: «Ekinshi azamattyń máselesi Gúlnurdyń máselesindeı qatelikten bolǵan dep aıta almaımyn. О́ıtkeni bul tekserý júrgizýdi qajet etedi. Bul úshin azamat ótinish berý kerek. Bir anyǵy, bul azamattyń jeke kýáligi 2016 jyldan beri «Turaqty turatyn jerin aýystyrý» boıynsha joıylǵan. Odan beri 2 jarym jyl boıy adam jaramsyz qujatpen júre almaıdy. Ol shetelge shyqqan bolýy múmkin. Ony naqtylaý kerek», dedi. Biz de basylymnyń bul máseleni de baqylaýda ustaıtynyn, laıyqty jaýap kútetinin jetkizdik.
Gúlnur shydamy taýsylǵan soń Ishki ister mınıstrligi Memlekettik til jáne aqparat departamentiniń dırektory A.Sadýbaevqa habarlasyp, máseleniń tezdetip sheshilýin suraǵan eken. «Sodan keıin kishkene qımyldaı bastaǵany baıqalady. Úmitim bar», deıdi ol. Kózimiz kórgennen keıin kókeıge: «Mundaı kúıde júrgenderdiń qatary kóp emestigine kim kepil?», degen oı keldi. Nege? Sebebi ózgeniń kúıin kúıttep, janaıqaıyn jetkizip júretin jýrnalıstiń ózi osyndaı jaǵdaıda júrse, qalǵan azamattyń háli qalaı bolmaq?
Aıdana ShOTBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»