Tatýlyq tamyry tereńde

Beısenbi, 25 qazan 2012 7:20

Adam quqyn qorǵaýda halyq­aralyq úlgi-qalyptardy saqtaý búginde álemdik qoǵamdastyqta óte joǵary baǵalanady. Bizdiń eli­miz – Qazaqstan óte qarqyndy damyp kele jatqan jáne Orta­lyq Azııa elderi ishinde eshqandaı da ultaralyq jáne konfes­sııa­aralyq janjal bolmaǵan birden-bir táýelsiz beıbit el ekenin bú­kil álem moıyndaıdy. Shynynda, ultaralyq kelisim memleketi­miz­diń ishki saıası turaqtylyǵyn qalyptastyrady.

Beısenbi, 25 qazan 2012 7:20

Adam quqyn qorǵaýda halyq­aralyq úlgi-qalyptardy saqtaý búginde álemdik qoǵamdastyqta óte joǵary baǵalanady. Bizdiń eli­miz – Qazaqstan óte qarqyndy damyp kele jatqan jáne Orta­lyq Azııa elderi ishinde eshqandaı da ultaralyq jáne konfes­sııa­aralyq janjal bolmaǵan birden-bir táýelsiz beıbit el ekenin bú­kil álem moıyndaıdy. Shynynda, ultaralyq kelisim memleketi­miz­diń ishki saıası turaqtylyǵyn qalyptastyrady. Búginde Ońtústik Qazaqstan oblysynda 20 etnomádenı bir­les­tik jumys isteıdi. Bul qo­ǵam­dyq birlestikterdiń negizgi maq­sa­ty – ár ulttyń ana tili, máde­nıeti jáne ádet-ǵuryptaryn saq­tap, elimizde ómir súretin árbir etnostyń boıynda otansúıgishtik sezimdi berik qalyptastyryp, etnosaralyq jáne konfessııa­ara­lyq kelisimniń qazaqstandyq mo­delin nyǵaıtý. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 19-sessııasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev mem­lekettik organdardyń etno­má­denı birles­tiktermen ózara is-qı­mylyn je­til­dirý jáne kórshiles memlekettermen mádenı is-shara­lardy ót­kizýge basymdyq berý máselesin aıtyp ótken bolatyn.

Birligi men tirligi jarasqan ońtústikte túrli ulttardyń bir-birimen tyǵyz qarym-qatynas ja­sap, yntymaq, aýyzbirshilikte, tatý-tátti turýy úshin kóptegen is-sharalar uıymdastyrylyp jatady. Sonyń biri retinde, ja­qyn­da ǵana oblystyq ózbek etno­má­denı birlestiginiń «О́zbek hal­qy­nyń tili, mádenıeti, ádet-ǵurpy jáne dástúrleri» merekesine oraı О́zbekstandaǵy qazaq etno­mádenı birlestiginiń tóraǵasy Marat Úkibaev bastaǵan qazaq jáne ózbek, tájik, tatar ultynyń ókilderinen quralǵan delegasııany qonaqqa shaqyrǵanyn aıta ketýge bolady. Qonaqtar shyraıly Shymkent qalasyndaǵy Danq memorıalyna, general Sabyr Ra­hy­movtyń eskertkishine gúl shoq­ta­ryn qoıyp, Saıramdaǵy sansyz baptar, Otyrardaǵy Arystan bap, Túrkistandaǵy Ahmet Iаsaýı kesenesin aralap, zııarat jasady. Osy sapar barysynda olar obly­symyzdaǵy etnosaralyq kelisim­niń óte joǵary deńgeıde ekenin jáne san alýan ult jáne ulys­tardyń bir-birimen tatý-tátti turyp jatqanyn kórip, qatty rıza bolyp qaıtty.Biz básekege qabiletti azamattar bolyp qalyptasý úshin bar­lyq salalarda aıanbaı eńbek etý­demiz. Ár jyly Qazaqstan halqy Assambleıasy, oblystyq bilim, tilderdi damytý basqarmalary­men birlese otyryp, 11 synyp oqýshylary arasynda respýblı­ka­lyq «Mem­lekettik tildi bilý – paryzyń», «О́zbek tili – ana tilim, qazaq tili – Otan tilim» atty baıqaýlar ótkizip kelemiz. Baı­qaý jeńim­paz­daryna baǵaly syılyqtar jáne joǵary oqý or­yn­darynda tegin grant arqyly bilim alý úshin sertıfıkattar be­riledi. Atap aıtatyn bolsaq, M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qa­zaqstan memlekettik ýnıversıteti men A.Iаsaýı atyn­daǵy HQTÝ ár jyly 1, Ońtústik Qazaqstan ha­lyqtary dostyǵy ýnıversıteti, M.Saparbaev atyn­daǵy gýmanı­tar­lyq-pedagogıka­lyq ınstıtýty, OQPI, Shymkent ınstıtýty jáne basqa da orta oqý oryndary 2 danadan sertıfıkattar berip keledi.Jalpy alǵanda, sońǵy úsh jylda joǵary oqý oryndarynda tegin oqý úshin 39 oqýshy tegin grantqa ıe boldy. Muny mem­lekettik tildiń damýyna memle­ket­tik organdardyń qosyp otyr­ǵan úlesi dep aıtýǵa bolady. Sodan bolar, jyl saıyn memle­kettik tildi bilsem degen jastar­dyń qatary kóbeıip keledi.О́zbek ultynyń árbir mere­ke­sin, árbir toıyn onyń ulttyq taǵamy – palaýsyz elestetý múm­kin emes. Ońtústik Qazaqstan ob­lysynyń 80 jyldyǵy qarsańyn­da Abaı saıabaǵynda ótken merekede 80 keli palaý basylyp, halyqqa taratyldy. Sondaı-aq, aldaǵy ýaqytta «Ádebıetter bir­ligi – halyqtar birligi» atty músháıra, «Chashma» shyǵarma­shy­lyq tobynyń 25 jyldyq mereıtoıyn, «Kógershin – tynyshtyq elshisi» atty festıval ótkizýdi josparlap otyrmyz. Sonymen birge, sporttyń birneshe túri boıynsha spartakıadalar, shahmat týrnıri, jas ánshiler baı­qa­ýy ótkiziledi. Bul is-sharalardyń barlyǵy qoǵamda ultaralyq tatý­lyqtyń nyǵaıýyna óz septigin tıgizetini anyq.Bizdiń maqsatymyz – etnos­aralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi damytýdyń mádenıetti jolyn izdep, rýhanı-adamger­shi­lik qundylyqtardy arttyra berý.Ikram HAShIMJANOV,Shymkenttegi ózbek etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy. Ońtústik Qazaqstan oblysy.